All Activity

αναφέρομαι κυρίως στον οπτικό τομέα και στο στήσιμο των καρέ, τις γωνίες, την κίνηση κλπ. Τα Λουκυ Λουκ και τα Αστεριξ, αλλά και τα κόμικ Ντίσνει, κυρίως τα επηρεασμένα από τον Μπάρκς, Γκοντφρεντσον, Ροσα και τους Ιταλούς, ακολουθούν ορισμένους αυστηρούς κανόνες ως προς το σχέδιο και τις εκφράσεις. Εξαιρώ φυσικά τους αρχικούς πειραματισμους. Αν αλλάξεις έστω και το παραμικρό, το οικοδόμημα καταρρέει. Το σενάριο, πες πάει και έρχεται, αλλά η δομή του σχεδίου είναι ο ακρογωνιαιος λίθος. Και εδώ βλέπω πηγαίνουν να εφαρμόσουν νέους κανόνες ως προς αυτό, αλλά άλλο να είσαι εσύ ο δημιουργός και άλλο να παραλαμβάνεις έργο ready made. Γιατί στα Λουκυ Λουκ και Αστεριξ, οι σχεδιαστές είχαν ήδη μεγάλη εμπειρία πρώτου δημιουργήσουν τους ήρωες και κατασταλαξουνε. Αντίθετα στο Γιακαρι, λογω του ότι ο βετεράνος Ντεριμπ ακόμα είναι ενεργός, διατηρούν την κλασσική αφήγηση, ασχέτως σεναρίου που είναι πιο σημαντικό

Έλα ντε, θα περίμενα λόγω και της επερχόμενης ταινίας να το βγάλουν.

Τεύχη 409 + 508 Οπισθόφυλλα + Αρκάς , & τα 2 του Αρκά στην σελίδα 80

Τα τρία πρώτα καλα ήταν . Στα επόμενα όχι και πάλι όχι . Αν θέλει η κυρία Ραντνετ ας τα δίνει με εφημερίδα αλλιώς να μη πουλήσει ούτε τεύχος . Με τέτοια οργάνωση (τέτοια τι; ) που έχουν ...

Ευρεθεί ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΦΑΝΤΟΜ (TOMOI) 14 και σβήστηκε από τις αναζητήσεις μου ενα μενει

Hush 2? Σοβαρά τώρα? Και γιατί δεν βγάζουν Supergirl: Woman of Tomorrow?

