Search the Community

Ο Αντώνης Βαβαγιάννης είχε ήδη εκδώσει την (τότε) πιο πρόσφατη συλλογή με τα Κουραφέλκυθρα στο AthensCon τον Δεκέμβρη του ΄24, οπότε τι θα παρουσίαζε προς πώληση στο Comicdom Con τον Μάη του ΄25; Η απάντηση ήταν, μια συλλογή με γελοιογραφίες όπου γνωστά ρεφρέν τραγουδιών παρουσιάζονται "παρακουσμένα" με αποτέλεσμα ένα βιβλιαράκι με το γνωστό "καμένο" χιούμορ του Βαβαγιάννη.

Ο δημιουργός των «Κουραφέλκυθρων», μουσικός και πιο πρόσφατα πολιτικός γελοιογράφος, είναι ο τιμώμενος του φετινού Comicdom Con Athens. Γεννημένος το 1981 στην Αθήνα, με σπουδές στην Παιδαγωγική και στη μουσική, έχει δουλέψει ως δάσκαλος, ενώ υπήρξε ιδρυτικό μέλος του συγκροτήματος Empty Frame, με συμμετοχή στις πέντε πρώτες επίσημες κυκλοφορίες τους. Κυρίως, όμως, ο Αντώνης Βαβαγιάννης είναι γνωστός ως σχεδιαστής της σειράς κόμικς «Κουραφέλκυθρα», η οποία μετράει 17 χρόνια και πάνω από 10 εκδόσεις. Σήμερα δουλεύει ως γελοιογράφος στο News24/7, ως ραδιοφωνικός παραγωγός στο Nostos 100.6 και ως οικοδεσπότης του «Δεν Είναι Καν Κουίζ» podcast. Εκτός όλων αυτών, ο Αντώνης «Κουραφέλκυθρος» Βαβαγιάννης είναι ο τιμώμενος του φετινού Comicdom Con Athens (που ξεκίνησε χθες και ολοκληρώνεται αύριο, στην Τεχνόπολη), το οποίο κλείνει αισίως τα 20 χρόνια του. Με αυτή την αφορμή κουβεντιάσαμε μαζί του για τα κόμικς, και όχι μόνο. Είσαι δάσκαλος, μουσικός και δημιουργός κόμικς. Υπάρχει κάποια ιδιότητα με την οποία ταυτίζεσαι περισσότερο ή όλα αυτά αλληλοσυμπληρώνονται; «Αν με ρωτούσες όταν ήμουνα έφηβος και μέχρι τα 24-25 μου, θα σου ’λεγα χωρίς δεύτερη σκέψη ότι είμαι πάνω από όλα μουσικός. Μετά, όταν πια δούλευα σε σχολείο, έφτιαχνα τα Κουραφέλκυθρα κι έπαιζα στους Empty Frame, έδινα στον εαυτό μου τον τίτλο του “πολυατάλαντου”. Τώρα πια, η ζωή (ή η αδυναμία να τα κάνω όλα μαζί) τα ’φερε έτσι που θα έλεγα ότι είμαι πρωτίστως κομιξάς, κομίστας κομιξάκιας, σκιτσογράφος, comic artist ή τέλος πάντων όπως λες αυτούς που ζωγραφίζουν καραγκιοζάκια». Είσαι ο δημιουργός της μακροβιότερης ελληνικής σειράς κόμικς και ταυτόχρονα ο πιο αναγνωρίσιμος κομιξάς στην Ελλάδα, μετά τον Αρκά. Είχες φανταστεί ποτέ για σένα αυτή την προοπτική; «Καλά, μην τρελαθούμε! Είμαι αναγνωρίσιμος σε έναν μικρό κύκλο ανθρώπων ακόμα. Αν και υπάρχουν κόμικς μου που χάρη στα σόσιαλ μίντια φτάνουν σε εκατοντάδες χιλιάδες λογαριασμούς, στον αληθινό κόσμο εκεί έξω ακόμα με κοιτάζουν περίεργα όταν πω τη λέξη “Κουραφέλκυθρα”. Σε φεστιβάλ που πάω με τη Midnight Circus (τις μπύρες με τις οποίες συνεργάζομαι) συχνά μου ζητάνε να τους βάλω μια lager. Δεν έχω όμως παράπονο, σίγουρα έχω καταφέρει μετά από πολλά χρόνια να βρω το κοινό μου και γι’ αυτό είμαι πολύ ευγνώμων, γιατί είναι ένα πολύ υποστηρικτικό και φανατικό κοινό. »Όταν ξεκινούσα, αν μου έλεγες ότι θα βγάλω ένα βιβλίο θα ήμουν υπερευχαριστημένος, σε καμία περίπτωση δεν θα φανταζόμουν ότι μια μέρα θα είχα στο δυναμικό μου κοντά στους 20 τίτλους. Να ’ναι καλά η Jemma Press και το socomic.gr που με εμπιστεύτηκαν όταν ξεκίνησα τα Κουραφέλκυθρα, κι ο Σπύρος ο Δερβενιώτης πιο πριν, που κάτι είδε στα σενάριά μου και μαζί φτιάξαμε τον “Φωτογράφο”. Α, και μην ξεχάσω και την Comicdom Press, που μαζί βγάλαμε το πρώτο-πρώτο τευχάκι των Κουραφέλκυθρων». Είσαι ο φετινός τιμώμενος του Comicdom Con Athens, στην επέτειο των 20 χρόνων του. Το Comicdom σου έδειξε τι σημαίνεις εσύ για αυτό. Αλλά τι σημαίνει για εσένα το Comicdom; «Η τιμή που μου έκαναν είναι τεράστια, γιατί το Comicdom είναι ο απόλυτος θεσμός των κόμικς στην Ελλάδα. Νιώθω ότι με το Comicdom κάπως μεγαλώσαμε μαζί. Στα πρώτα 2-3 χρόνια πήγαινα σαν ένας απλός επισκέπτης, αλλά σιγά σιγά μπήκα κι εγώ από “την άλλη πλευρά”, αυτή του δημιουργού. Όπως και κάθε comic artist αυτής της χώρας, το Comicdom με βοήθησε να βρω το κοινό μου και να βρω νόημα στο να βγάλω προς τα έξω αυτό που κάνω. Είναι και μεγάλη μου χαρά που μπορώ να αποκαλέσω τα παιδιά που διοργανώνουν αυτό το φεστιβάλ, φίλους μου». Πώς ξεκίνησε η αγάπη σου για τα κόμικς; Σου αγόραζαν και σένα «μικιμάου» όταν ήσουνα μικρός; «Ναι, κάθε εβδομάδα υπήρχε φρέσκια “Βαβούρα” στο σπίτι (γι’ αυτό και είναι μεγάλη χαρά μου που σήμερα γράφω στη νέα “Βαβούρα”), αλλά είχα και την τύχη να “κληρονομήσω” από τον μεγαλύτερο αδερφό μου τη συλλογή με όλα τα Αστερίξ, Λούκι Λουκ και Ιζνογκούντ. Από τις πρώτες μου αναμνήσεις είναι να μου διαβάζει Αστερίξ ο πατέρας μου, πριν καλά καλά μάθω να διαβάζω. Οπότε μπορείς να πεις ότι ήμουν καταδικασμένος να αγαπήσω αυτό το μέσο». Είναι τα πάντα διακωμωδήσιμα; Αναγνωρίζεις κάποια ηθική στο χιούμορ ή κάτι τέτοιο ταυτίζεται με τη «δικτατορία της πολιτικής ορθότητας»; «Όλα είναι διακωμωδήσιμα κι όλα μπορούν να μπουν υπό κριτική. Αυτό που δεν μπορώ είναι αυτοί που ξεπουλάνε θέατρα κάνοντας χιούμορ που στρέφεται στον αδύναμο, αλλά όταν δεχτούν κριτική αρχίζουν και κλαίγονται. Ειδικά στην Ελλάδα είναι αστείο». Ποια είναι η γνώμη σου για τον κατακλυσμό εικόνων, γελοιογραφιών, κόμικς και γραπτού λόγου που έχουν παραχθεί μέσω ΑΙ; Μπορεί να αντισταθεί η ανθρώπινη δημιουργικότητα ή έχουμε χάσει τη μάχη; «Εδώ υπάρχει για μένα μια βασική παρανόηση, του τι είναι τέχνη και τι είναι content. Δυστυχώς είμαστε στην εποχή του content, και όταν ο άλλος μπορεί να παράγει με μηδενικό ταλέντο και μηδενική δουλειά εύκολο περιεχόμενο για εύκολα like, σε αυτό δεν μπορείς να ανταγωνιστείς. Στο τέλος της ημέρας όμως, αυτοί απλά παράγουν ένα τελικό προϊόν αλλά προσπερνάνε όλο το δημιουργικό κομμάτι. Δεν έχουν φτιάξει απολύτως