Jump to content

Recommended Posts

Από την σημερινή (29/8/2020) Εφ. Συν. και το Καρέ-Καρέ,

άρθρο του Γιάννη Κουκουλά για τον Μίκυ Μαλτέζε.  :)

 

1728120946_.thumb.jpg.bf291df44a61ae2332447a274b4f39f1.jpg

 

 

:holidays3:

  • Like 8
  • Thanks 2
Link to post
Share on other sites
  • Valtasar changed the title to Οι μπαλάντες της αλμυρής θάλασσας [Κουκουλάς Γιάννης, Εφ.συν., 29/08/2020]

Γράφει ωραία αυτός και είναι πάντα επίκαιρος! Πολύ καλή προσθήκη στον χώρο μας.

  • Like 1
  • Thanks 1
Link to post
Share on other sites

Οι μπαλάντες της αλμυρής θάλασσας

 

Πενήντα χρόνια μετά την κυκλοφορία της «Μπαλάντας της Αλμυρής Θάλασσας» (1967) του Ούγκο Πρατ και την πρώτη εμφάνιση του Κόρτο Μαλτέζε στον κόσμο της περιπέτειας, οι Bruno Enna και Giorgio Cavazzano φιλοτέχνησαν μια πανέξυπνη παρωδία με τον Μίκυ Μάους στον ρόλο του τυχοδιώκτη ναυτικού που επιτέλους μεταφράστηκε και στα ελληνικά.

 

 

01.thumb.jpg.0e8972eb903ca778d6cdcdd99330d0fc.jpg

 

 

Ένας από τους πιο δημοφιλείς χαρακτήρες των ευρωπαϊκών κόμικς, ο Κόρτο Μαλτέζε, και ένας από τους σπουδαιότερους δημιουργούς κόμικς του εικοστού αιώνα, ο Ούγκο Πρατ, συνέδεσαν αξεδιάλυτα τις ζωές τους για σχεδόν τρεις δεκαετίες. Οι ιστορίες του δεύτερου με πρωταγωνιστή τον πρώτο αποτελούν ορισμένα από τα πιο λατρεμένα κόμικς για ενήλικο κοινό και από τα πιο επιδραστικά για τους μετέπειτα δημιουργούς. Η πρώτη από τις περιπέτειες του Κόρτο Μαλτέζε κυκλοφόρησε το 1967, χωρίς ως τότε ο Ιταλός καλλιτέχνης να έχει αποφασίσει ότι θα συμπορευτεί με τον σκουλαρικοφόρο και λιγομίλητο ναυτικό για πολύ καιρό ακόμη. Ήταν όμως τόσο μεγάλη η επιτυχία της «Μπαλάντας της Αλμυρής Θάλασσας» και τόσο πολλά αυτά που είχε ακόμα να αφηγηθεί και να σχεδιάσει ο Πρατ για την περιπέτεια, τη θάλασσα, τη δικαιοσύνη, τη φιλία, την αφοσίωση, τα ταξίδια, τους μεγάλους συγγραφείς, τους πολέμους των αρχών του εικοστού αιώνα, την αποικιοκρατία, τα εξωτικά και φορτωμένα θρύλους μέρη του πλανήτη, τον έρωτα, την περιπλάνηση, που μετά την «Μπαλάντα» ακολούθησαν δεκάδες ακόμα ιστορίες μέχρι τον θάνατο του Πρατ το 1995.

 

 

02.thumb.jpg.20e8221ecda62abb69a0778cb887df87.jpg

Δυο από τα εξώφυλλα της «Μπαλάντας» (εκδόσεις Μικρός Ήρως)

 

 

Η «Μπαλάντα της Αλμυρής Θάλασσας» που κυκλοφόρησε πρώτη φορά στα ελληνικά το 1987 από τις εκδόσεις Ars Longa και επανακυκλοφόρησε σε έγχρωμη μορφή από τις εκδόσεις Μικρός Ήρως το 2019 (σε μια έκδοση που αποτέλεσε μια από τις πολλές προσφορές της «Εφ.Συν.» προς τους αναγνώστες της σε τέσσερα μέρη τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του περασμένου έτους) είναι μια επική ιστορία στην οποία αφηγητής είναι ο Ειρηνικός Ωκεανός: «Είμαι ο Ειρηνικός Ωκεανός, ο μεγαλύτερος όλων! Πολύ καιρό με λένε έτσι, αλλά δεν είμαι στ’ αλήθεια πάντα ήρεμος. Κάποιες φορές γίνομαι απότομος και ξεσπάω σε όλους και σε όλα. Σήμερα, για παράδειγμα, μόλις ηρέμησα από το τελευταίο μου ξέσπασμα. Χθες πρέπει να σμπαράλιασα τρία ή τέσσερα νησιά και άλλα τόσα από αυτά τα καρυδότσουφλα που οι άνθρωποι αποκαλούν πλοία».