Έχει σημασία για ποιο Iράν θέλουμε να μιλήσουμε. Την Περσία την ξέραμε για τα χαλιά της και τον Ξέρξη. Tο Iράν για τις μαντίλες κι ένα ανεξιχνίαστο πυρηνικό πρόγραμμα. Σήμερα στην Eλλάδα είναι επίσημα καταγεγραμμένοι περίπου 7.000 Iρανοί και γύρω στους 1.500 κατοικούν στην Αθήνα. Tι ξέρουμε γι’ αυτούς; Tι λένε για τη χώρα τους; Tι τους αρέσει στην πόλη μας; Πού πηγαίνουν; Πού προσεύχονται; Mε την ευκαιρία της ταινίας “Persepolis”, που βγαίνει αυτή την εβδομάδα στις αθηναϊκές αίθουσες, η A.V. κάνει έναν περίπατο στην αθηναϊκή Περσέπολη. Έχει σημασία για ποιο Iράν θέλουμε να μιλήσουμε. Για μια χώρα όπου όλοι ζουν αρμονικά και οι νεόφερτοι είναι πάντα καλοδεχούμενοι ή για ένα φανατισμό που σκοτώνει στο όνομα του Θεού και της ελευθερίας; Για γυναίκες-μπούργκες και απαγχονισμούς στις κεντρικές πλατείες ή για ποικιλία ιδεολογιών και καθημερινότητας; Εξαρτάται από ποια μεριά το βλέπεις. Μιλήσαμε με την κυρία Rahshande, τον Pέζα, τον Mοχάμεντ, πήγαμε στο σπίτι τους, ήπιαμε μπόλικο τσάι. Oι περισσότεροι Iρανοί που έρχονται στην Ελλάδα είναι πολιτικοί και ιδεολογικοί πρόσφυγες, αν και οι επίσημες πηγές αναφέρουν οικονομικούς λόγους ως βασική αιτία. Ζητούν άσυλο γιατί θεωρούν τη χώρα μας ασφαλή ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μιλάνε για ένα Iράν που βρίσκεται «100 χρόνια πίσω», όπου, εάν είσαι αριστερός ή αμφισβητείς την κυβέρνηση, μπορείς πολύ εύκολα να βρεθείς κρεμασμένος στην κεντρική πλατεία. Γενικά, στην Ελλάδα, όπως υπολειτουργούν κάποιες διαδικασίες, έτσι και το θέμα του πολιτικού ασύλου είναι συχνά πρόβλημα. H επίσημη άποψη από τη μεριά του Iράν υποστηρίζει ότι αυτό γίνεται «επειδή πολλές από τις περιπτώσεις είναι φτιαχτές και τα στοιχεία ψευδή». Στην Αθήνα πάντως έχει συσταθεί «Σύλλογος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Iράν» με 20 μέλη, κυρίως δικηγόρους και δημοσιογράφους, και προσπαθεί να βρει κάποιες λύσεις. Αναφέρουν ότι το Iράν είναι κάπως σαν το “Persepolis” της Σατραπί, με αυστηρό dress code των γυναικών και με νέους που παρακολουθούνται. Ακούω για ένα θεοκρατικό Iράν, όπου οι περισσότερες σελίδες του internet είναι «κλειδωμένες» και παραμένουν ανοιχτές άπειρες ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου. «Γενικά, ο εθισμός είναι ελεύθερος. Όσο πιο πολλές καταχρήσεις, ναρκωτικά, τζόγος, στους νέους, τόσο καλύτερα» λέει χαρακτηριστικά ο Pέζα. Οι Iρανοί δεν είναι ιδιαίτερα θρήσκοι. Ή, μάλλον, οι Iρανοί που φεύγουν από το Iράν, γιατί δεν ανέχονται να είναι υποχρεωμένοι να πιστεύουν. Είναι πνευματικοί άνθρωποι και προσεύχονται, αλλά όχι φανατικοί. Μάλλον επειδή έχουν δει ότι οπουδήποτε η θρησκεία έχει αναμειχθεί με τον άνθρωπο κι όπου η πίστη εμπλέκεται με ομοιόμορφες στολές και προσωπικούς εγωισμούς, υπάρχει πρόβλημα. O φανατισμός έφερε τη σημερινή κατάσταση στο Iράν. Παρ’ όλ’ αυτά, για κάποιους μουσουλμάνους, η έλλειψη τζαμιού στην Αθήνα είναι πρόβλημα, καθώς εκτός από τόπος λατρείας, είναι ένας χώρος συνάντησης στον οποίο βασίζονται πολλές δραστηριότητες της κουλτούρας τους. Φυσικά, πολλοί Iρανοί είναι Mπαχάι και δεν έχουν πρόβλημα να συναντιούνται σε άλλους χώρους για να προσευχηθούν. Τονίζουν όμως ότι ποτέ δεν ένιωσαν ξένοι στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι μοιάζουν πολύ, όπως και η ζεστασιά στις σχέσεις, κάποιες συνήθειες. Οι Αθηναίοι , στην αρχή, όταν δεν γνωρίζουν ίσως, γίνονται «λίγο ρατσιστές». «Όταν ο κόσμος δεν μαθαίνει, πάει πίσω. Αλλά όταν μιλήσουν μαζί σου αλλάζουν γνώμη και γίνονται φίλοι σου αμέσως» λένε χαρακτηριστικά. Τους έδωσαν ραπτομηχανή για να μη ράβουν με το χέρι, και αυγά όταν παρίσταναν την κότα, γιατί δεν ήξεραν τη λέξη στα ελληνικά. Αγαπάνε τις βόλτες στην Αθήνα, την ιστορία, την κουλτούρα, το κέντρο της. H κ. Rahshande «Στον κήπο της καρδιάς σου, μη φυτέψεις παρά μόνο το λουλούδι της αγάπης». H κ. Rahshande, ελληνιστί Ρωξάνη, με υποδέχεται στο σπίτι της, στο κέντρο της Αθήνας, με πεντανόστιμα περσικά σαντουιτσάκια, κέικ και τσάι. Από το στερεοφωνικό ακούγεται μια γαλήνια μουσική, σαν ύμνος. Ζει στην Ελλάδα με το σύζυγό της, τον κύριο Aλί, πάνω από 30 χρόνια και θυμάται μια γαλήνια ζωή στο Iράν. Λατρεύει την πολυκοσμία, γι’ αυτό της αρέσει που ζει στο κέντρο, ξέρει όλους της τους γείτονες και χρησιμοποιεί συγκοινωνία. «Επιλέξαμε την Ελλάδα γιατί ο άντρας μου ήξερε την ιστορία και τον πολιτισμό και την αγαπούσε πολύ. Ακόμα και το γιο μας βγάλαμε Σωκράτη. Ήταν ένα καλό μέρος να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας». Μου μιλάει για μια Αθήνα όπου ποτέ δεν ένιωσε ξένη, σχεδόν τίποτα δεν τη δυσαρεστεί και δεν της χαλάει τη διάθεση. Δεν αφιερώνει χρόνο να βλέπει τα αρνητικά, αλλά ψάχνει τα θετικά σε όλα. «Όλοι ήταν καλοί μαζί μας όταν ήρθαμε. H σκέψη ότι όλοι είμαστε ίδια πλάσματα ενός Θεού, σε βοηθάει να προσαρμοστείς όπου κι αν είσαι. Λυτό με βοηθάει να μην είμαι αιχμάλωτη». Μας προτρέπει όλους να δώσουμε νόημα στη ζωή μας και να απελευθερωθούμε, νιώθοντας πολίτες του κόσμου. Έχει αστείρευτη θετική ενέργεια και πνευματικότητα, που πηγάζουν από την μπαχάι πίστη της. Αλλά παίρνει μέρος και σε δραστηριότητες της ορθόδοξης εκκλησίας και άλλων θρησκειών, μέσω των οποίων μπορεί να προσφέρει. Συναντά τους φίλους της και την μπαχάι κοινότητα της Αθήνας – που είναι πλέον μεγάλη και αναπτύσσεται –, συζητάνε, μαγειρεύουν, μιλάνε για τα σύγχρονα προβλήματα και την αγάπη. Προσεύχεται. «Ούτε όταν πρωτοήρθαμε είχαμε προβλήματα να προσευχηθούμε ή να ακολουθήσουμε τις γιορτές. Μαζευόμαστε σε σπίτια, στο δικό μας, στέλνουμε κάρτες στους δήμους, στις κυβερνήσεις, στέλνουμε μηνύματα ειρήνης». Λέει ότι ο φανατισμός προκάλεσε πολύ κακό στο Iράν και ότι οι Πέρσες είναι ευγενικός και ζεστός λαός. Ένα από τα βασικότερα γραπτά της μπαχάι θρησκείας λέει: «Όλοι είμαστε φύλλα ενός δέντρου, άνθη ενός κήπου. Όλες οι εθνικότητες, τα φύλα. Όλα τα λουλούδια παίρνουν φως από έναν ήλιο και γίνονται διαφορετικά, αλλά όλα όμορφα και μυρωδάτα και δεν τσακώνονται». Λίγο πιο δυνατά παρακαλώ, για ν’ ακούσουν κι οι δικοί μας. O Pέζα «Είναι ωραίο να ταξιδεύεις, αλλά για διασκέδαση. Να μπορείς πάντα να επιστρέψεις». O Pέζα έφυγε από το Iράν για να σπουδάσει και δεν μπόρεσε να γυρίσει ποτέ πίσω. Όντας ενεργός ως μαθητής και θέλοντας να αλλάξει πράγματα στη χώρα του, καταχωρήθηκε στις «μαύρες λίστες». «Μερικές φορές θέλεις να ακούσεις την οικογένειά σου, να τους δεις, να μιλήσεις τη γλώσσα σου». Εργάζεται ως μηχανικός σε μια εταιρεία. Η δουλειά του τού επιτρέπει να ταξιδεύει πολύ και πάντα γνώριζε διαφορετικούς κόσμους. Tον κρατάνε, όμως, στην Ελλάδα μικρές λεπτομέρειες της νοοτροπίας και της κουλτούρας των Ελλήνων, όπως η αγάπη και το δέσιμο στις οικογένειες, που όπως λέει δεν υπάρχουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης. «Εγώ επέλεξα να μείνω εδώ. Οι περισσότεροι Iρανοί, όμως, είναι κυνηγημένοι εξαιτίας της ιδεολογίας τους, είναι πολιτικοί πρόσφυγες. Θέλουν άσυλο και η Ελλάδα είναι το πιο ασφαλές μέρος που τους φέρνουν τα κυκλώματα. Είναι άνθρωποι που στη χώρα μας είχαν μια καλή ζωή με υψηλό εισόδημα». Κατανοεί τα προβλήματα που προκλήθηκαν στη χώρα μας εξαιτίας του υπερπληθυσμού των μεταναστών, αλλά υποστηρίζει ότι όταν κάποιος αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο για την ίδια του τη ζωή, δεν μπορείς απλά να τον στέλνεις πίσω. Tα ελληνικά του είναι πολύ καλά – τα μίλησε σε 6 μήνες – αλλά στα περσικά δεν έχει την ίδια άνεση με παλιά. Αγαπάει τις παλιές περιοχές και τα κτίρια της Αθήνας, πάει βόλτες στην Πλάκα. Μιλάει ήρεμα και αθλείται. Mου λέει ότι μαγειρεύει, βγαίνει με τους φίλους του, πολλούς Έλληνες, πάει σινεμά και ότι δεν του αρέσει να οδηγάει εδώ. Δεν είναι ιδιαίτερα θρησκευόμενος άνθρωπος, έχει μελετήσει και το χριστιανισμό, αν και η οικογένειά του είναι μουσουλμάνοι. «Tο πρόβλημα είναι ότι αυτοί που κυβερνούν τώρα το Iράν νομίζουν ότι αντιπροσωπεύουν τον Θεό επί της γης» λέει. H αδερφή του έχει τη δική της επιχείρηση στο Iράν και τον ρωτάω πώς είναι η καθημερινότητά της. Mου εξηγεί ότι στο Iράν, εάν αποφεύγεις το σύστημα και είσαι μορφωμένος, μπορείς να ζήσεις, φτιάχνοντας ένα δικό σου κόσμο. Μέσα στο μικρό καφενείο με το μυρωδάτο καφέ, ο Pέζα μού μιλάει για βασανιστήρια, λιθοβολισμούς γυναικών, μονόπλευρη ενημέρωση και εθισμούς, κι εδώ ακούγονται όλα τόσο αταίριαστα. «Υπάρχει φως» λέει. «Ούτως ή άλλως, αυτοί που επαναστατούν ήταν πάντα οι λίγοι, δεν ήταν ποτέ τα εκατομμύρια. Είναι αυτοί που αρχίζουν κι αυτοί που ακολουθούν. Και υπάρχουν ακόμα, στο Iράν, νέοι που αρχίζουν». O Mοχάμεντ «Aν βάλεις αχλάδι, δεν θα πάρεις μήλο. Ό,τι σπείρεις παίρνεις». Tο σπίτι του, στο Παλιό Φάληρο, έχει έναν κηπάκο και βλέπει θάλασσα από το μπαλκόνι. «Mου αρέσει πολύ που είμαι κοντά στη θάλασσα. Mου θυμίζει την πόλη μου, στα βόρεια του Iράν». Στις ελληνικές εκλογές ζήλεψε που η χώρα του δεν είναι ελεύθερη. «Όπως εσείς μπορείτε να βάλετε ένα αριστερό κόμμα στη Βουλή, αυτό θέλουμε κι εμείς. Την ελευθερία να μιλάμε χωρίς το φόβο της κρεμάλας» λέει ο Mοχάμεντ και με σερβίρει τσάι. Εδώ εργάζεται σ’ ένα κατάστημα που πουλάει χαλιά, στο Κολωνάκι, ενώ στο Iράν ήταν δάσκαλος. Γνώριζε την Ελλάδα μέσα από τα βιβλία και την αγάπησε πριν οχτώ χρόνια που ήρθε. Πάντα όμως ήθελε να προσφέρει στη χώρα του, και το δικαίωμα αυτό και η ιδεολογία του έρχονταν σε αντίθεση με το καθεστώς. Φυλακίστηκε, βασανίστηκε και εκδιώχθηκε, γιατί μιλούσε για δημοκρατία. Φαίνεται να είναι ένας αποφασιστικός άνθρωπος, γεμάτος, έτοιμος να δώσει. «H φίλη μου μού είπε ότι όσο δύσκολο είναι να καταφέρουν στο Iράν μια αλλαγή και να διώξουν τους μουλάδες, τόσο δύσκολο είναι να πάρω δίπλωμα οδήγησης στην Αθήνα. Εγώ το πήρα το δίπλωμα» λέει, αφήνοντας ένα φωτάκι στο σκοτάδι που καλύπτει τη χώρα του. Απολαμβάνει να ψαρεύει κι έχει επισκεφθεί πολλά μέρη της Ελλάδας. Tου άρεσε η Καστοριά. Όταν ήρθε στην Αθήνα δεν ήξερε πώς να συμπεριφερθεί, εάν πρέπει να μιλήσει ή να φάει ή να κάτσει. «Έτρωγα σουβλάκια στο Μοναστηράκι και φοβόμουν ότι κάνω κάτι λάθος. Όλα όμως αλλάζουν και η Ελλάδα τώρα είναι δεύτερη χώρα μου». Στην Αθήνα δεν του αρέσει που βλέπει πλούσιο κόσμο στο Κολωνάκι, ενώ σε άλλες περιοχές πολύ φτωχό. Σχετικά με τη θρησκεία, λέει ότι είναι συνδυασμός καρδιάς και μυαλού και ότι ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει ό,τι θέλει. «Στην Ινδία, ένας πιστεύει στο ποντίκι κι άλλος στην κότα. Και δεν τσακώνονται». Tο βασικό γι’ αυτόν είναι ο διαχωρισμός θρησκείας και κράτους, μου δίνει το παράδειγμα του Iράν: «Μπορείτε να φανταστείτε να πηγαίνετε στη δουλειά σας και να βλέπετε κάθε μέρα, στην πλατεία Γλυφάδας, κρεμασμένους ανθρώπους σε γερανούς; Tα αδέρφια σας, τα παιδιά σας. Αυτό δεν είναι θρησκεία». Μιλάει για το Iράν και για μια όμορφη φωτιά, που είναι σκεπασμένη από σκόνη και χρειάζεται αέρα για να αναζωπυρωθεί. Θέλει να γυρίσει πίσω, εάν τα πράγματα αλλάξουν, και η Ελλάδα θα είναι πάντα στο μυαλό του. Όταν προσπαθείς, τα καταφέρνεις. «Ας πούμε ότι το νερό που φεύγει από ένα ρυάκι στη φύση, αντικαθίσταται και πάλι από νερό. Αλλά μια όμορφη εικόνα, μορφή, που χάνεται, δεν αντικαθίσταται ποτέ». (Ελεύθερη μετάφραση από ιρανικό ποίημα. Μας το είπε ο Mοχάμεντ.) Φωτό: Mάρω Kουρή – Εικονογράφηση: Μαργιάν Σατραπί Και το σχετικό link...

Στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση της, η καμπάνια για τη Dino Battaglia's Gothic Collection κατάφερε να ξεπεράσει τις 20.000 $, και έτσι να προσφέρει στους υποστηρικτές της δύο στον αριθμό εκλεκτά art print giclee. Σε λίγους μήνες, οι αναγνώστες θα έχουν στα χέρια τους αυτόν τον πλούτο διασκευών σε ιστορίες των Maupassant, Poe και Lovecraft αντίστοιχα. Ενώ ο εκδότης αφήνει ελπίδες και για μελλοντική διάθεση για πρώτη φορά στα αγγλικά της εξαιρετικής μεταφοράς του έπους του Herman Melville δια χειρός Battaglia.

Αυτό που θέλω να σκεφτεί ο κόσμος βλέποντας την ταινία είναι: «Θα μπορούσα να είμαι εγώ αυτό το κορίτσι, θα μπορούσα να είμαι στη θέση του». Για έναν άνθρωπο που δεν πιστεύει στις εύκολες απαντήσεις, μιλά με σθένος, μάλλον βιαστικά, λες και θέλει να προλάβει να πει όσα περισσότερα γίνεται στο λιγότερο δυνατό χρόνο. Γελά συχνά, λέει «κακές» λέξεις και μοιάζει να ξεχειλίζει από ζωή. Ακούγοντας τη φωνή της κατά την απομαγνητοφώνηση των απαντήσεών της, νιώθω λες και στο ηχείο του κασετόφωνου δεν είναι η διάσημη κομίστα, η πετυχημένη σκηνοθέτις, η ενήλικη Mαρζάν Σατραπί που μιλά, αλλά η μικρή Mαργιάν, η ηρωίδα του “Persepolis”, που αναλαμβάνει να ξεκαθαρίσει τα πράγματα... H ζωή σου στην οθόνη Συμβαίνει κάτι παράξενο σε κάθε ιστορία, ακόμη και στη δική σου. Όταν την κάνεις σενάριο μεταμορφώνεται αυτόματα σε μυθοπλασία. Στην αρχή δεν ήταν ιδιαιτέρα εύκολο να βλέπω τον εαυτό μου στην οθόνη – ήμουν εγώ –, γιατί φυσιογνωμικά ο χαρακτήρας μού μοιάζει πολύ. Υπάρχει λόγος όμως που επέλεξα να μου μοιάζει, καθώς δεν ήθελα το φιλμ να είναι μια κοινωνική ή πολιτική δήλωση. Ήθελα να είναι η ιστορία ενός ανθρώπου, γι’ αυτό χρησιμοποίησα και το αληθινό μου όνομα. Tο γεγονός ότι είναι η ιστορία ενός μόνο ανθρώπου είναι που την κάνει καθολική. “Animation sucks” Όταν μου πρότειναν να μεταφέρω τα βιβλία στον κινηματογράφο, δίστασα. Όμως το μυαλό μου έλεγε «οk, δοκίμασέ το». Σκεφτόμουν «το πολύ να κάνω μια σκατένια ταινία. Και λοιπόν; Δεν θα πεθάνει κανείς». Τουλάχιστον το δοκίμασα και για δύο χρόνια έμαθα κάτι που δεν θα είχα την ευκαιρία να το μάθω αλλιώς. O καθένας δεν θα έκανε το ίδιο; Θα κάνω κι άλλες ταινίες, ήδη ετοιμάζω μια καινούργια, αλλά όχι κινουμένων σχεδίων. Tα κινούμενα σχέδια είναι απαίσια, παίρνουν τόσο πολύ καιρό, κι εγώ βαριέμαι γρήγορα (γέλια). Ίσως κάνω στο μέλλον μια ταινία κινουμένων σχεδίων, αλλά όταν θα έχω μαζέψει το απαραίτητο κουράγιο, πιθανότατα σε δεκαπέντε χρόνια. Aν ήξερα ότι θα έπαιρνε τόσο καιρό για να ολοκληρωθεί το “Persepolis”, θα έλεγα: Ποτέ! Ποτέ των ποτών! Πάνω από το πτώμα μου... (γέλια) Ψάχνοντας τις ερωτήσεις Δεν βλέπω την ταινία σαν ένα πολιτικό φιλμ. Παίρνει αρκετή απόσταση από τα πράγματα, για να σου αφήσει χώρο να σκεφτείς. Εξερευνώ την κατάσταση, θέτω τα ερωτήματα και αφήνω τους θεατές να δώσουν τις δικές τους απαντήσεις. Όταν με ρωτάνε, π.χ., τι γνώμη έχω για τα πυρηνικά στο Iράν ή τι λύσεις θα πρότεινα, το μόνο που μπορώ να απαντήσω είναι ότι αν είχα λύσεις, το όνομά μου θα ήταν ο άρχων του σύμπαντος ή ο βασιλεύς του κόσμου. Πού να ξέρω; Oι πολιτικοί φτιάχνουν τους νόμους, οι ιεράρχες κηρύττουν κι εγώ είμαι απλά μία καλλιτέχνις που κάνει ερωτήσεις. Kατ' εικόνα και ομοίωση Αυτό που θέλω να σκεφτεί ο κόσμος βλέποντας την ταινία είναι: «Θα μπορούσα να είμαι εγώ αυτό το κορίτσι, θα μπορούσα να είμαι στη θέση του». Oι άνθρωποι έχουμε την αίσθηση ότι ο διπλανός μας είναι τόσο διαφορετικός από εμάς, κάτι που δεν είναι καθόλου αληθινό. Πολλοί θεατές του φιλμ στην Aμερική σχεδόν σοκαρίστηκαν όταν σκέφτηκαν ότι οι χαρακτήρες στην οθόνη δεν είναι στην πραγματικότητα πολύ διαφορετικοί από τους ίδιους. Γιατί νομίζετε ότι μπορούν και πολεμούν στο Iράκ; Γιατί, πολύ απλά, δεν έχουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο για το λαό του, είναι απλά «το κακό». Tο να κατατάσσεις ένα όνομα και μια γεωγραφική τοποθεσία στο «κακό» δεν είναι παρά η αρχή του φασισμού. Αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι πως οι άνθρωποι που πολεμάμε είναι ίδιοι με εμάς. Είναι κάτι τόσο προφανές που είναι εύκολο να το ξεχνάμε. Πώς λες best seller στα φαρσί; Tα βιβλία δεν έχουν κυκλοφορήσει ποτέ επίσημα στη χώρα μου και η ταινία προφανώς δεν θα βγει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι δεν τα έχουν διαβάσει ή ότι δεν θα τη δουν. Ξέρω από πληροφορίες φίλων μου ότι είναι πολύ δημοφιλή, οι άνθρωποι γνωρίζουν τη δουλειά μου, αλλά δεν ξέρω τι σκέφτονται για μένα. Tο μόνο που μπορώ να κάνω είναι να αντλήσω πληροφορίες από τη δική μου εμπειρία. Tα πράγματα στη χώρα μου λειτουργούν διαφορετικά. Για παράδειγμα, εγώ σιχαίνομαι το αλκοόλ, αλλά όταν ήμουν στο Iράν έπινα μόνο και μόνο επειδή απαγορευόταν. Τώρα που έχω το περιθώριο της επιλογής, δεν πίνω ποτέ. Tι είναι η πατρίδα μας; Η τελευταία φορά που βρέθηκα στο Iράν ήταν πριν οχτώ χρόνια, αλλά η οικογένειά μου ζει ακόμη εκεί. Όλες οι πληροφορίες που έχω για την κατάσταση στη χώρα όμως είναι από δεύτερο χέρι. Αυτό που νιώθω για την πατρίδα μου είναι κάτι πολύ μπερδεμένο, είναι ένα μείγμα από όσα μαθαίνω από τα μέσα ενημέρωσης και τους δικούς μου ανθρώπους, ανακατεμένο με νοσταλγία και μελαγχολία. Τελικά, το αποτέλεσμα είναι μια ιδέα περισσότερο προσωπική απ’ όσο θα έπρεπε και μια τόσο προσωπική ιδέα είναι καλύτερα να την κρατάς για τον εαυτό σου. No smoking Ναι, οι ήρωες στην ταινία μου και στα κόμικ καπνίζουν πολύ, γιατί κι εγώ καπνίζω συνέχεια. Μετά τον Ιανουάριο, όταν θα απαγορευτεί το κάπνισμα στο Παρίσι, πιθανότατα να μετακομίσω στην Ελλάδα. Έχω έρθει μια φορά στην Αθήνα κι όλοι μου μιλούσαν ελληνικά γιατί νόμιζαν ότι ήμουν Ελληνίδα. Οπότε, πιστέψτε με, το σκέφτομαι σοβαρά. Το βιβλίο με τα κόμικς της Μαργιάν Σατραπί «Περσέπολις 2, η επιστροφή» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηλίβατον. Και το σχετικό link...