τίποτα. Είναι σαν ο τύπος που χειρίζεται τον προτζέκτορα στο σινεμά να θεωρεί ότι γύρισε την Καζαμπλάνκα. Κι επιπλέον κάθε “δημιούργημά” τους είναι απλά μια κλοπή, χωρίς συναίνεση, ανθρώπινης δημιουργίας και τέχνης από μια μηχανή που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των tech bros της Silicon Valley. »Η χαρά της τέχνης όμως δεν είναι το αποτέλεσμα, ούτε η παραγωγή content, είναι η ίδια η δημιουργία. Τη χαρά που αντλώ από τα κόμικς δεν την παίρνω όταν ανοίξω το facebook και δω πόσα like πήρα, την παίρνω όταν έχω μια καλή ιδέα κι ανυπομονώ να βάλω το μολύβι στο χαρτί. Όμως δουλειές χάνονται στον τομέα μας από τις μηχανές που έκλεψαν τη δουλειά μας, γιατί στο τέλος ο καπιταλισμός θα προτιμήσει τη φτηνή και εύκολη λύση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν πάντα άνθρωποι που θα ενδιαφέρονται για την ανθρώπινη τέχνη. Η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι για τις επόμενες γενιές που θα μεγαλώσουν σ’ έναν κόσμο όπου έχουν έτοιμο τον μεσάζοντα που θα τους αποκόψει από τη δημιουργία και θα τους πάει κατευθείαν από την επιθυμία στο αποτέλεσμα, σε έναν κόσμο που αποζητά μόνο αποτελέσματα». Τα «Κουραφέλκυθρα» κυκλοφορούν σε διαδικτυακή μορφή στο patreon.com/kourafelkythra και σε έντυπη από την «Jemma Press». Τα τελευταία χρόνια καταπιάνεσαι και με την καθημερινή πολιτική γελοιογραφία (για το News24/7). Πώς είναι αυτή η εμπειρία για σένα, το να αντλείς δηλαδή χιούμορ από μια βάναυση επικαιρότητα που πρέπει να την παρακολουθείς συστηματικά; «Παρακολουθούσα έτσι κι αλλιώς την επικαιρότητα, οπότε τώρα μπορεί να μαυρίζει καθημερινά η ψυχούλα μου, αλλά τουλάχιστον βγάζω λεφτά από αυτό» (γέλια). Σύμφωνα με το γνωστό κλισέ, μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις. Εκτός από δημιουργός κόμικς όμως, χειρίζεσαι επίσης τον λόγο, π.χ. στα ραδιοφωνικά σου πόντκαστ. Με τι από τα δύο εκφράζεσαι πληρέστερα σε μια ψηφιακή εποχή που κατακλύζεται τόσο από την εικόνα, όσο και από την ακατάπαυστη φλυαρία; «Δεν με απασχολεί ιδιαίτερα τι συμβαίνει στην εποχή μας, να σου πω την αλήθεια· εμένα πάντα η πυξίδα μου είναι να κάνω πράγματα που μου αρέσουν, να φτιάχνω κόμικς που θα διάβαζα και να κάνω εκπομπές ή podcast που θα άκουγα. Το ραδιόφωνο ήταν επίσης κάτι το οποίο πάντα θα μου άρεσε να κάνω αλλά ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα μου δινόταν η ευκαιρία. Κι όλο αυτό έγινε σχεδόν τυχαία. Είχα πάει ως καλεσμένος στην εκπομπή Early Birds και τους άρεσε τόσο που μου πρότειναν να ξεκινήσω την επόμενη χρονιά με δική μου εκπομπή. Στην πραγματικότητα χρησιμοποιώ σαν τυράκι το χιούμορ μου για να πιάσω τους ακροατές στη φάκα του να ακούσουν μουσική που μου αρέσει». Πώς θα ένιωθες αν ο πρόεδρος ενός κόμματος, ακόμη κι αν συμφωνούσες με αυτό, χρησιμοποιούσε σκίτσα σου στον κοινοβουλευτικό διαξιφισμό για να την «πει» στους πολιτικούς του αντιπάλους; «Από τη στιγμή που το σκίτσο κυκλοφορεί εκεί έξω, αποκτά τη δική του ζωή, οπότε δεν θα με πείραζε. Εδώ έχει ποστάρει κόμικ μου ο Μπογδάνος, τι χειρότερο μπορεί να μου συμβεί;». Αν μια μέρα ξυπνούσες και τα Κουραφέλκυθρα είχαν γίνει θρησκεία, θα δεχόσουν να αναγνωριστείς ως προφήτης της ή θα γινόσουν αιρετικός; «Οι θρησκείες, οι προφήτες και κάθε μορφή αγιοποίησης, θρησκευτικής, ιστορικής ή και πολιτικής, μου προκαλούν απέχθεια. Η φάση θα κατέληγε σίγουρα στο να μου γράφουν: “γιατί μισείς τόσο πολύ τον Κουραφελκυθρισμό;”». Τελικά, Αντώνη Βαβαγιάννη, σε έχει πατήσει Επιτάφιος τα Χριστούγεννα; «Όχι, αλλά με έχει πλακώσει στο ξύλο κύκνος (η κονσέρβα)». Και το σχετικό link...

Με πλούσιο πρόγραμμα και όπως πάντα ελεύθερη είσοδο επιστρέφει το μακροβιότερο φεστιβάλ κόμικς στη χώρα. Επιλέγουμε όσα δεν πρέπει να χάσεις. Πολλοί αναρωτιούνται ποιος είναι ο τρόπος να φτιάξεις ένα φεστιβάλ που θα αντέχει στον χρόνο – ένα φεστιβάλ που θα εξελίσσεται, θα μεγαλώνει και θα ωριμάζει από έτος σε έτος, ξεπερνώντας αναποδιές και δεινά. Μια οικονομική κρίση και μια πανδημία αργότερα, το Comicdom Con Athens έχει τη συνταγή. Στο διάστημα των είκοσι χρόνων που συμπληρώνει αυτό τον Μάιο, έχει καταγράψει στο κοντέρ του δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες, αμέτρητους προσκεκλημένους από την πρώτη γραμμή της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής ένατης τέχνης, εκδόσεις, αποκλειστικές προβολές, επίκαιρες συζητήσεις, δικτυώσεις. Αλλά το κυριότερο όλων, με τη σταθερότητα και την εξωστρέφειά του, έχει συμβάλλει στη στήριξη και την ανάπτυξη της ελληνικής σκηνής κόμικς όσο τίποτε άλλο. Λίγες ώρες έμειναν μέχρι την 20η διοργάνωση του Comicdom, στην (καθιερωμένη πλέον ως έδρα του φεστιβάλ) Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, όταν κάτω από την υψικάμινο του βιομηχανικού χώρου θα επικρατεί ο γνωστός χαρμόσυνος πανικός: κόσμος να βολτάρει με κόμικς στα χέρια, δημιουργοί να υπογράφουν, άλλοι να συζητάνε για τα νέα έργα, άλλοι να ψάχνουν τις εκθέσεις, να τρέχουν να προλάβουν ένα εργαστήριο, ένα Q&A, μια προβολή που τους τράβηξε το ενδιαφέρον από το όπως πάντα χορταστικό και με ελεύθερη είσοδο πρόγραμμα (15-17/5). Παρακάτω, ένας σύντομος οδηγός πλοήγησης για να μη χάσετε τα πιο ενδιαφέροντα. Αφιέρωμα στον Αντώνη Βαβαγιάννη – τιμώμενο καλλιτέχνη στο επετειακό Comicdom Αν υπάρχει ένας δημιουργός από τον κόσμο των comics και της γελοιογραφίας, το έργο του οποίου αναδείχθηκε σε εθνικό φαινόμενο, συγκρίσιμο μόνο με αυτό του Αρκά, τότε αυτός είναι ο Αντώνης Βαβαγιάννης, δημιουργός της εμβληματικής best seller σειράς