 

 

03.thumb.jpg.28d6d5439067a3b9b3592a373ad54b96.jpg

Η πρώτη εμφάνιση του Κόρτο Μαλτέζε (πάνω) και του Μίκυ Μαλτέζε (κάτω)

 

 

Στις πρώτες σελίδες, στα νερά αυτού του απρόβλεπτου ωκεανού, κάπου μεταξύ Νέας Γουινέας και Νήσων του Σολομώντα, την 1η Νοεμβρίου του 1913, κάνει την εμφάνισή του δεμένος σε μια πρόχειρη σχεδία για να πεθάνει από τον ήλιο, την αλμύρα και τους καρχαρίες ένας ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες, ημίγυμνος και με μούσια πολλών ημερών, νεαρός άνδρας. Στο καράβι που συμπτωματικά περνά από δίπλα του, καπετάνιος είναι ο άσπονδος φίλος του και παλιός γνώριμος Ρασπούτιν, που παρά τους δισταγμούς θα τον σώσει με σκοπό να τον κάνει συνεργάτη του στα σκοτεινά του σχέδια. Απρόθυμα αλλά μη έχοντας άλλη πιθανότητα επιβίωσης, ο Κόρτο θα ανέβει στο καράβι για να αρχίσει το πρώτο μεγάλο του ταξίδι στις σελίδες των κόμικς.

 

 

04.thumb.jpg.a520f54f95b6053eb7892cd651d2f849.jpg

Ο Μίκυ Μαλτέζε από τις Καθημερινές Εκδόσεις

 

 

Αυτό το ταξίδι αποφάσισαν να προσαρμόσουν σε μια νέα ιστορία που ακολουθεί σε μεγάλο μέρος της σχεδόν κατά γράμμα το πρωτότυπο, οι Bruno Enna και Giorgio Cavazzano, για λογαριασμό της εταιρείας που κυκλοφορεί τις ιστορίες με τους χαρακτήρες της Disney. Στην εκδοχή τους όμως υπάρχει μια τεράστια διαφορά σε σχέση με την ιστορία του Πρατ. Και αυτή είναι η μορφή των κεντρικών χαρακτήρων. Αντί για τον Κόρτο Μαλτέζε, ο πρωταγωνιστής έχει τη μορφή του Μίκυ Μάους, ο Μαύρος Πιτ αντικαθιστά τον Ρασπούτιν, ο Τουρούο της φυλής των Μαορί γίνεται Γκούφι και η Πανδώρα Γκρούσβενορ «μεταμορφώνεται» σε Μίνι Μάους. Φυσικά για να είναι προσιτή η ιστορία στα μικρά παιδιά έχουν παραλειφθεί ή λειανθεί οι πολύ βίαιες σκηνές, έχουν αποσιωπηθεί περιστατικά που παραπέμπουν σε πολιτική κριτική της εποχής, κάποια πρόσωπα έχουν «εξαφανιστεί» και σε ορισμένα σημεία η αφήγηση έχει συντομευθεί και απλουστευθεί.

 

Η συγκεκριμένη ιστορία κυκλοφόρησε στα ελληνικά στο περιοδικό «Μίκυ Μάους» που εκδίδουν οι «Καθημερινές Εκδόσεις» στα τεύχη 322 και 323 τις προηγούμενες εβδομάδες. Μια τέτοια προσαρμογή ενός κλασικού αριστουργήματος των κόμικς ακούγεται λογικό να έχει διαφημιστεί και στηριχθεί καταλλήλως. Αντ’ αυτού περίεργη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι σε κανένα από τα δύο τεύχη που δημοσιεύτηκε η ιστορία, με τροποποιημένο ακόμα και τον τίτλο σε «Το Τραγούδι της Αλμυρής Θάλασσας» σε αντίθεση με τον ιταλικό τίτλο της προσαρμογής («Topo Maltese: Una ballata del topo salato» – λογοπαίγνιο με το ιταλικό όνομα του Μίκυ Μάους που είναι Topolino αλλά με το όνομα του Μαλτέζε να φιγουράρει για να δηλώνεται η σχέση), δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά στο πρωτότυπο ούτε μια συσχέτιση ούτε ένα ιστορικό σημείωμα ούτε καν μια νύξη γύρω από τον Ούγκο Πρατ και τον Κόρτο Μαλτέζε.