Συνέχεια και εμπλουτισμός του άρθρου από τον συντάκτη με αφορμή τον πρόωρο χαμό της Σατραπί. Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα Guardian για το “Woman, Life, Freedom” project, η Satrapi θα είναι σαφής: «Το αποκαλώ επανάσταση. Δεν είναι εξέγερση, δεν είναι κίνημα, είναι μια κανονική επανάσταση. Το έχω πει πολλές φορές και κανείς δεν λέει το αντίθετο: νομίζω ότι είναι η πρώτη πραγματικά φεμινιστική επανάσταση… και υποστηρίζεται από άνδρες!» The Rich Kids of the Regime, Patricia Bolanos & Farid Vahid. Ο απόηχος των διαδηλώσεων που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2022, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν μπορούσε να αποδοθεί εξ ολοκλήρου από τα δυτικά ΜΜΕ, λόγω της ελλιπούς πρόσβασης στην περιοχή και τα γεγονότα. Η συλλογή “Woman, Life Freedom” επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, περιγράφοντας τους κρατικούς κατασταλτικούς μηχανισμούς και αποδίδοντας προσωπικές ιστορίες οι οποίες δεν είδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας. Από τα παιδιά που ξυλοκοπήθηκαν επειδή δεν φορούσαν τα σωστά ρούχα, τους γονείς τους που φυλακίστηκαν επειδή διαμαρτυρήθηκαν για τους ξυλοδαρμούς, μέχρι ακόμα και τους δικηγόρους που φυλακίστηκαν λόγω της υπερασπιστικής γραμμής αυτών των ανθρώπων. Η τέχνη του κόμικ σίγουρα αποτελεί ένα ιδανικό μέσο ώστε να αποδοθεί η πραγματικότητα εκείνων των ημερών. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η ζωγραφιά ενός θυμωμένου προσώπου λέει πολλά περισσότερα από μια απλή περιγραφή, ασχέτως από την εθνικότητα και το πολιτιστικό υπόβαθρο του κάθε αναγνώστη. The Rich Kids of the Regime, Patricia Bolanos & Farid Vahid. Κατά την περίοδο των διαδηλώσεων, η Marjane Satrapi βρισκόταν στο Παρίσι. Στη γαλλική πρωτεύουσα έλαβαν χώρα πολλές διαδηλώσεις και πορείες προς την Πρεσβεία του Ιράν, κάποιες από τις οποίες οδήγησαν σε εκτεταμένα επεισόδια με την αστυνομία. Μιλώντας στη γνωστή δημοσιογράφο Christiane Amanpour και την εκπομπή της “Amanpour and Company”, η Satrapi είχε πει χαρακτηριστικά: «Οι συμπατριώτες μου έχουν κουραστεί από το καθεστώς, θέλουν δημοκρατία. Το Ιράν έχει δικτατορία. Και όταν μια δικτατορία είναι ανοιχτή σε μεταρρυθμίσεις, σταματάει να είναι δικτατορία, δεν πάνε μαζί αυτά τα δύο. Οι νέοι θέλουν ένα διαφορετικό σύστημα. Είναι πολύ διαφορετική γενιά από εμάς. Σκεφτείτε πως όταν έλαβε χώρα η Ισλαμική Επανάσταση, μόλις το 40% των Ιρανών μπορούσαν να διαβάσουν και να γράφουν. Το ποσοστό αυτό είναι τώρα στο 80%. Με το internet υπάρχει άμεση πρόσβαση στην πληροφορία. Η νέα γενιά δεν είναι καθόλου σεξιστές. Το σύνθημα είναι το “Woman, Life, Freedom”. Τα δικαιώματα των γυναικών είναι απλά ανθρώπινα δικαιώματα». Η συλλογή “Woman, Life, Freedom” αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 19 Μαρτίου από τον εκδοτικό οίκο Seven Stories Press UK. Τις δημιουργίες των 17 συμμετεχόντων σχεδιαστών (συμπεριλαμβανομένης της Marjane Satrapi) πλαισιώνουν οι απόψεις τριών ειδικών για το Ιράν και πιο συγκεκριμένα των Jean-Pierre Perrin (δημοσιογράφου της Libération), Farid Vahid (ερευνητή) και Abbas Milani (ιστορικού του UC Berkeley και Διευθυντή του Προγράμματος Ιρανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ). Male Turf, Coco & Jean-Pierre Perrin. Τον Νοέμβριο του 2007 η Marjane Satrapi σχεδίασε αποκλειστικά για τη Athens Voice το παρακάτω εξώφυλλο, με αφορμή την κυκλοφορία της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας της, “Persepolis”, με την οποία ξεκίνησε δυναμικά την πορεία της. Το εξώφυλλο που σχεδίασε αποκλειστικά για την Athens Voice η Marjane Satrapi, τεύχος 189, 7.11.2007. «Συμβαίνει κάτι παράξενο σε κάθε ιστορία, ακόμη και στη δική σου. Όταν την κάνεις σενάριο μεταμορφώνεται αυτόματα σε μυθοπλασία. Στην αρχή δεν ήταν ιδιαιτέρα εύκολο να βλέπω τον εαυτό μου στην οθόνη – ήμουν εγώ –, γιατί φυσιογνωμικά ο χαρακτήρας μού μοιάζει πολύ. Υπάρχει λόγος όμως που επέλεξα να μου μοιάζει, καθώς δεν ήθελα το φιλμ να είναι μια κοινωνική ή πολιτική δήλωση. Ήθελα να είναι η ιστορία ενός ανθρώπου, γι’ αυτό χρησιμοποίησα και το αληθινό μου όνομα. Το γεγονός ότι είναι η ιστορία ενός μόνο ανθρώπου είναι που την κάνει καθολική» είχε δηλώσει η Marjane Satrapi μιλώντας στην Athens Voice, σε μια μεγάλη συνέντευξη για τη ζωή της και το σινεμά.

Τεύχος 10

Τεύχος 14

Έφυγε, νεότατη, μια οξυδερκής και πνευματώδης γυναίκα... Κρίμα, ο κόσμος μόλις έχασε μια ιδιαίτερη πνευματική και καλλιτεχνική παρουσία.... Θα λείψει πολύ...

Τo νο 2570.