Κουραφέλκυθρα, τον οποίον επέλεξε για τιμώμενο καλλιτέχνη το επετειακό Comicdom. Τα πιο αστεία έργα και strips του (επιλεγμένα από τον ίδιο) παρουσιάζονται σε ξεχωριστή έκθεση (που θα είναι προσβάσιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ). Αναδρομή στην ιστορία των ελληνικών κόμικς Κάποτε τα έλεγαν «μικιμάου», σήμερα όλοι έχουμε από έναν φίλο που έχει ασχοληθεί με αυτοεκδόσεις. Μια αναδρομή από τα «πέτρινα χρόνια» μέχρι τη θεσμοθέτηση του Comicdom CON Athens και την τωρινή άνθιση της σκηνής περιμένει τον επισκέπτη στην κεντρική επετειακή έκθεση της φετινής διοργάνωσης (που θα είναι προσβάσιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ). Περιλαμβάνεται πρωτότυπο αρχειακό υλικό, εκδόσεις, φωτογραφίες και σπάνια τεκμήρια, μαζί με ένα αφιέρωμα στις 20 εμβληματικές εκδόσεις που σφράγισαν την πρόσφατη ιστορία της σκηνής, δείχνοντας πώς εξελίχθηκε και ωρίμασε μέσα στα χρόνια. Γνώρισε από κοντά το «χέρι» του V for Vendetta Πώς είναι να γεννάς μια φιγούρα τόσο επιδραστική που στο τέλος ανάγεται σε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης; Ο διάσημος David Lloyd, δημιουργός του αριστουργηματικού V for Vendetta (ένα έργο-ορόσημο για την 9η τέχνη που απέδειξε ότι τα κόμικς μπορούν κάλλιστα να διαθέτουν λογοτεχνικό βάθος και ισχυρή πολιτική αλληγορία) ανήκει στους διεθνείς καλλιτέχνες που θα τιμήσουν με την παρουσία τους το επετειακό Comicdom, για χαλαρό QnA με το κοινό. Το Σάββατο 16/5, στις 14:45. Παίξε επιτραπέζια made in Greece Ποιος συνεχίζει να πιστεύει τις φήμες ότι η Ελλάδα όσο περνάνε τα χρόνια δεν παράγει τίποτα; Παράγει επιτραπέζια παιχνίδια – μάλιστα, παιχνίδια με βάθος, φαντασία, χιούμορ και (αναπόφευκτα) φιλότιμο. Ώρα να κάτσετε στο τραπέζι και να τα δοκιμάσετε: στο πλαίσιο του επετειακού Comicdom, o Σύλλογος Ελλήνων Δημιουργών Επιτραπέζιων Παιχνιδιών διοργανώνει έκθεση-παρουσίαση με τις πιο δυνατές κυκλοφορίες των τελευταίων χρόνων, μαζί με τους δημιουργούς που τα έφτιαξαν. Την Παρασκευή 15/5 (16:00-21:00) στους Νέους Φούρνους. Πρώτη πανελλήνια προβολή για το ντοκιμαντέρ Manara Eνώ όλη η Τεχνόπολη θα πάλλεται από κόσμο, φανταστικούς ήρωες και κομίστες, πίσω από την πόρτα του πρώην αεροφυλακίου θα επικρατεί ησυχία τόσο για τα πάνελ, όσο και γιατί στην οθόνη του (υπερ-σύγχρονου) αμφιθεάτρου θα έχουμε το πρόγραμμα προβολών του επετειακού Comicdom – ανάμεσά τους, ξεχωρίζει το ντοκιμαντέρ Manara της Valentina Zanella (σε πρώτη προβολή στη χώρα), ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Ιταλού που έφερε επανάσταση στα comics δίνοντας φωνή στη γυναικεία επιθυμία. Την Κυριακή 17/5, 17:00. Προβολές σε συνεργασία με το Animasyros To μεγαλύτερο Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων στην Ελλάδα αλλά και ένα από τα σημαντικότερα σε όλη την Ευρώπη δηλώνει «παρών» στο Comicdom, με ένα προσεκτικά επιλεγμένο ποτ-πουρί: θα δούμε ένα πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους του δικτύου Festivals Animation Network, με θεματική την Ελευθερία (το Σάββατο 16/5, 16:00), αλλά και ένα δεύτερο αφιέρωμα με ταινιάκια animation που απευθύνονται κυρίως σε παιδιά και οικογένειες (την Κυριακή 17/5, 12:30). Το πάνελ για τον Παύλο Σιδηρόπουλο Με αφορμή το βιογραφικό graphic novel «Παύλος Σιδηρόπουλος – Εν Κατακλείδι» που κυκλοφόρησαν πρόσφατα οι διακεκριμένοι κομίστες Ηλίας Κατιρτζιγιανόγλου (σενάριο) και Κωνσταντίνος Σκλαβενίτης (σχέδιο), συντονίζεται ένα πάνελ για τον αθάνατο «πρίγκιπα των Εξαρχείων», όπου εκτός των δύο δημιουργών θα συμμετέχουν άνθρωποι που έζησαν και συνεργάστηκαν με τον Σιδηρόπουλο, όπως μέλη από το ιστορικό μουσικό συγκρότημα Απροσάρμοστοι, αλλά και ο σκηνοθέτης Ανδρέας Θωμόπουλος (Ασυμβίβαστος). Την Κυριακή 17/5, 14:00. Η συζήτηση για τα ελληνικά queer κόμικς Δεν είναι δα και εύκολο να μιλήσεις για ταυτότητα φύλου και queer εμπειρίες σε έναν καλλιτεχνικό «σύμπαν» που στηρίζεται σε αρρενωπούς σούπερ ήρωες, αλλά ένα πρώτο τόλμημα καταγράφηκε το μακρινό 2005. Στα μικρά και μεγάλα βήματα που έχουν μεσολαβήσει από τότε μέχρι σήμερα και τη διοργάνωση του Queer Con θα αναφερθεί ένα ξεχωριστό πάνελ του φετινού προγράμματος, σε συντονισμό του Μάνου Ζουράρη και με τη συμμετοχή δημιουργών που σημάδεψαν την queer έκφραση στα ελληνικά κόμικς. Την Παρασκευή 15/5 (19:30) στον χώρο του Innovathens. Για φρεσκοτυπωμένα ελληνικά φανζίν στο artists alley Πέρα από τα μεγάλα ονόματα και τα αφιερώματα, το ασυναγώνιστο προσόν κάθε διοργάνωσης Comicdom είναι ότι συγκεντρώνει σε ένα σημείο (στο artists alley) όλη την πρόσφατη εκδοτική δραστηριότητα της ελληνικής σκηνής, για να ξεφυλλίσεις ελεύθερα και να επιλέξεις: αυτή τη χρονιά, στους πάγκους του φεστιβάλ θα σε περιμένει ο αριθμός-ρεκόρ των σχεδόν 200 δημιουργών, ανερχόμενοι αλλά και καταξιωμένοι, για ένα speed dating με τα πιο δημιουργικά «χέρια» της χώρας. Σημείωση: Η διοργάνωση συνεχίζει να αποκλείει απευθείας συμμετοχές με έργα φτιαγμένα από ΑΙ. Παρακολούθησε τον διαγωνισμό Cosplay Είναι η πιο δημοφιλής δράση του φεστιβάλ – εσύ ακόμα να καταλάβεις τον λόγο; Είναι ξεκάθαρο ότι τα τελευταία χρόνια έχει ανέβει το επίπεδο, τόσο στα (πάντα, χειροποίητα) κοστούμια όσο και στο περφόρμανς. Λογικό, αφού το κίνητρο είναι μεγάλο: συνεχίζοντας τη συνεργασία με το Europa Cosplay Cup, το φεστιβάλ στέλνει το νικητήριο Cosplay (της ατομικής κατηγορίας) στη Γαλλία, για την ελληνική εκπροσώπηση στον διεθνή διαγωνισμό. Η παρουσίαση και επιλογή (από κριτική επιτροπή) θα γίνει το Σάββατο 16/5 (20:00). Και το σχετικό link...