 

 

05.thumb.jpg.903f4dc3d1f1f8aeebdb15434487b122.jpg

Αριστερά: Μίκυ Μαλτέζε. Δεξιά: Κόρτο Μαλτέζε

 

 

Είναι προφανές ότι με την απουσία μιας τέτοιας επισήμανσης σε μια κατά τα άλλα υποδειγματική έκδοση, αποδυναμώνεται η σπουδαία αυτή διακειμενική και διεικονική απόπειρα των Enna και Cavazzano, και αυτοϋπονομεύεται από τη μια η αξία του εγχειρήματος και από την άλλη το θάρρος των ξένων εκδοτών της ιστορίας να αναμετρηθούν με ένα εμβληματικό έργο και να το κάνουν πιο «φιλικό» στους μικρούς αναγνώστες, προτρέποντάς τους έμμεσα στη μελλοντική αναζήτησή του και την ανάγνωσή του. Εκτός κι αν δεν είχαν καταλάβει καν ότι πρόκειται για μια ευθεία προσαρμογή ενός κλασικού έργου, κάτι που είναι εντελώς προβληματικό για τον τρόπο χειρισμού του περιεχομένου του περιοδικού. Ή μήπως – κι αυτό είναι ακόμη χειρότερο – γνώριζαν αλλά απέφυγαν να κάνουν την αναφορά στο πρωτότυπο για να μην τρομάξουν τους συντηρητικούς γονείς που πιθανώς γνώριζαν το «ενήλικο» περιεχόμενό του; Όποια κι αν είναι η εξήγηση, το αποτέλεσμα δημιουργεί ερωτήματα.

 

 

06.thumb.jpg.8e3971e3daa6beeca07882bc86630292.jpg

Πάνω: Μίκυ Μαλτέζε. Κάτω: Κόρτο Μαλτέζε

 

 

Σε κάθε περίπτωση πάντως οι Enna και Cavazzano ολοκλήρωσαν ιδανικά μια πολύ απαιτητική δουλειά σε ένα πολύ δύσκολο έργο. Ο τελευταίος άλλωστε στα 73 χρόνια του σήμερα, θεωρείται και όχι άδικα ο σπουδαιότερος και εμπειρότερος εν ζωή δημιουργός ιστοριών της Disney και έχει κατ’ επανάληψη καταπιαστεί με σπουδαία έργα από άλλες τέχνες, ειδικότερα του κινηματογράφου, προσαρμόζοντάς τα σε κόμικς με χαρακτηριστικά παραδείγματα την «Καζαμπλάνκα» του Μάικλ Κέρτιζ, το «1900» του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, τη «Λα Στράντα» του Φεντερίκο Φελίνι, ακόμα και τον «Άνθρωπο χωρίς παρελθόν» του Ακι Καουρισμάκι. Τέτοιες προσαρμογές είναι πολύ συνηθισμένες και ιδιαίτερα δημοφιλείς τις τελευταίες δεκαετίες από Ιταλούς δημιουργούς που επιτυγχάνουν να συνάπτουν ισχυρές σχέσεις συγγένειας μεταξύ της τέχνης των κόμικς και του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας, της ζωγραφικής, του θεάτρου.

 

 

07.thumb.jpg.fe35edcdf1416bd6d41135c9e25ed85e.jpg

Πάνω: Μίκυ Μαλτέζε. Κάτω: Κόρτο Μαλτέζε

 

 

Η «Μπαλάντα της Αλμυρής Θάλασσας» του Ούγκο Πρατ και η εκδοχή της με πρωταγωνιστές τον Μίκυ, τη Μίνι, τον Γκούφι και τον Μαύρο Πιτ αποτελεί μια ακόμα πιο ξεχωριστή απόπειρα καθώς η σχέση που συνάπτεται είναι μεταξύ έργων των κόμικς. Οι εμπνευστές της προσαρμογής αποτίνουν φόρο τιμής στον δημιουργό του πρωτοτύπου, του αποδίδουν τα εύσημα και ανανεώνουν το ενδιαφέρον για το έργο του. Το κάνουν προσιτό σε νεαρές ηλικίες και το επιτυγχάνουν με χιουμοριστικό τρόπο ωθώντας σε περαιτέρω αναγνώσεις όλο και περισσότερων έργων σε πολυδαίδαλες μεταξύ τους σχέσεις. Αυτή είναι μια από τις πολλές «υπηρεσίες» μιας τέχνης που απευθύνεται και σε νεαρό κοινό και κάτι τέτοιο δεν πρέπει να τρομάζει ούτε να ανησυχεί τους πιστούς των πρωτοτύπων, αλλά να τους καθησυχάζει ότι αυτά θα παραμένουν ζωντανά και επίκαιρα όσο κάποιοι θα τολμούν να τα ξαναδιαβάσουν και να τα ξαναδημιουργήσουν με νέα μέσα και με νέες ματιές.

 

 

08.thumb.jpg.7b2d159925c13fb06c4365997180e317.jpg

Πάνω: Μίκυ Μαλτέζε. Κάτω: Κόρτο Μαλτέζε

 

 

 

 

Και το σχετικό link...

  • Like 4
  • Thanks 1
Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.