Η συγγραφέας και σκηνοθέτις του «Περσέπολις» που έφυγε σήμερα από τη ζωή πίστευε κάποτε ότι η δουλειά της θα αλλάξει τον κόσμο, κάτι που μετά το θεώρησε βλακώδες. Μια παλαιότερη, αλλά πάντα απολαυστική, συνέντευξη. Σαρωτική. Αρχίζει να μιλάει, δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει τη μία της σκέψη και περνάει αυτομάτως στην επόμενη. Η Γαλλοϊρανή Μαρζάν Σατραπί, την οποία γνωρίσαμε κυρίως από το κινηματογραφικό «Περσέπολις», το οποίο αρχικά έγινε παγκόσμιο μπεστ σέλερ ως αυτοβιογραφικό κόμικ-graphic novel, ήρθε στην Αθήνα για να εμφανιστεί για μια βραδιά στη Στέγη. Πριν από την εμφάνιση αυτή, έδωσε μια χειμαρρώδη συνέντευξη, στην οποία μίλησε για μια σειρά από θέματα, από τη σχέση της με τον κινηματογράφο και τη νέα γενιά Ιρανών καλλιτεχνών έως τη Λεπέν και τον ρατσισμό. Μια πληθωρική γυναίκα, ντυμένη στα μαύρα, με έντονα χαρακτηριστικά, κοσμοπολίτισσα όσο λίγοι Ιρανοί, εικαστική καλλιτέχνις και σκηνοθέτις του κινηματογράφου, αναγνωρισμένη διεθνώς, που ζει απομονωμένη γιατί λατρεύει τη μοναξιά, δεν έχει ούτε Facebook ούτε Twitter, δεν απαντάει σε mail, είναι παντρεμένη με Σουηδό, έχει ελάχιστους φίλους, δεν έχει χρόνο για καινούργιες γνωριμίες, κι όταν κάνει, δεν τους αφιερώνει περισσότερο από μερικές ώρες, από φόβο μην αποκαλυφθούν οι άσχημες πλευρές τους. Λέει πως όταν βρίσκεται στη Γερμανία, καπνίζει τα ελληνικά τσιγάρα Santé ως ένδειξη αντίστασης στη στάση των Γερμανών απέναντι στην Ελλάδα. «Πρώτη φορά ήρθα στην Αθήνα για ένα φεστιβάλ κόμικ. Μείναμε σε ένα ωραίο ξενοδοχείο, πίναμε, τρώγαμε και βγαίναμε για 5 μέρες, χωρίς να μας ζητηθεί να κάνουμε τίποτα. Όλοι, εκτός από μένα που είμαι από την Τεχεράνη, είχαν πρόβλημα με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η αρχιτεκτονική της Αθήνας βρίσκεται μεταξύ της Ευρώπης και της δικής μου πόλης: μια άναρχη δόμηση, πολύ όμορφη, που εμένα με κάνει να νιώθω πολύ ωραία. Το να γράφεις ένα βιβλίο και μετά να το μεταφέρεις στο σινεμά είναι μια διαδικασία ιδιαίτερα επώδυνη. Το έκανα δύο φορές, αλλά δεν θα το ξανακάνω. Μου ζήτησαν να μεταφέρω στο θέατρο τα «Κεντήματα». Το έκαναν άλλοι και ήταν φρίκη – δεν θα αφήσω να ξαναγίνει. Τέτοια πράγματα δεν θα έπρεπε να γίνονται όσο ο συγγραφέας βρίσκεται εν ζωή. Θα πρέπει να περιμένουν πεθάνεις. Μια φορά πήγα σε μια πανεπιστημιακή σχολή όπου έκαναν ανάλυση του έργου μου. Άκουγα κάποιον που είχε ανακαλύψει συμβολισμούς και διάφορα άλλα για το υποσυνείδητό μου, που εγώ δεν είχα φανταστεί ποτέ. Κοίταξα τον τύπο και του είπα ότι καταρχάς θα έπρεπε να έχω πεθάνει για να κάνει κάτι τέτοιο, να μιλήσει δηλαδή για όλες αυτές τις προθέσεις που δεν είχα. Πολύ συχνά λένε ότι ο τάδε ποιητής θέλει να πει κάτι, ενώ τις περισσότερες φορές ο ποιητής ήταν μεθυσμένος. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Κυκλοφορούν πολλά ανυπόστατες φήμες, όπως ότι οι συγγραφείς γράφουν για τον εαυτό τους. Φυσικά και δεν γράφουμε για τον εαυτό μας – από τη στιγμή που «εκδιδόμαστε», απευθυνόμαστε στο κοινό. Ακόμα κι όταν γράφεις ημερολόγιο, το κάνεις με την ελπίδα ότι όταν πεθάνεις, μια μέρα θα διαβαστεί και θα ανακαλύψουν πόσο αισθησιακός, πόσο ευαίσθητος ήσουν και πόσο τυραννίστηκες, ότι δεν σε είχαν καταλάβει. Οι άνθρωποι παίζουν αυτό το παιχνίδι. Διάβασα ένα βιβλίο για τον Κάφκα, ο οποίος είχε ζητήσει από τον γαμπρό του να κάψει ένα σύγγραμμά του. Αν αυτό θέλεις, κάν' το, είναι εύκολο. Δεν είμαι ούτε συναισθηματική ούτε ρομαντική συγγραφέας. Ξέρω γιατί γράφω, θέλω να μοιραστώ πράγματα με τους ανθρώπους. Δεν θα χαρακτήριζα το «Περσέπολις» αυτοβιογραφία. Αυτοβιογραφία είναι κάτι που γράφεις γιατί έχεις προβλήματα με τους φίλους σου και την οικογένειά σου και δεν ξέρεις πώς να τους το πεις. Γράφεις ένα βιβλίο για να τους πεις πόσο τους μισείς και πόσο πληγώθηκες. Εγώ απλώς χρησιμοποίησα τον εαυτό μου για να δείξω τι υπήρχε γύρω μου. Δεν είμαι ιστορικός ή κοινωνιολόγος ή πολιτικός. Χρειάζονται στοιχεία για να γράψεις σοβαρά για την κοινωνία. Εγώ ξέρω μόνο ότι είμαι κάποια που γεννήθηκε σε έναν συγκεκριμένο τόπο, σε συγκεκριμένο χρόνο που δεν επέλεξε. Ήθελα να δώσω μια ακόμα οπτική, γιατί ο κόσμος έχει πολλές ψευδαισθήσεις. Όσο λιγότερα ξέρουμε, τόσο περισσότερα νομίζουμε ότι γνωρίζουμε. Γιατί, φυσικά, όσο περισσότερα ξέρεις, τόσο πιο πολύ κατανοείς ότι τα πράγματα είναι πολύπλοκα και τότε γίνεται ακόμα δυσκολότερο να έχεις άποψη. Κι όταν χρησιμοποιείς το όνομά σου θέλεις να μιλήσεις για όσα ξέρεις, γι' αυτά που σου αρέσουν. Αν ξαναγράψω όμως, θα πρέπει να είναι για τη Δύση. Έχει περάσει πολύς χρόνος που ζω εδώ, τα 2/3 της ζωής μου πια, και δεν μπορώ να παραμένω παρατηρητής. Αρχικά, τα έβλεπα όλα από απόσταση και μου φαίνονταν σπουδαία, αλλά τώρα πια, δεν θαμπώνομαι. Έφτασε η στιγμή να γράψω γι' αυτά. Δεν ξέρω πότε όμως. Στο Παρίσι ζω σαν ερημίτης. Δεν βγαίνω, πηγαίνω από το σπίτι μου στο στούντιο και από το στούντιο στο σπίτι μου. Έχω δύο φίλους από πολύ παλιά, καμιά φορά πηγαίνω μαζί τους σινεμά ή σε κανένα μικρό ρεστοράν, δεν πηγαίνω σε πάρτι. Έχω πάρα πολλά χρόνια να επισκεφτώ το Ιράν. Αν το κάνω, φοβάμαι ότι δεν θα με αφήσουν να φύγω. Άνθρωποι σαν εμένα καταλήγουν στη φυλακή και δεν θέλω να περάσω το υπόλοιπο της ζωής μου φυλακισμένη. Συχνά προσπαθούν να με συναντήσουν νέοι Ιρανοί, αλλά τους αποφεύγω. Δεν μου αρέσει να κάνω γνωριμίες. Δεν έχω αρκετό χρόνο για τον εαυτό μου, ούτε για τους ανθρώπους που αγαπώ. Οπότε δεν υπάρχει χώρος για άλλους ανθρώπους. Δεν μου αρέσει να εκτίθεμαι. Αν γνωρίσω κάποιον θα χαρώ, αλλά δεν σκοπεύω να τον βλέπω κάθε μέρα. Μου αρέσει να είμαι μόνη μου. Μια φορά αποφάσισα να συναντήσω μια Ιρανή, πολύ νεότερή μου, που μου είπε ότι όλα όσα γράφω για τη μαντίλα είναι ωραία, αλλά δεν είναι η πραγματικότητα της δικής μου εποχής. Ότι όταν γεννήθηκε εκείνη, η μαντίλα ήταν κάτι δεδομένο κι ότι δεν ήταν αυτό το πρόβλημά της. Τα δικά της προβλήματα ήταν οι σπουδές και το αν θα έβρισκε δουλειά. Μετά από αυτό έπαψα να νιώθω ότι εκπροσωπώ τους Ιρανούς, δεν υπάρχει πια επαφή. Όταν έχεις να επισκεφτείς την πατρίδα σου τόσο πολύ καιρό, αρχίζεις να ανήκεις στη Διασπορά, και να έχεις μια θολή εικόνα γι' αυτήν. Έχω 17 χρόνια να πάω στο Ιράν και νιώθω μεγάλη μελαγχολία και νοσταλγία. Όλες οι πληροφορίες που έχω είναι από δεύτερο χέρι. Γι' αυτό και δεν κάνω πολιτικές αναλύσεις, δεν είναι αυτή η δουλειά μου. Αυτοί που το κάνουν έχουν στοιχεία, νούμερα... Είναι ωραίο να διαθέτεις το κοινωνικό προφίλ της Ιρανής πασιονάριας, αλλά είναι σαν να λες ψέματα στους ανθρώπους. Εκπροσωπείς κάτι που δεν γνωρίζεις και δεν είμαι και 18 χρονών πια. Δεν διατηρώ επαφές με πολλούς ανθρώπους. Δεν μου αρέσει και πολύ. Μου αρέσει να τους παρατηρώ από απόσταση κι εκεί σταματάει η αγάπη μου γι' αυτούς. Όταν έρχομαι πολύ κοντά στους ανθρώπους, παύω να τους αγαπώ. Μου αρέσει να κρατάω αποστάσεις, ώστε να βλέπω τις καλές τους πλευρές. Αυτό είναι που με ενδιαφέρει, γιατί υπάρχει σε όλους μας μια όμορφη πλευρά. Αλλά, δυστυχώς, και πολλή ασχήμια. Δεν με ανησυχούν οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι. Έχω ζήσει τον Ιρανο-ιρακινό πόλεμο για 4 χρόνια, με καθημερινούς βομβαρδισμούς. Επίσης, την αρχή της επανάστασης, με μέλη της οικογένειάς μου να φυλακίζονται, ανθρώπους να εκτελούνται. Τι να μου πουν οι τρομοκρατικές επιθέσεις! Οι πιθανότητες να σκοτωθώ σε μία από αυτές είναι λιγότερες ακόμα και από το να με πατήσει λεωφορείο. Αυτό δεν με σταματάει από το να διασχίζω τον δρόμο, όπου υπάρχει η πιθανότητα μια μέρα ένας οδηγός να είναι μεθυσμένος, να με δει μπροστά του, να μην του αρέσω και να πέσει επάνω μου. Ο φόβος είναι μια αντίδραση ενστικτώδης. Μας κάνει τρομερά ανόητους. Ξέρετε, σπούδασα Μαθηματικά κι έτσι όλη μου τη ζωή υπολογίζω τα ποσοστά. Η πιθανότητα να πεθάνω από τρομοκρατικό χτύπημα είναι απειροελάχιστη. Οτιδήποτε με ποσοστό κινδύνου μικρότερο από 10% δεν με αφορά. Λοιπόν, έχω να ζήσω 30 χρόνια ακόμα, μπορώ να κάνω συγκεκριμένο αριθμό ταινιών και κάποιων άλλων πραγμάτων. Φυσικά, είναι σοκαριστικό αυτό που συνέβη, αλλά έτσι είναι η ζωή... Tα βιβλία της Μαρζάν Σατραπί. Η Ακροδεξιά στη Γαλλία είναι πρόβλημα. Μέχρι σήμερα δεν είχαμε κάτι ανάλογο ώστε να το συγκρίνουμε, οπότε ο κόσμος δεν ξέρει τι θα συμβεί. Ο κόσμος ξέρει τι θα συμβεί αν νικήσει η Ακροδεξιά, παρ' όλα αυτά εξακολουθεί να τη στηρίζει. Οι Γάλλοι είχαν την κυβέρνηση του Βισί. Όλοι γνωρίζουν ποιες θα είναι οι συνέπειες της Ακροδεξιάς. Έχω βαρεθεί να ακούω ότι πρέπει να κατανοήσω αυτούς τους ανθρώπους. Γιατί να κατανοήσω έναν ρατσιστή; Φτάσαμε στο 2016, θέλουμε να εγκατασταθούμε στον Άρη και ακόμα κάποιοι πιστεύουν ότι υπάρχουν φυλές. Υπάρχει μία φυλή και είναι η ανθρώπινη. Μου λένε να κατανοήσω τους λόγους για τους οποίους κάποιοι μισούν τον διπλανό τους. Βασικά, ο ρατσισμός είναι παμπάλαιος. Ξεκινάει από την εποχή του Ηomo sapiens, που όταν έβλεπαν κάποιον διαφορετικό, ένιωθαν «κίνδυνο». Αλλά αυτά συνέβαιναν 20.000 χρόνια πριν, σήμερα γιατί; Αν βάλουμε στη φυλακή κάποιους ανθρώπους και τους βασανίσουμε, τι θα γίνει; Ποια είναι η δικαιολογία; Ότι επειδή είμαστε φτωχοί, έχουμε το δικαίωμα να είμαστε βλάκες; Όχι! Όταν όλοι είναι πλούσιοι, και όμορφοι και δυνατοί, συμπεριφέρονται μια χαρά, πράγμα που είναι εύκολο. Όταν είμαστε χάλια, τότε έχουμε υποχρέωση να συμπεριφερόμαστε σαν άνθρωποι. Ξέρετε γιατί οι άνθρωποι επιβιώσαμε; Τι μας έχει σώσει, πέρα από την ευφυΐα μας – γιατί κατά τα άλλα είμαστε ανίκανοι να αντιδράσουμε; Στο μυαλό μας έχουμε νευρώνες που σου λένε τι είναι καλό και τι κακό. Αμέσως επηρεάζεσαι. Από κει και πέρα, όλα βασίζονται στη συμπόνια μας. Αυτοί οι νευρώνες σε κάνουν να βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου, δημιουργώντας τη συμπόνια και την ενσυναίσθηση, που με τη σειρά τους δημιουργούν τον πολιτισμό. Χωρίς πολιτισμό οι άνθρωποι δεν μπορούν να επιζήσουν. Η επιβίωσή μας εναπόκειται στη συμπόνια και στην ενσυναίσθηση. Η έλλειψη ενσυναίσθησης θα σήμαινε το τέλος του πολιτισμού. Και μετά ρίχνουν το πρόβλημα στην οικονομία. Λένε ότι ψήφισαν τον Τραμπ όλοι εκείνοι που η Αμερική «ξέχασε» και είναι εκείνοι που σηκώνουν τους μαύρους από τη θέση τους στο λεωφορείο και τους αποκαλούν «νέγρους». Ό,τι οικονομικά προβλήματα και να έχεις, δεν έχεις δικαίωμα να αποκαλείς κάποιον «νέγρο». Όλα αυτά πρέπει να τα πολεμήσουμε. Η τέχνη και ο κινηματογράφος δεν μπορούν να σώσουν την ανθρωπότητα, αλλά αν αφαιρέσεις τον πολιτισμό από οπουδήποτε, δεν μένει τίποτα. Η κουλτούρα είναι η βάση της κοινωνίας. Πρώτα έρχονται η συμπόνια και η ενσυναίσθηση και ακολουθούν η λογοτεχνία, η ζωγραφική, η γλυπτική, η αφήγηση. Η κουλτούρα είναι αυτό που μας φέρνει κοντά. Είναι τρομερά σημαντικό να έχεις όνειρα. Για μεγάλο διάστημα πίστευα ότι η δουλειά μου μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο, πράγμα αρκετά βλακώδες. Σχετίστηκα με την πολιτική και άλλαξα. Άρχισα να γίνομαι κυνική και είναι το τελευταίο πράγμα που ήθελα να γίνω – σαν ελληνική τραγωδία. Η ζωή είναι ζήτημα αυταπάτης. Τα χρόνια περνάνε, οι αυταπάτες διαλύονται, κι όταν πια αρχίζεις να καταλαβαίνεις, το σώμα σου γερνάει. Όταν πια ξέρεις πώς να ζήσεις, το κορμί σου δεν θέλει να ζήσει. Η ζωή είναι μια αυταπάτη και στο τέλος γίνεσαι κυνικός. Προσπαθώ να μη γίνω κυνική. Όταν η Μαρζάν Σατραπί κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο φεστιβάλ των Καννών το 2007 για το Περσέπολις. Όλοι μας θέλουμε μια καλύτερη κοινωνία, αλλά κοινωνία είμαστε εμείς οι ίδιοι. Αν δεν γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, δεν θα γίνει ούτε η κοινωνία καλύτερη. Προσπαθώ να γίνω καλύτερος άνθρωπος. Η καλοσύνη μετράει. Στην πραγματικότητα, είναι το μόνο που μετράει. Νέα, όταν έβλεπα έναν ευγενικό άνθρωπο, τον θεωρούσα βλάκα, αλλά δεν έχω την ίδια γνώμη πια. Δεν ξέρω αν είναι μηχανισμός αντίστασης, αλλά κάθε φορά που γίνομαι αυτού του τύπου ο άνθρωπος, πάω από την άλλη πλευρά. Όποτε συναντάω κάποιον από αυτούς τους ανθρώπους που μισούν, τον κοιτάζω και τον φαντάζομαι 2 χρονών, να χαμογελάει, και αναρωτιέμαι τι απέγινε εκείνη η όμορφη εικόνα, πώς κατέληξε να γίνει αυτός ο κακός άνθρωπος, αυτό το τέρας. Δεν θα ψηφίσω Δεξιά, αλλά δεν είναι ότι μου αρέσει και η Αριστερά. Όμως η Δεξιά ειλικρινά με απωθεί, είναι θέμα ηθικής. Οπότε, μολονότι υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που με ενοχλούν στην Αριστερά, με αφορά περισσότερο. Για τη Δεξιά, οι φτωχοί φταίνε που δεν έχουν να φάνε. Μπορεί να είναι άνθρωποι με πνευματικές διαταραχές, που τα σκάτωσαν στη ζωή τους, αλλά δεν μπορούμε να τους αφήσουμε να πεθάνουν. Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει η Μαρίν Λεπέν – αλλιώς δεν θα ψήφιζα καθόλου, γιατί δεν υπάρχει κανείς που να μου αρέσει πραγματικά. Εφόσον υπάρχει αυτή η σκύλα, πρέπει να ψηφίσω. Έχω ένα ωραίο διαμέρισμα και θεωρούμαι πλούσια Αριστερή, αλλά έχω υπάρξει και φτωχή. Δεν νομίζω ότι με το που έκανα λεφτά άρχισα να απαξιώνω τους ανθρώπους. Για μένα το πρόβλημα παραμένει ίδιο. Το να ψηφίζω Αριστερά σημαίνει ότι θα πρέπει να πληρώσω περισσότερους φόρους. Και μου αρέσει να πληρώνω φόρους. Ήρθα στη Γαλλία, σπούδασα δωρεάν, έτρωγα δωρεάν και όλα αυτά χάρη στην Αριστερά. Και δεν υπήρχε διαχωρισμός επειδή ήμουν άλλης εθνικότητας. Είχα τα ίδια προνόμια με εκείνα των Γάλλων συμφοιτητών μου. Σήμερα εργάζομαι και θέλω όλα τα παιδιά να ευνοηθούν από το ίδιο σύστημα. Έχω δει πλούσιους Αριστερούς να φέρονται σε αυτούς που εργάζονται στο σπίτι τους σαν σε σκουπίδια, οπότε είναι πιο υποκριτές από τους Δεξιούς, από τους οποίους ξέρεις τι να περιμένεις. Το σινεμά είναι δυσκολότερο απ' οτιδήποτε άλλο. Έχεις να αντιμετωπίσεις την τεχνολογία, τη συγκέντρωση χρημάτων, πολλούς εμπλεκόμενους και το αποτέλεσμα δεν είναι όπως αυτό ενός βιβλίου που έκανες ολομόναχος. Όταν κάνω μια ταινία, υπάρχουν στιγμές που δεν έχω εγώ τον έλεγχο. Ο ηθοποιός θα κάνει κάτι που δεν είχα σκεφτεί, το ίδιο και ο σκηνογράφος, ο μοντέρ θα πάει την ιστορία προς μια κατεύθυνση που δεν είχα σκεφτεί κ.λ.π. Όλες αυτές οι δυσκολίες, βέβαια, μου αρέσουν και με κάνουν να λειτουργώ. Το στρες με ενεργοποιεί, κι αυτό μου αρέσει. Στο ερώτημα αν γυναίκες και άντρες είναι ίσοι, είμαι 100% φεμινίστρια. Νομίζω ότι δεν υπάρχει πιο βλακώδης άποψη από το να αποκαλούμε οτιδήποτε κακό αντρική συμπεριφορά και οτιδήποτε καλό, γυναικεία. Γι' αυτό αρνούμαι να συμμετάσχω σε οτιδήποτε θεωρείται «γυναικείο», όπως τα φεστιβάλ γυναικείας λογοτεχνίας. Το γεγονός ότι έχω στήθος δεν με κάνει κάτι διαφορετικό. Πάρτε για παράδειγμα τον Φλομπέρ και τη Μαντάμ Μποβαρί, που την έγραψε καλύτερα απ' οποιαδήποτε γυναίκα. Δεν υπάρχει φύλο στη λογοτεχνία ή στο σινεμά. Στην ανθρωπότητα υπάρχουν άνθρωποι. Σε μια πατριαρχική κοινωνία, ποιος μεγαλώνει τα παιδιά; Οι γυναίκες, που διδάσκουν στα παιδιά τους πώς να λειτουργούν και τι να επιλέγουν. Δεν μπορείς να τα βάλεις με χιλιάδες χρόνια γυναικείας καταπίεσης, και μερικές δεκαετίες γυναικείας ψήφου. Αν είχα κόρη – δεν έχω παιδιά –, το πρώτο πράγμα που θα της μάθαινα, πριν το «μαμά» και το «μπαμπά», θα ήταν το «άντε γαμήσου». Ευτυχώς δεν έχω παιδιά, δεν θα ήταν πολύ ευγενικά. Δεν ήμουν ποτέ πολύ της παράδοσης. Μεγάλωσα με ταινίες Χόλιγουντ. Οι γονείς μου λατρεύουν την παραδοσιακή μουσική, εγώ δεν την αντέχω. Θεωρώ ότι η κλασική μουσική της Δύσης, ο Μότσαρτ, ο Μπαχ, είναι ανώτερη όλων των υπόλοιπων που έχουν γραφεί. Έχουν ενδιαφέρον μεν, αλλά δεν φτάνουν την κλασική μουσική. Η περσική ποίηση είναι η πλέον εκλεπτυσμένη και δεν το λέω επειδή είμαι Ιρανή – η ελληνική φιλοσοφία είναι η πιο σημαντική. Ο Τραμπ είναι επιχειρηματίας και θα κάνει το καλύτερο για τις επιχειρήσεις. Το πρόβλημα με όλους αυτούς, με τον Τραμπ, τη Λεπέν, είναι ότι μολύνουν την κοινωνία. Ο Σαρκοζί έλεγε: «Λέμε δυνατά αυτό που λέγεται σιγανά». Μα, γι' αυτό λέμε κάποια πράγματα σιγανά, γιατί αυτό είναι πολιτισμός. Μερικά πράγματα δεν λέγονται δυνατά. Είμαι αισιόδοξη και νομίζω ότι η επόμενη γενιά θα κάνει την επανάστασή της. Πάντα έτσι γινόταν. Οι γυναίκες ήταν σε καλύτερη κατάσταση στις αρχές του 20ού αι. απ' ότι τη δεκαετία του '50. Θα καλυτερέψουν τα πράγματα σε 10 χρόνια. Από τις ιστορικές προσωπικότητες του Ιράν, περισσότερο εκτιμώ τον Μοχάμεντ Μοσαντέκ και τον Ολυμπιονίκη παλαιστή Gholamreza Takhti, γιατί δεν φοβόταν να μιλήσει ανοιχτά γι' αυτά που τον ενοχλούσαν και προερχόταν από τα χαμηλά στρώματα των νοτίων προαστίων της Τεχεράνης. Πέθανε στα 37 του από έμφραγμα. Αυτή ήταν η επίσημη εκδοχή. Είπα σε ανύποπτο χρόνο κάτι που έχει πει και ο Γκοντάρ: "Μόνο και μόνο λόγω της φιλοσοφίας και του θεάτρου, θα είμαστε αιωνίως υπόχρεοι στην Ελλάδα!"» Και το σχετικό link...