To Φεστιβάλ Comicdom Con Athens γιορτάζει τα εικοστά του γενέθλια στην Τεχνόπολη στο Γκάζι με ένα πλούσιο πρόγραμμα γεμάτο εκθέσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις, διαγωνισμούς, συζητήσεις και προβολές για μικρούς και μεγάλους. Η αφίσα του φεστιβάλ από τον Αντώνη Βαβαγιάννη. Μπορεί να έχουν περάσει 20 χρόνια από την πρώτη διεξαγωγή τού Comicdom Con Athens, αλλά όλα δείχνουν πως οι διοργανωτές του δεν έχουν κουραστεί. Παραμένουν αποφασισμένοι και συνεπείς σε όσα σχεδιάζουν και υλοποιούν ενώ οι επισκέπτες του φεστιβάλ αυξάνονται κάθε χρόνο και ανανεώνονται με την προσθήκη νεότερων φίλων των κόμικς. Από το κτίριο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης και στη συνέχεια του Γαλλικού Ινστιτούτου, που στέγασαν το φεστιβάλ για πολλά χρόνια αλλά αποδείχτηκαν μικρά για τις χιλιάδες των επισκεπτών, μέχρι την πλατεία Κλαυθμώνος στην εποχή του Covid, το Comicdom δίνει σταθερά το ραντεβού με το πολυπληθές κοινό της ένατης τέχνης κάθε άνοιξη. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα το Comicdom διοργανώνει και άλλες εκδηλώσεις, εκθέσεις, ομιλίες και συζητήσεις κατά τη διάρκεια του έτους για να κρατά ζεστή τη σχέση με τους φίλους του, ενώ η μετακόμιση στην Τεχνόπολη επιτρέπει ένα ακόμη πλουσιότερο πρόγραμμα με περισσότερους καλλιτέχνες και ποικίλες εκδηλώσεις με τα κόμικς στο επίκεντρο. Όπως κάθε χρόνο τον τόνο στο φεστιβάλ δίνουν οι εκθέσεις. 20 χρόνια Comicdom Con Athens, 30 χρόνια Comicdom Πολύ πριν από το φεστιβάλ, το Comicdom ήταν ένα fanzine που γραφόταν από μια παρέα φίλων με πάθος για τα κόμικς και κυκλοφορούσε από χέρι σε χέρι. Στην κεντρική επετειακή έκθεση, σε επιμέλεια της Λήδας Τσενέ, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την πορεία από το fanzine των λίγων δεκάδων αντιτύπων στο φεστιβάλ των δεκάδων χιλιάδων επισκεπτών μέσα από πρωτότυπο αρχειακό υλικό, εκδόσεις, αφίσες, φωτογραφίες και σπάνια τεκμήρια. Σχέδια του Μίλο Μανάρα. Στην έκθεση φιλοξενούνται επίσης τα έργα που φιλοτέχνησαν ειδικά για το φεστιβάλ οι προσκεκλημένοι δημιουργοί (Milo Manara, John Romita Jr, Mark Buckingham, David Lloyd, Emanuela Lupacchino, Μιχάλης Διαλυνάς, Ηλίας Κυριαζής, Τόμεκ, DaNi, Αγγελική Σαλαμαλίκη, Θανάσης Πέτρου κ.ά.), ενώ παρουσιάζονται και 8 νέες εικονογραφήσεις που έγιναν ειδικά για τα εικοστά γενέθλια. 20 έργα-σταθμοί: η άνθηση των ελληνικών κόμικς Μαζί με το Comicdom αυτά τα 20 χρόνια μεγάλωσε και η ελληνική σκηνή. Σε επιμέλεια Αριστείδη Κώτση, Ηλία Κατιρτζιγιανόγλου και Μέλανδρου Γκανά η έκθεση ανατρέχει στην πορεία των ελληνικών κόμικς και παρουσιάζει 20 από τα σπουδαιότερα ελληνικά έργα της τελευταίας εικοσαετίας («Αϊβαλί» του Soloup, «Ερωτόκριτος» των Δημοσθένη Παπαμάρκου, Γιάννη Ράγκου και Γιώργου Γούση, «Θανάσης Βέγγος: Η Γαλέρα της Ζωής μου» των Σπύρου Δερβενιώτη και Θανάση Πέτρου, «Σκουριές» των Λεωνίδα Οικονομάκη, Δημήτρη Δαλάκογλου και Αποστόλη Ιωάννου κ.ά.) που αντανακλούν την εντυπωσιακή, θεματικά και εικαστικά, ανάπτυξη της σκηνής. Παύλος Σιδηρόπουλος: Εν Κατακλείδι Απόσπασμα από το βιβλίο για τον Παύλο Σιδηρόπουλο των Ηλία Κατιρτζιγιανόγλου και Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη. Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Παύλος Σιδηρόπουλος – Εν Κατακλείδι» σε σενάριο του Ηλία Κατιρτζιγιανόγλου και σχέδια του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη (εκδόσεις Μικρός Ήρως), η έκθεση, σε επιμέλεια του Γαβριήλ Τομπαλίδη, παρουσιάζει εικονογραφήσεις, καρέ και προσχέδια από το έργο και πλαισιώνεται από την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου με τη συμμετοχή ανθρώπων που έζησαν και συνεργάστηκαν στενά με τον αντισυμβατικό «πρίγκιπα» του ελληνικού ροκ. Πολυκατοικίες Οι «Πολυκατοικίες» σε σχέδιο του Δημήτρη-Κρις Αγκαράι. Ο Λεξ τραγουδά για τις «Πολυκατοικίες» και οι Μι Δέλτα (σενάριο) και Δημήτρης-Κρις Αγκαράι (σχέδια) εμπνέονται από τα λόγια του δημοφιλούς ράπερ και μεταφέρουν σε κόμικς τους στίχους του (εκδόσεις Μικρός Ήρως). Σε επιμέλεια του Γαβριήλ Τομπαλίδη η ομώνυμη έκθεση περιγράφει την πορεία του βιβλίου και της ιστορίας από τα προσχέδια μέχρι τα ράφια των βιβλιοπωλείων και συνοδεύεται από την παρουσίαση της έκδοσης. Τιμώμενος καλλιτέχνης: Αντώνης Βαβαγιάννης Με περισσότερα από 17 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον έντυπο και ηλεκτρονικό κόσμο, δέκα βιβλία στο ενεργητικό του και χιλιάδες followers στα social media, ο Αντώνης Βαβαγιάννης είναι από τους πιο επιτυχημένους Έλληνες δημιουργούς κόμικς με τα «Κουραφέλκυθρά» του να αποτελούν ένα διαρκές best-seller (εκδόσεις Jemma Press). Στην έκθεση της οποίας τα έργα επιλέγει ο ίδιος καταγράφεται η εξέλιξη της σειράς μέσα στον χρόνο, ενώ ως τιμώμενος καλλιτέχνης επιμελείται το επίσημο εικαστικό του φετινού φεστιβάλ. Ο David Lloyd, σχεδιαστής του «V for Vendetta». Εκτός από τις εκθέσεις, στο 20ό Comicdom Con Athens ξεχωρίζει η παρουσία του David Lloyd, σχεδιαστή του εμβληματικού «V for Vendetta» που συνδημιούργησε με τον Alan Moore για να αναδειχτεί η εικονογραφία του σπουδαίου αυτού έργου σε σύμβολο των κοινωνικών κινημάτων. Δίπλα του θα βρεθεί ο P.J. Holden με τη μεγάλη καριέρα ως δημιουργός τού «Judge Dredd» στο βρετανικό 2000AD, η Arianna Turturro, καταξιωμένη επιμελήτρια της DC, και οι Simon Davis και Boo Cook, επίσης γνωστοί για τις δουλειές τους στο 2000AD. Το Artists' Alley. Στο artists' alley θα βρεθούν περίπου 200 δημιουργοί κόμικς και εικονογράφοι για να παρουσιάσουν τις δουλειές τους και να μιλήσουν με το κοινό, ενώ θα δώσουν το «παρών» και περισσότερες από 60 επιχειρήσεις με βιβλία, παιχνίδια, ρούχα και άλλα προϊόντα σχετικά με την pop κουλτούρα. Το πρόγραμμα συμπληρώνεται με προβολές, διαγωνισμό cosplay, παιχνίδια, θεματικές συζητήσεις, συναυλίες, εργαστήρια και sketch events καθώς και με την απονομή των Ελληνικών Βραβείων Κόμικς την Παρασκευή στις 21.30. ℹ️ 20ό Comicdom Con Athens | Παρασκευή 15 έως Κυριακή 17 Μαΐου 2026, 11.00-21.30 | Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, Γκάζι | Για το πλήρες πρόγραμμα: www.comicdom-con.gr | Είσοδος ελεύθερη Και το σχετικό link...

Το διεθνές φεστιβάλ comics της Αθήνας έρχεται για τα 20α γενέθλιά του στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων. Η Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων γίνεται στις 15, 16 και 17 Μαΐου, το απόλυτο σημείο συνάντησης για τους φίλους των comics. Mε προσκεκλημένο τον συν-δημιουργό του εμβληματικού V for Vendetta, David Lloyd, επετειακές και μουσικές εκθέσεις, ντοκιμαντέρ για τον θρυλικό Milo Manara (σε πρώτη προβολή), και περισσότερους από 200 διεθνείς και εγχώριους καλλιτέχνες στο μεγαλύτερο artists alley με νέα comics, η Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων γίνεται στις 15, 16 και 17 Μαΐου, το απόλυτο σημείο συνάντησης για τους φίλους των comics, της εικονογράφησης, του animation και των επιτραπέζιων παιχνιδιών, με ένα πλούσιο πρόγραμμα για κάθε λάτρη της pop κουλτούρας. Όπως κάθε χρόνο, το φεστιβάλ παραμένει το μόνο αυτής της κλίμακας με ελεύθερη είσοδο σε όλες τις δράσεις του, προσφέροντας παράλληλα δωρεάν τον κατάλογό του σε όλους τους επισκέπτες! ΟΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΈΚΘΕΣΗ: 20 Χρόνια Comicdom CON Athens – 30 Χρόνια Comicdom Μέσα από πρωτότυπο αρχειακό υλικό, εκδόσεις, αφίσες, φωτογραφίες και σπάνια τεκμήρια, ο επισκέπτης της κεντρικής επετειακής έκθεσης θα ακολουθήσει τα βήματα ενός ταξιδιού: από τις πρώτες αυτοεκδόσεις και τα fanzines που κυκλοφορούσαν χέρι με χέρι, μέχρι τη θεσμοθέτηση του Comicdom CON Athens. Η έκθεση φιλοξενεί παράλληλα όλα τα έργα που φιλοτέχνησαν διεθνείς και εγχώριοι καλλιτέχνες, ειδικά δημιουργημένα για το Φεστιβάλ από τους Milo Manara, John Romita Jr, Mark Buckingham, David Lloyd και Emanuela Lupacchino, μέχρι τους Μιχάλη Διαλυνά, Ηλία Κυριαζή, Τόμεκ, DaNi, Αγγελική Σαλαμαλίκη και Θανάση Πέτρου. Την οπτική εμπειρία συμπληρώνουν 8 νέες εικονογραφήσεις, φιλοτεχνημένες αποκλειστικά για τα 20α γενέθλια του μακροβιότερου διεθνούς φεστιβάλ comics της Αθήνας. Επιμέλεια: Λήδα Τσενέ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: 20 Χρόνια, 20 Έργα-Σταθμοί: Η Άνθηση των Ελληνικών Comics Ανατρέχοντας στη δυναμική πορεία της εγχώριας σκηνής, παρουσιάζουμε 20 εμβληματικές εκδόσεις που σφράγισαν την πρόσφατη ιστορία της. Η επιλογή των έργων αντανακλά την εντυπωσιακή θεματική και καλλιτεχνική ωρίμανση των Ελλήνων δημιουργών, περιλαμβάνοντας – μεταξύ άλλων – ιστορικές καταγραφές (Αϊβαλί), λογοτεχνικές μεταφορές (Ερωτόκριτος), βιογραφίες εμβληματικών προσωπικοτήτων (Θανάσης Βέγγος: Η Γαλέρα της Ζωής μου), αλλά και το πρώτο εγχώριο εθνογραφικό comic (Σκουριές). Τα 20 αυτά έργα αφηγούνται την εξέλιξη μιας Τέχνης που δεν φοβάται να πειραματιστεί και να συγκινήσει. Επιμέλεια: Αριστείδης Κώτσης, Ηλίας Κατιρτζιγιανόγλου, Μέλανδρος Γκανάς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Παύλος Σιδηρόπουλος – Εν Κατακλείδι Ένα οπτικό ταξίδι στη ζωή και το έργο του «πρίγκιπα» της ελληνικής ροκ. Του «διανοούμενου αλήτη» που σφράγισε με τη μουσική του τις καρδιές μας, λοιδορήθηκε εν ζωή για την αντισυμβατικότητα και τις εξαρτήσεις του, αλλά αποθεώθηκε – ακόμη και από τους επικριτές του – σημαδεύοντας ανεξίτηλα τις επόμενες γενιές. Η έκθεση παρουσιάζει εικονογραφήσεις, καρέ και προσχέδια από το νέο graphic novel Παύλος Σιδηρόπουλος – Εν Κατακλείδι (εκδόσεις Μικρός Ήρως), σε σχέδιο Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη και σενάριο Ηλία Κατιρτζιγιανόγλου, και θα πλαισιωθεί από την παρουσίαση της έκδοσης, με τη συμμετοχή ανθρώπων που έζησαν και συνεργάστηκαν στενά με τον Παύλο Σιδηρόπουλο. Επιμέλεια Έκθεσης: Γαβριήλ Τομπαλίδης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Πολυκατοικίες – από το Ομώνυμο Τραγούδι του ΛΕΞ Εμπνευσμένο από το φημισμένο ομώνυμο κομμάτι του άλμπουμ 2ΧΧΧ του ΛΕΞ, οι Πολυκατοικίες είναι μια αφηγηματική κατάδυση στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Με ρυθμό που θυμίζει βιντεοκλίπ και εικόνες που κινούνται ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το αφαιρετικό, ο Δήμος ξετυλίγει τη ζωή που έζησε όσο ήταν μακριά από τον πατέρα του. Η έκθεση παρουσιάζει εικονογραφήσεις, καρέ και προσχέδια από το graphic novel των εκδόσεων Μικρός Ήρως, σε σχέδιο Δημήτρη-Κρις Αγκαράι και σενάριο Μι Δέλτα. Η έκθεση θα πλαισιωθεί και από μια παρουσίαση της έκδοσης. Επιμέλεια Έκθεσης: Γαβριήλ Τομπαλίδης ΕΚΘΕΣΗ ΤΙΜΩΜΕΝΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ: Αντώνης Βαβαγιάννης Αν υπάρχει ένας δημιουργός comics/γελοιογράφος, το έργο του οποίου αναδείχθηκε σε εθνικό φαινόμενο, συγκρίσιμο μόνο με αυτό του Αρκά, τότε αυτός είναι ο Αντώνης Βαβαγιάννης, δημιουργός της εμβληματικής best seller σειράς Κουραφέλκυθρα, με περισσότερα από 17 χρόνια αδιάκοπης παρουσίας, πάνω από 10 εκδόσεις και δεκάδες χιλιάδες followers στα social media. Ως τιμώμενος καλλιτέχνης του φετινού Φεστιβάλ ο Αντώνης Βαβαγιάννης επιμελήθηκε το επίσημο εικαστικό του, ενώ η παρούσα έκθεση καταγράφει την πορεία του μέσα στο χρόνο, με τα πιο αστεία έργα και strips του, επιλεγμένα από τον ίδιο. ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜEΝΟΙ Ο David Lloyd αποτελεί μια εμβληματική φυσιογνωμία της 9ης Τέχνης, διεθνώς αναγνωρισμένος ως ο εικονογράφος και συνδημιουργός του V for Vendetta. Το έργο του έχει επηρεάσει βαθιά την παγκόσμια εικονογραφία, με το σχέδιό του να μετατρέπεται σε σύμβολο κοινωνικών κινημάτων. Με μια καριέρα που εκτείνεται από την πρωτοποριακή ψηφιακή πλατφόρμα Aces Weekly έως την πρόσφατη καταξίωσή του στις Καλές Τέχνες μέσω εκθέσεων ζωγραφικής, ο Lloyd γεφυρώνει την pop κουλτούρα με την υψηλή τέχνη. Ο PJ Holden συγκαταλέγεται στους πιο αναγνωρίσιμους εικονογράφους της βρετανικής σκηνής, έχοντας σφραγίσει με το έργο του τον θρυλικό Judge Dredd στο περιοδικό 2000AD. Η πορεία του καλύπτει είδη, από τη δυστοπική επιστημονική φαντασία έως το ιστορικό πολεμικό δράμα. Πρωτοπόρος της ψηφιακής μετάβασης των comics, ανέπτυξε καινοτόμες εφαρμογές που προσέλκυσαν το ενδιαφέρον κολοσσών όπως η NBC Universal. Η Arianna Turturro είναι καταξιωμένη editor στην DC Comics, καθώς και καλλιτέχνιδα, συγγραφέας και performer. Απόφοιτος της Σχολής Εικαστικών Τεχνών στη Νέα Υόρκη, φέρει βαθιά κατανόηση του μέσου στην εργασία της ως επιμελήτρια σειρών όπως η βραβευμένη με GLAAD Media, Poison Ivy, και το βραβευμένο με Eisner διήγημα Finding Batman. Η Turturro θα συμμετέχει στην φετινή Agora, δίνοντας τη δυνατότητα σε Έλληνες καλλιτέχνες να αποκτήσουν πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες εκδοτικές comics στον κόσμο. Τη λίστα προσκεκλημένων ολοκληρώνουν οι Βρετανοί καλλιτέχνες Simon Davis και Boo Cook, γνωστοί για τη συνεργασία τους με την 2000 AD (σε συνεργασία με το Relax Your Soul Comics). ΤΟ ARTISTS ALLEY Σχεδόν 200 δημιουργοί comics και εικονογράφοι, καταξιωμένοι, ανερχόμενοι, αλλά και πρωτοεμφανιζόμενοι, θα έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις νέες, αλλά και παλαιότερες δουλειές τους στους τομείς των comics και της εικονογράφησης. Παράλληλα και λόγω της επέλασης της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πολιτιστική βιομηχανία, το Φεστιβάλ στηρίζει και προστατεύει τους καλλιτέχνες, βάζοντας τον κανόνα που απαγορεύει τη συμμετοχή με έργα δημιουργημένα από A.I. ΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ & ΟΙ ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ Περισσότερες από 60 επιχειρήσεις και εκδοτικές συμμετέχουν στο Φεστιβάλ, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν τα προϊόντα τους, νέες αλλά και παλαιότερες εκδόσεις. Η σημασία του Comicdom CON Athens στην εγχώρια σκηνή