Η εικονογράφος, συγγραφέας κόμικς και κινηματογραφίστρια, που έγινε παγκόσμια γνωστή με το αυτοβιογραφικό «Persepolis», έφυγε από τη ζωή στα 56 της χρόνια. Το όνομα της ιρανής σκηνοθέτριας Μαριάν Σατραπί, που σε ηλικία 56 ετών άφησε χθες την τελευταία της πνοή, παραπέμπει σε ζωντανές, καρτουνίστικες εικονογραφήσεις διατεταγμένες σε καρέ – καθαρές γραμμές που αφηγούνται μια ποικιλία ιστοριών με κοινό υπόβαθρο τη γενέτειρά της, το Ιράν. Έχοντάς εδώ και χρόνια εγκατασταθεί στη Γαλλία, η Σατραπί ξεκίνησε την καριέρα της ως εικονογράφος και συγγραφέας κόμικς και καθιερώθηκε στη δημόσια συνείδηση ως κινηματογραφίστρια το 2007 με το «Persepolis», ένα συγκινητικό εικονογραφημένο απομνημόνευμα που περιγράφει τις εμπειρίες της μεγαλώνοντας μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979. Υποψήφια για Όσκαρ Ήδη το 2000 είχε κυκλοφορήσει το πρώτο μέρος του αυτοβιογραφικού graphic novel «Persepolis», το οποίο ακολούθησαν και άλλα που εκδόθηκαν το 2003. Τρία χρόνια αργότερα, μαζί με τον συνεικονογράφο Βενσάν Παρονό, η Σατραπί αποφάσισε να το διασκευάσει σε κινηματογραφική ταινία, που μάλιστα υπήρξε υποψήφια για Όσκαρ καλύτερου κινουμένου σχεδίου. Τονίζοντας τη δύναμη και την αντοχή της γυναίκας, με ειλικρίνεια και χιούμορ, το «Persepolis» περιγράφει τη ζωή της Σατραπί κατά την Ισλαμική Επανάσταση, την παιδική της ηλικία και τα προβλήματα της προσφυγιάς. Γεννημένη στις 22 Νοεμβρίου 1969 στην Τεχεράνη (τότε Ραστζάντ), στο Ιράν, η Σατραπί είχε γονείς με έντονη πολιτική συνείδηση και πλούσια πολιτιστική παράδοση. Ο πατέρας της ήταν ερευνητής στο πεδίο της χημείας και η μητέρα της δασκάλα Φυσικής. Η αριστερών πεποιθήσεων οικογένεια είχε αντιστασιακή δράση απέναντι στο καθεστώς του σάχη, γεγονός που από πολύ νωρίς επηρέασε βαθιά τη ζωή και τις απόψεις της Μαριάν. Σε ηλικία 14 ετών η Σατραπί βρέθηκε στην Ευρώπη σπουδάζοντας στη Βιέννη, όπου όμως ένιωθε ξένη και απομονωμένη προσπαθώντας να βρει την ταυτότητά της ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Αργότερα μετακόμισε στη Γαλλία, όπου σπούδασε γραφικές τέχνες στη Σχολή Καλών Τεχνών (École des Beaux Arts) στο Παρίσι. Η Σατραπί δεν θεωρούσε τον εαυτό της αποκλειστικά animator. Μιλώντας για την ταινία της «Κοτόπουλο με δαμάσκηνα» (2011), είχε πει ότι ο λόγος για τον οποίο γύρισε animation το «Persepolis» ήταν επειδή θεώρησε ότι ήταν η πιο ταιριαστή μορφή κινηματογράφου για το θέμα. «Επειδή το “Persepolis” σχετίζεται με τη σύγχρονη ιστορία του Ιράν, πίστευα πως αν το γύριζα με πραγματικούς ηθοποιούς και γεωγραφικά στοιχεία, ο κόσμος θα έλεγε “α, είναι μια ιστορία αυτών των ανθρώπων του Τρίτου Κόσμου, είναι μακριά μας, δεν τη νιώθουμε”. Πίστευα πως η κόμικ σχεδιαστική δομή της επέτρεπε σε οποιονδήποτε να ταυτιστεί». Η δεύτερη ταινία Αντιθέτως, για τη δεύτερη ταινία της, «Κοτόπουλο με δαμάσκηνα», η Σατραπί θεώρησε πως η ιστορία είναι παγκόσμια, γιατί πρόκειται για ιστορία αγάπης, και επίσης ήθελε νέες καλλιτεχνικές εμπειρίες. «Δεν ήθελα να μείνω animator για όλη μου τη ζωή – για μένα, το animation είναι απλώς ένα από τα πολλά μέσα του κινηματογράφου, κατάλληλο ίσως για το “Persepolis”, όχι όμως για άλλες ταινίες, όπως το “Κοτόπουλο με δαμάσκηνα”». Με την κυκλοφορία του «Κοτόπουλου με δαμάσκηνα» ο κόσμος γνώρισε μια νέα διάσταση του έργου της Σατραπί. Βασισμένη επίσης σε ένα δικό της graphic novel, η Σατραπί αυτή τη φορά στράφηκε προς τη ζωντανή δράση, πλάθοντας μια οπτικά προκλητική, ιδιότροπη ιστορία για τη ζωή, την αγάπη και την απώλεια. Ο σύζυγος της Σατραπί, Ματίας Ρίπα, είχε διαγράψει τη δική του πορεία στον χώρο του κινηματογράφου ως παραγωγός, ηθοποιός και σεναριογράφος. Ο Ρίπα πέθανε στις 8 Απριλίου 2025, ένα πλήγμα που η σπουδαία δημιουργός δεν κατάφερε να ξεπεράσει ποτέ. Όπως ήδη γράφτηκε, ο θάνατός της ίσως να οφείλεται στην κατάθλιψη που της προκάλεσε ο θάνατος του συζύγου της. Και το σχετικό link...