comics, αποτυπώνεται από το γεγονός ότι ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό της ετήσιας εκδοτικής παραγωγής συντονίζεται για να συμπέσει με τη μεγάλη γιορτή των comics. ΟΙ ΠΡΟΒΟΛΕΣ Ο αποκαλούμενος Μαέστρος, Milo Manara έφερε επανάσταση απελευθερώνοντας την γυναικεία επιθυμία μέσω των πρωταγωνιστριών των comics του. Η καριέρα του σημαδεύτηκε από τη συνάντησή του με τον Hugo Pratt, μέντορα και φίλο του, και από την εξερεύνηση της δύναμης του σεξ ως πολιτικής πράξης, με αποκορύφωμα την έκδοση του Il gioco. Η συνεργασία του με τον Federico Fellini επαναπροσδιόρισε τα όρια μεταξύ ερωτισμού, κινηματογράφου και κόμικς, και το αδιαμφισβήτητο στυλ του τον κατέστησε σημείο αναφοράς για ολόκληρες γενιές. Η προβολή πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών. Manara – Ντοκιμαντέρ της Valentina Zanella σε πρώτη πανελλήνια προβολή. Animasyros Shorts – Southern Voices, Animated Stories Σε συνεργασία με το διεθνές φεστιβάλ animation Animasyros, προβάλλουμε ένα πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους του δικτύου Festivals Animation Network, με θεματική την Ελευθερία, και shorts από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, την Κύπρο και την Πορτογαλία. TAF Animation Shorts Αγγελικό; Ανίερο; Μάλλον Ανιαρό κι Ανθρώπινο. Το Thessaloniki Animation Festival παρουσιάζει ένα διεθνές πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους, το οποίο μέσα από τον τρόμο, το χιούμορ, το δράμα, ακόμα και την ποίηση, εξερευνά το δίπολο φυσικό/μεταφυσικό. Animasyros Shorts – FAN Children Films Προσαρμοσμένες για προβολή σε παιδικά κοινά και οικογένειες, καθώς πέραν της καταλληλότητάς τους οι περισσότερες δεν περιέχουν διαλόγους, έρχεται από το Animasyros, ένα πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους για τους μικρούς, αλλά και τους ενήλικες λάτρεις των κινουμένων σχεδίων. ΤΟ ΝΙΚΗΤΗΡΙΟ COSPLAY ΠΑΕΙ (ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ) ΕΥΡΩΠΗ Το Comicdom Cosplay, η πιο δημοφιλής δράση του Φεστιβάλ, επιστρέφει και φέτος ως ο εθνικός προκριματικός του πανευρωπαϊκού Europa Cosplay Cup. Μέσα από χειροποίητα κοστούμια υψηλής ποιότητας, καλλιτέχνες cosplayers ενσαρκώνουν τρισδιάστατα αγαπημένους ήρωες από anime, comics, video games και ταινίες. Ο μεγάλος νικητής θα ταξιδέψει στην Τουλούζη της Γαλλίας, εκπροσωπώντας επάξια την ελληνική κοινότητα σε έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς διαγωνισμούς του χώρου. ΤΟ CCA2026 ΦΙΛΟΞΕΝΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ YU-GI-OH! 2026 Το Yu-Gi-Oh! World Championship National Qualifier – Greek National 2026, το σημαντικότερο ετήσιο τουρνουά για το παιχνίδι καρτών Yu-Gi-Oh! Trading Card Game στην Ελλάδα φιλοξενείται για ακόμη μια χρονιά στο Φεστιβάλ, σε ένα διήμερο event (Σάββατο και Κυριακή) με τα National στη κεντρική σκηνή και side events (advanced, win a mat, Genesys) για κάθε προτίμηση. Διοργάνωση: Κάισσα ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΥΝ: Agora: Εγχώριοι καλλιτέχνες και εκδότες παρουσιάζουν τα έργα τους σε διεθνείς εκδότες, επιμελητές και πράκτορες δικαιωμάτων, με στόχο τη διεθνή δικτύωση και την – εκτός συνόρων – καριέρα. Τελετή Απονομής Ελληνικών Βραβείων Κόμικς (σε συνεργασία με την Ελληνική Ακαδημία Κόμικς) Πρόγραμμα ειδικά διαμορφωμένο για γονείς και παιδιά (σε επιμέλεια της Athens Comics Library) Θεματικές συζητήσεις/panels (με τη συμμετοχή εκδοτών, δημιουργών, θεωρητικών των comics, επαγγελματιών του χώρου και δημοσιογράφων) Συναυλία της Fantasy Choir, με μελωδίες από ταινίες, σειρές, video games και anime, τα οποία, είτε ξεκίνησαν από comics, manga και graphic novels, είτε δημιουργήθηκαν από αυτά. Εργαστήρια από καταξιωμένους Έλληνες και διεθνείς δημιουργούς σε τεχνικές σεναρίου, εικονογράφησης, δημιουργίας και προώθησης comics και animation. Sketch Event με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων δημιουργών, όπου και τα έργα κληρώνονται στο κοινό. Το πλήρες πρόγραμμα του CCA2026, ανακοινώνεται σταδιακά στην ιστοσελίδα comicdom-con.gr και στα social media (Facebook, Instagram και Tik-Tok) Παρασκευή 15, Σάββατο 16 και Κυριακή 17 Μαΐου, 11:00-21:30 Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 100) Είσοδος από ΜΕΤΡΟ Στάση Κεραμεικός – Οδός Ιάκχου Και το σχετικό link...

Ο Σταύρος Παναγιωτίδης και ο Αντώνης «Κουραφέλκυθρος» Βαβαγιάννης μας προσφέρουν ένα απολαυστικό εγχειρίδιο κατάρριψης μύθων που «δεν είναι καν Ιστορία». Διωκόταν ποινικά η ομοφυλοφιλία στην αρχαία Ελλάδα; Υπήρξε το Κρυφό Σχολειό; Έχασαν τα ελληνικά για μία ψήφο την ευκαιρία να γίνουν επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ; Ποιος δεν έχει ακούσει ή διαβάσει αναρίθμητες φορές τους παραπάνω ιστορικούς μύθους, που γνώρισαν τεράστια διάδοση στα χρόνια του διαδικτύου; Και αν οι εν λόγω μύθοι διαδίδονται κατά βάση από συγκεκριμένους διαύλους που προωθούν το αφήγημα μιας συντηρητικής οπτικής της Ιστορίας, δεν στερούνται και οι προοδευτικοί άνθρωποι τους δικούς τους μύθους. Μύθους όπως για το κατά πόσον τελικά η Μάχη της Κρήτης καθόρισε την εξέλιξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου ή για το εάν οι ΗΠΑ οργάνωσαν το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Πλάι στα γεγονότα χιλιάδων χρόνων ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας έχουν επισωρευτεί χιλιάδες μύθοι, οι οποίοι δεν συνιστούν απαραιτήτως ψέματα: κάθε μύθος διαθέτει έναν ιστορικό πυρήνα αλήθειας, στον οποίο βασίζεται για να δημιουργήσει, εκούσια ή ακούσια, ένα μίγμα υπερβολών, διαστρεβλώσεων, παρανοήσεων και μισών αληθειών, πασπαλισμένων συχνά από καρυκεύματα εθνικού ή ιδεολογικού βολονταρισμού. Ο Σταύρος Παναγιωτίδης (διδάκτορας Ιστορίας και παρουσιαστής της σειράς podcast «Δεν είναι αυτό που νομίζεις» στο FYI.gr) έχει αναλάβει τα τελευταία χρόνια, με πολύ επιτυχημένο τρόπο, να συγκεντρώσει και να αποδομήσει αρκετούς από αυτούς τους δημοφιλείς μύθους της παρα-Ιστορίας. Στα βιβλία του «Μύθοι, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες της ελληνικής Ιστορίας», ν. 1 και 2, που κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Κέδρος, αναμετριέται με ερωτήματα που για τον μέσο άνθρωπο φαντάζουν αυτονόητα, όμως απέχουν πολύ από την αλήθεια. Ερωτήματα όπως: Πετούσαν οι Σπαρτιάτες τα παιδιά τους στον Καιάδα; Ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς ταυτίζεται εξαρχής με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο; Έκλεψε ο Αϊνστάιν τη θεωρία της σχετικότητας από τον Καραθεοδωρή; (Spoiler alert: η απάντηση και στα τρία είναι «όχι».) Όλους αυτούς τους μύθους των δύο βιβλίων του ο Παναγιωτίδης τους συγκέντρωσε σε ένα «Μυθοκόμιξ», με σύντομη αναφορά και εικονοποίηση του κάθε μύθου ξεχωριστά. Και ποιος καταλληλότερος να τους εικονοποιήσει από τον μετρ του σουρεαλιστικού χιούμορ, τον Αντώνη Βαβαγιάννη των «Κουραφέλκυθρων»; Πρόκειται για ένα απολαυστικό ανάγνωσμα, ένα εγχειρίδιο «έκτακτης ανάγκης» για άμεση κατάρριψη μυθευμάτων που επί χρόνια συσκοτίζουν ή δίνουν απλοϊκές εξηγήσεις για πραγματικά ιστορικά γεγονότα. Και καθώς κανείς και καμιά μας δεν είναι απρόσβλητος/η από παραναγνώσεις της Ιστορίας, δεν αποκλείεται να ξαφνιαστούμε, εντοπίζοντας στο «Μυθοκόμιξ» και τον δικό μας μύθο που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε αλήθεια - άλλωστε «παντού υπάρχει ένας μύθος». ● Το βιβλίο «Μυθοκόμιξ» των Εκδόσεων Κέδρος θα παρουσιαστεί την Πέμπτη 5 Μαρτίου στις 19.30, στον Πολυχώρο Πολιτισμού «Stage 7» (Βιργινίας Μπενάκη 7, Μεταξουργείο, πλησίον σταθμού μετρό). Και το σχετικό link...