Η Μαριάν Σατραπί ήταν μια πολύ όμορφη γυναίκα. Μαύρα μάτια, μαύρα μαλλιά. Κάπνιζε πολύ. Είχε σεκλέτια. Ήταν ευαίσθητη και σαν εύθραυστη. Τα χαρακτηριστικά της αυτά, η γυναικεία ομορφιά, η συγκίνησή της, η ευαισθησία της καταγράφηκαν από την ίδια στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της «Περσέπολις» (στα ελληνικά, εκδ. Οξύ). Ένα βιβλίο κόμικς. Το βιβλίο αρχίζει με μια σκηνή από πέντε καρέ. Στο πρώτο καρέ είναι η ίδια, το 1980, όταν ήταν μικρό κορίτσι 10 χρονών. Φοράει μαύρο πέπλο, μαντίλα. Στο δεύτερο καρέ είναι κι άλλα κοριτσάκια, με την ίδια αμφίεση, θα μπορούσε να είναι η ίδια τέσσερις φορές – αλλά είναι τέσσερα κορίτσια που πίσω από την αμφίεση δεν έχουν χαρακτηριστικά, κι ας έχουν διαφορετικά ονόματα, ας ονομάζονται Γκόλναζ, Μαχσίντ, Μαρίν, Μίννα. Στο τρίτο καρέ εικονίζονται διαδηλωτές σε μαύρο φόντο να διαμαρτύρονται κατά του αυταρχικού σάχη. Ύστερα είναι η άφιξη στο σχολείο το 1980, όταν στα κορίτσια δίνεται η υποχρεωτική μαντίλα. Και στο πέμπτο καρέ, εικονίζονται τα κορίτσια στο σχολείο να παίζουν με τις μαντίλες τους. Ώσπου, στην επόμενη σελίδα, μαθαίνει ότι η μαντίλα είναι υποχρεωτική – και σιγά σιγά γνωρίζει τι σημαίνει ισλαμιστικός αυταρχισμός. Αθωότητα δεν υπάρχει. Το δεύτερο καρέ από την «Περσέπολη» της Μαριάν Σατραπί (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ). Με τη γλώσσα των κόμικς, ή καλύτερα με το ιδίωμα του ασπρόμαυρου κόμικς «Μάους» που επινόησε ο Αρτ Σπίγκελμαν για να μιλήσει για το Ολοκαύτωμα (όχι όμως με ζωόμορφους ήρωες, αλλά με ανθρώπους), η Σατραπί διηγήθηκε την προσωπική της ιστορία, από το 1979-1980, τα χρόνια της Ισλαμικής Επανάστασης, μέχρι το 1994, όταν οριστικά εγκαθίσταται στη Γαλλία. Στο μεταξύ, αφηγείται τα πάντα. Την είσοδο της Επανάστασης στη ζωή και τη μετατροπή της κοινωνίας σε ένα κράτος με υποχρεωτικούς ισλαμικούς κανόνες· τις διώξεις των κομμουνιστών που, όπως οι γονείς της, είχαν αγωνιστεί για την ανατροπή του σάχη· τη διαρκή δική της πολιτιστική επανάσταση, όταν συνειδητά παραβίαζε τον κώδικα ευπρέπειας και αγόραζε απαγορευμένη από το καθεστώς δυτική μουσική· το σοκ από την απώλεια της καλύτερης φίλης της, που τάφηκε κάτω από τα ερείπια του σπιτιού όπου έμενε έπειτα από έναν ιρακινό βομβαρδισμό· τις σπουδές της στη Βιέννη, όπου σε σχολή καλογραιών αισθάνθηκε εξίσου πνιγηρά όπως στο Ιράν των μουλάδων· την επιστροφή της στη χώρα, τους έρωτές της, την απογοήτευσή της, τον οριστικό χωρισμό από την οικογένεια και την οριστική μετοικεσία της στη Δύση. Η αυτοβιογραφική και ασπρόμαυρη «Περσέπολις», δηλαδή, ήταν η προσωπική μαρτυρία της Μαριάν Σατραπί για την ήττα της ανοιχτής κοινωνίας μετά την επικράτηση της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν. Η κατάλυση στοιχειωδών δικαιωμάτων, και ιδίως η ποδοπάτηση της γυναικείας ιδιαιτερότητας αυτής και των γυναικών με τις οποίες σχετιζόταν και όλων των γυναικών της χώρας ήταν το βασικό θέμα του έργου της – και μαζί η νοσταλγία της πατρίδας της, της παιδικής ηλικίας της, των γονιών και της γιαγιάς της, των νεανικών της ονείρων για καλύτερη ζωή που κατέληξαν πνιγμένα στην ασφυξία της μαντίλας και στη βαριά παρεμβατικότητα ενός καθεστώτος, του καθεστώτος των μουλάδων, που απαιτεί την ισοπέδωση της υποταγής – και επιφυλάσσει σε όσους αντιστέκονται τους μηχανισμούς της υποταγής: τον φόβο, τα βασανιστήρια, τις εκτελέσεις. Αυτή η τρομερή καλλιτέχνις – που κάποτε της έφαγα μια ολόκληρη μέρα της ζωής της να τη θαυμάζω –, στοχαστική, τρυφερή, ανυπότακτη, διεκδικητική, μελαγχολική, γλυκιά, νοσταλγός ενός ελεύθερου Ιράν αλλά και μιας Δύσης πραγματικά ελεύθερης χωρίς τις λογοκριτικές εμμονές της πολιτικής ορθότητας, πέθανε χθες, στα 56, είπαν «από θλίψη». Είχε τεράστια επιτυχία – αλλά δυστυχώς ήταν φτιαγμένη από τα ερείπια της χώρας της και της ζωής της. Και το σχετικό link...