24 ιστορίες της ροκ μουσικής που ακούγονται εξωπραγματικές μα είναι πέρα για πέρα αληθινές συλλέγει ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος και σχεδιάζει ο Αντώνης Βαβαγιάννης στο Mixtape. Μεγάλο τμήμα της ροκ μυθολογίας αποτελούν οι θρύλοι, οι φήμες, οι υπερβολές, τα ανέκδοτα, οι προσωπικές αφηγήσεις. Ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος αν όλα όσα ξέρεις για τους σταρ της ροκ μουσικής είναι αληθινά. Ίσως, μάλιστα, η αλήθεια πίσω από τον «μαγικό ρεαλισμό» που καλύπτει συχνά τις ιστορίες αυτές να μην έχει και τόση σημασία, καθώς «the show must go on» έτσι ώστε οι πιστοί να φανατίζονται ακόμη περισσότερο κι οι μύθοι να διαιωνίζονται. «Σαν τα γεγονότα να συνέβησαν για να διαψευστούν από τις ίδιες τις δόσεις υπερβολής και τυχαιότητας που εμπεριέχουν, σαν να υπήρξαν για να καταλήξουν αφηγήσεις που τους ταιριάζει να λέγονται αργά τη νύχτα ανάμεσα σε γουλιές μπίρας και τσιγάρα σε άδειες πλατείες ή σε νοικιασμένα βαν από παρέες που συνδετικός ιστός τους είναι ένα άπιαστο αλλά πανίσχυρο κινητήριο όνειρο. Μα σνίφαρε στ’ αλήθεια μυρμήγκια ο Ozzy; Την απάντηση την ξέρουν μόνο τα ίδια. Σίγουρα, ο τραγουδιστής των Black Sabbath δεν το θυμάται», τονίζει ο Αλέξης Καλοφωλιάς των θρυλικών Last Drive στον πρόλογο του Mixtape, μιας απολαυστικής συλλογής 24 ροκ ιστοριών που συνέγραψε ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος και σχεδίασε ο Αντώνης Βαβαγιάννης (εκδόσεις Μεταίχμιο, 160 σελίδες). Ο David Bowie διαβάζει τον «Εθνικό Κήρυκα» στο μετρό της Νέας Υόρκης. Ο Τσάβαλος, με τη δημοσιογραφική του ιδιότητα, ασχολείται εδώ και χρόνια με τη μουσική και έχει συγγράψει σειρά βιβλίων γύρω από εμβληματικά πρόσωπα και συγκροτήματα της ροκ (Pink Floyd, Freddie Mercury, Rolling Stones κ.ά.), ενώ ο Βαβαγιάννης είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους σύγχρονους δημιουργούς χιουμοριστικών κόμικς, με πιο γνωστή σειρά του τα Κουραφέλκυθρα. Στο Mixtape συνεργάστηκαν για πρώτη φορά, αλλά όπως περιγράφει ο Τσάβαλος στο εισαγωγικό του σημείωμα, ο τρόπος που εργάστηκαν ήταν ομαλός και αλληλοσυμπληρωματικός. Σύμφωνα με τα λόγια του, οι ιστορίες αλιεύτηκαν από «μουσικές εγκυκλοπαίδειες, μουσικές βιογραφίες, μουσικολογικές πραγματείες, μουσικά ανάλεκτα, καθώς και την τεράστια αυτή “χαβούζα” που ονομάζεται Διαδίκτυο (πάντα με την απαιτούμενη και τριπλή επιβεβαίωση περί της εγκυρότητάς τους). Απόσπασμα από το «City of refuge» (ο Nick Cave ξυπνάει καταμεσής ενός αθηναϊκού πάρκου). Οπότε ναι, και οι είκοσι τέσσερις ιστορίες που θα φυλλομετρήσετε είναι αληθινές και συνέβησαν όντως. Όμως, καθότι τόσο εγώ όσο και ο Αντώνης δεν ήμασταν ούτε αυτόπτες ούτε αυτήκοοι μάρτυρες αυτών των συμβάντων, κάποιες μικρές λεπτομέρειες στις ιστορίες αυτές ανήκουν εύλογα στη σφαίρα της προσωπικής μας μυθοπλασίας και φαντασίας. Απολύτως τίποτα από τη δημιουργική φαντασία μας δεν ακυρώνει ωστόσο το γεγονός ότι και οι είκοσι τέσσερις αυτές συναρπαστικές, συχνά απρόβλεπτες και οριακά… απίθανες μουσικές ιστορίες όντως συνέβησαν. Και πλέον υπάρχουν και εικονογραφημένες». Με μια τέτοια εξαντλητική αναζήτηση ιστοριών από μια ανεξάντλητη δεξαμενή πληροφοριών και μάλιστα με σκοπό την προσαρμογή σε κόμικς, άρα με απαραίτητη προϋπόθεση τη δυνατότητα εικονοποίησης κάθε ιστορίας, οι Τσάβαλος και Βαβαγιάννης έπρεπε να κάνουν μια αυστηρή επιλογή ώστε το αποτέλεσμα να είναι ενδιαφέρον για τον μη εξειδικευμένο αναγνώστη, αλλά και χιουμοριστικό. Και τα κατάφεραν καλά. Τα ονόματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή είναι όλα κορυφαία και οι ιστορίες τους κατά κανόνα άγνωστες στο ευρύ κοινό αλλά άκρως ενδιαφέρουσες. Διαβάζοντας το Mixtape μαθαίνουμε πώς ο Adam Ant επηρέασε τις ενδυματολογικές επιλογές του Michael Jackson, τι περιπέτειες έζησε ο Nick Cave στην Αθήνα, πώς επέλεξαν οι Nirvana το εξώφυλλο του Nevermind και τι σχέση είχαν οι Black Sabbath με αυτό, πώς πείστηκε ο Bob Geldof να παίξει στο The Wall των Pink Floyd σε σκηνοθεσία του Alan Parker, γιατί ο Andy Warhol χρησιμοποίησε μια μπανάνα στον πρώτο δίσκο των Velvet Underground και της Nico, γιατί ο David Bowie κυκλοφορούσε στο μετρό της Νέας Υόρκης με την εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ» και πολλές ακόμα «άχρηστες πληροφορίες», που παίζουν όμως τον ρόλο του αλατοπίπερου στην τεράστια ιστορία της ροκ και των μεγάλων αστεριών της. Στα επιπλέον θετικά στοιχεία της έκδοσης είναι το σύντομο αλλά αρκούντως πληροφοριακό υλικό με το οποίο ο Τσάβαλος συνοδεύει κάθε ιστορία, ώστε να την εντάξει στο πλαίσιό της και στην εποχή της και να συστήσει τους πρωταγωνιστές της στο κοινό. Για παράδειγμα, στο Panic των Smiths μαθαίνουμε περισσότερα για τον Morrissey και τον Johnny Marr αλλά και για το πυρηνικό δυστύχημα στο Τσερνομπίλ, στο The Sound of Silence γνωρίζουμε καλύτερα τον Paul Simon και τον Art Garfunkel αλλά και τον Sanford David Greenberg κ.ο.κ. Κι όλα αυτά, με τα απολύτως ταιριαστά σκίτσα του Βαβαγιάννη που, αν και βρίσκεται έξω από τα γνώριμα νερά των σαρκαστικών μετα-ηθογραφιών των Κουραφέλκυθρων, είναι απολαυστικός παρά τη δικαιολογημένη αυτοσυγκράτησή του και τον αναγκαίο σεβασμό προς τους σταρ-χαρακτήρες του. Τέλος, το πιο πιθανό είναι πως με την ολοκλήρωση του Mixtape, οι αναγνώστες θα αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες και παραλειπόμενα για τις εξωφρενικές αλλά αληθινές ιστορίες που μόλις διάβασαν, ενώ οι Τσάβαλος και Βαβαγιάννης μάλλον πρέπει ήδη να ξεκινήσουν τον δεύτερο τόμο με ακόμα περισσότερες άγνωστες ροκ ιστορίες. Και το σχετικό link...