Έσβησε «μια μεγάλη καλλιτέχνιδα που ήταν η ψυχή του Ιράν στη Γαλλία» έγραψε το Nouvel Observateur για τη δημιουργό που εμπνεύστηκε το αυτοβιογραφικό γκράφικ νόβελ, το οποίο έγινε παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο ● Η Μαρζάν Σατραπί μέσα από το έργο της υπερασπίστηκε μέχρι τέλους το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και στην ελευθερία. Η Μαρζάν Σατραπί πέθανε από θλίψη, στα 56 της χρόνια, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Ματίας Ρίπα (σ.σ. παραγωγού, ηθοποιού και σεναριογράφου που είχε φύγει από τη ζωή στις 8 Απριλίου 2025), συζύγου της και έρωτα της ζωής της» ανακοίνωσαν χθες μέσω του γαλλικού ειδησεογραφικού πρακτορείου στενοί φίλοι και μέλη της οικογένειας της Ιρανογαλλίδας, δημιουργού κατ’ αρχάς του περίφημου αυτοβιογραφικού τετράτομου γκράφικ νόβελ «Περσέπολις», σκηνοθέτριας, συγγραφέα και εικαστικού. Και πόσο παράδοξο μοιάζει την εποχή που η γενέτειρά της βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς έντασης να σβήνει «μια μεγάλη καλλιτέχνιδα που ήταν η ψυχή του Ιράν στη Γαλλία», όπως έγραψε το Nouvel Observateur. Η είδηση συγκλόνισε τη Γαλλία. Από τον Εμανουέλ Μακρόν ώς την Κατρίν Ντενέβ, προσωπικότητες του δημόσιου βίου την αποχαιρέτησαν με λόγια που ξεπερνούσαν τη σύμβαση μιας συλλυπητήριας ανακοίνωσης. Ο πιο χαρακτηριστικός όμως φόρος τιμής ήρθε από τους ανθρώπους του σκίτσου. Οι Luz, Beaudoin και Bahareh Akrami ξανασχεδίασαν τη Μαρζάν μετατρέποντάς τη για ακόμα μία φορά σε ηρωίδα κόμικς, αυτή τη φορά όχι δικής της έμπνευσης αλλά δικής τους, ακολουθώντας ως ύστατο χαιρετισμό τη χαρακτηριστική ασπρόμαυρη γραμμή της. «Ναι, η Μαρζάν Σατραπί πέθανε από θλίψη» δήλωσε η σκιτσογράφος Coco στη Libération. «Είπε “άντε γεια” σε αυτή τη ζωή που της άρπαξε τον μεγάλο της έρωτα. Έβαλε μια τελεία στη δυνατή γραμμή που της χάρισε τη φήμη της, το Περσέπολις, τη δέσμευσή της και τον αγώνα της ενάντια στο καθεστώς των μουλάδων. Σε όλη της τη ζωή δεν έπαψε να υπερασπίζεται την ελευθερία του ιρανικού λαού, την ελευθερία των γυναικών απέναντι στη θρησκευτική καταπίεση και την ελευθερία της δημιουργίας». Η Coco θυμήθηκε μια γυναίκα γεμάτη αντιθέσεις: γέλιο και σοβαρότητα, δύναμη και ευθραυστότητα, χαρακτήρα και ευαισθησία. «Punk is not dead: η Μαρζάν θα μείνει, αιώνια και ανυπότακτη» κατέληξε. Είκοσι τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το καλοκαίρι του 2002, η Libération παρουσίαζε στους αναγνώστες της τη νεαρή δημιουργό που ετοιμαζόταν να δημοσιεύσει τον τρίτο τόμο τού «Περσέπολις»: «Η Μαρζάν Σατραπί είναι 32 ετών, είναι Ιρανή, ζει στο Παρίσι, αφηγείται αδιάκοπα θλιβερές ιστορίες που κάνουν τον κόσμο να γελά μέχρι δακρύων. Τα μεγάλα μάτια της καταβροχθίζουν τον κόσμο· θέλουν να δουν τα πάντα και μερικές φορές έχουν δει υπερβολικά πολλά». Και το σχετικό link...

Τι κατάρα έχει αυτή η σειρά, πολλοί νεκροί.

ποιός γνώριζει αυτό το κόμικ;;

Πέθανε ο Βρετανός ηθοποιός Άντονι Χεντ που έγινε γνωστός από την σειρά Buffy the vampire slayer όπου έπαιζε τον βιβλιοθηκάριο Ρούπερτ Τζάιλς ενώ είχε εμφανιστεί και στο Ted Lasso. https://www.iefimerida.gr/zoi/pethane-bretanos-ithopoios-antoni-hent-tainies

Πάμε και στα Μυστήρια Πράματα τεύχος 4 (Ξυλόκαστρο & Πέριξ) που το εξώφυλλό τους αναφέρεται στον πίνακα του Caspar David Friedrich (ζωγράφου του γερμανικού ρομαντισμού) "Οδοιπόρος πάνω από την θάλασσα της ομίχλης" Στο καινούργιο επεισόδιο (2026) οι δύο ήρωες των μυστήριων πραμάτων από τα βουνά της Κορινθίας ανεβαίνουν στην ορεινή Αρκαδία (προς απογοήτευσή μου αφού έλπιζα να ανέβουν στην ορεινή Αχαΐα) και εκεί έχουν την ευκαιρία να συνδιαλλαγούν στα ...Τσακώνικα!

Μια μικρή διόρθωση, τα περιεχόμενα τεύχη αυτού του τόμου κυκλοφόρησαν αρχικά μεταξύ των ετών 1979-80. Φίλε @ zoo (και όλοι όσοι έχετε συμβάλει σε αυτό), αρχικά να σε ευχαριστήσω θερμά που μοιράστηκες μαζί μας τον οδηγό που έφτιαξες για την συλλογή! Τον χρησιμοποιώ τακτικά και μου έχει φανεί πολύ χρήσιμος! Αν δεν σου κάνει κόπο, διόρθωσε και εσύ το λάθος που ανέφερα παραπάνω, που περάστηκε και στον οδηγό σου. Edit: Βασικά τώρα βλέπω ότι υπάρχουν αρκετά ακόμα αντίστοιχα λαθάκια... Αν βρω χρόνο και διάθεση, θα προσπαθήσω να τα καταγράψω και να τα επισημάνω κάποια στιγμή.

Καταλαβαίνει η radnet ότι έχει κουράσει; (ΟΧΙ)

Νεα προωθηση για την συλλογη classic rock καθως τα πρωτα τρια τευχη θα ξαναδωθουν με εφημεριδα τις επομενες τρεις κυριακες (7/6 , 13/6 , 21/6) με την εφημεριδα "Εστια της Κυριακης" https://www.estianews.gr/kentriko-thema/tin-kyriaki-07-06-me-tin-estia-tis-kyriakis-classic-rock-music-books/