Ιστορίες κραιπάλης ή απίστευτης βλακείας. Αλλά και ιστορίες έμπνευσης, σύγκρουσης με το κατεστημένο και άλλες, απλώς ξεκαρδιστικές ή εξόχως συγκινητικές. Από όλα φαίνεται πως έχει η μακρά παράδοση της ροκ και ποπ κουλτούρας, η οποία, αν και συνήθως μεταδίδεται από στόμα σε στόμα (κατά κανόνα με διάθεση εύθυμη και χαλαρή, αλλά ενίοτε και με τον ασυνείδητο ίσως στόχο να εξανθρωπιστούν τα είδωλά της), συχνά αποτυπώνεται και σε μουσικές βιογραφίες ή πραγματείες, δημοσιογραφικά άρθρα και συνεντεύξεις και άλλες ανεκδοτολογικές καταγραφές. Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κωνσταντίνος Τσάβαλος («Ντοπαμίνη») και ο κομίστας, μουσικός και δάσκαλος Αντώνης Βαβαγιάννης («Κουραφέλκυθρα») αποφάσισαν να μεταγράψουν 24 αξιομνημόνευτες αλλά και αξιοπερίεργες ροκ ιστορίες, σε ένα κόμικ που φέρει τον τίτλο «Mixtape» πιθανότατα όχι μόνο ως τεκμήριο της προσεκτικής διαδικασίας επιλογής που ακολουθήθηκε εδώ, αλλά και σαν αναφορά σε μία από τις πιο απολαυστικές για έναν μουσικόφιλο δραστηριότητες: την ανθολόγηση σημαντικών ή, κυρίως, αγαπημένων τραγουδιών. Καρέ από το «Μixtape», με τον Ντέιβιντ Μπόουι να διαβάζει τον Εθνικό Κήρυκα στο μετρό της Νέας Υόρκης. Από πού εμπνεύστηκε ο Μάικλ Τζάκσον την ιδέα για τα «ναπολεόντεια» τζάκετ που συχνά φορούσε και ποιον ομότεχνό του είχε ξυπνήσει μέσα στη νύχτα για να του ζητήσει σχετικές πληροφορίες; Πώς εμπνεύστηκε ο Άντι Γουόρχολ το εξώφυλλο των Velvet Underground με την μπανάνα και τι περιπέτειες είχαν ζήσει οι Last Drive σε μια περιοδεία τους στην Ανατολική Γερμανία; Κυκλοφορούσε όντως ο Ντέιβιντ Μπόουι με μια ελληνική εφημερίδα στο χέρι ώστε να μην τον αναγνωρίζουν οι Νεοϋορκέζοι; Αναφέρεται σε κάποιο κυριολεκτικό σκοτάδι κάποιου πάσχοντος προσώπου ο στίχος «Hello darkness my old friend» των Σάιμον και Γκαρφάνκελ; Και πόσο έξαλλο τέλος πάντων ήταν το πολυήμερο πάρτι που ο Μπίλι Άϊντολ είχε διοργανώσει για τα 34α γενέθλιά του στην Μπανγκόκ; Η λίστα των ιστοριών καλύπτει σχεδόν όλες τις δεκαετίες και αρκετά υποείδη του ροκ και ποπ ιδιώματος. Διαβάζουμε ακόμα για το κακό προαίσθημα που είχε ο Captain Beefheart τη νύχτα που δολοφονήθηκε ο Τζον Λένον, για την αυτοσχέδια συναυλία που έδωσε ο Άντριαν Μπόρλαντ των The Sound στη Νέα Μηχανιώνα το 1998, για τις κραιπάλες του Νικ Κέιβ στην οδό Πατησίων λίγο πριν το ιστορικό λάιβ στο γήπεδο του Σπόρτινγκ το 1982, αλλά και για την αγκράφα στη ζώνη του Τζόνι Κας που τον έσωσε από το θανάσιμο χτύπημα μιας νευρικής στρουθοκαμήλου, για την αλλαγή που έκανε τελευταία στιγμή στη διαθήκη της η Τζάνις Τζόπλιν, για τους φόβους των Ρώσων τελωνειακών για τα «σκουπίδια» των Garbage κ.ά. Κάθε ιστορία ακολουθείται από βασικές πληροφορίες για τους πρωταγωνιστές της. Όχι όμως ότι το ζητούμενο εδώ είναι τόσο η «επιμόρφωση» του κοινού. Τα κείμενα του Κωνσταντίνου Τσάβαλου, συνοπτικά και περιεκτικά όπως οφείλουν να είναι οι ωραίες εξιστορήσεις, τα σχέδια του Αντώνη Βαβαγιάννη, με γραμμές ναΐφ που κρατούν τα στοιχειώδη και αναδεικνύουν το αστείον του πράγματος, φέρνουν λίγο πιο κοντά στον αναγνώστη πρόσωπα που όσο και αν περιβάλλονται από τον ίδιο τους τον μύθο, δεν παύουν να έχουν τις γελοίες ή ένδοξες, αλλά πάντως ανθρώπινες πλευρές τους. Κωνσταντίνος Τσάβαλος, Αντώνης Βαβαγιάννης Μixtape. Ένα μουσικό κόμικ – 24 ροκ ιστορίες εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 160 Πρόλογος: Αλέξης Καλοφωλιάς Και το σχετικό link...

Ποιος Aμερικανός μουσικός είχε ένα περίεργα κακό προαίσθημα τη βραδιά της δολοφονίας του Τζον Λένον; Αυτό και άλλα ανάλογα συναρπαστικά ή παράδοξα περιλαμβάνει το νέο βιβλίο του δημοσιογράφου, συγγραφέα, λάτρη και γνώστη της μουσικής, με την εικονογράφηση του σπουδαίου κομίστα Αντώνη Βαβαγιάννη. Κωνσταντίνος Τσάβαλος Το νέο βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα (αλλά και φίλου) Κωνσταντίνου Τσάβαλου είναι ένα μουσικό κόμικς που περιλαμβάνει 24 ροκ ιστορίες. To βιβλίο λέγεται «Mixtape» (εκδόσεις Μεταίχμιο) και πατάει πάνω σε μια ωραία ιδέα: ο Κωνσταντίνος επιλέγει τα τραγούδια και γράφει τις ιστορίες γύρω από αυτά και μετά έρχεται ο κομίστας Αντώνης Βαβαγιάννης και τις εικονογραφεί. Παράδειγμα: ποιος Aμερικανός μουσικός είχε ένα περίεργα κακό προαίσθημα τη βραδιά της δολοφονίας του Τζον Λένον; Άλλο παράδειγμα: Πόσο σουρεαλιστική ήταν η περιοδεία των Last Drive στην Ανατολική Γερμανία το 1987; Ιστορίες «συναρπαστικές, συχνά απρόβλεπτες και οριακά… απίθανες, αλλά ιστορίες που όντως συνέβησαν». Μίλησα με τον Κωνσταντίνο Τσάβαλο, συνοδοιπόρο επί χρόνια στις συναυλίες, και μας είπε διάφορα για το βιβλίο του το οποίο, μπορώ να ομολογήσω, είναι ότι πρέπει για να το κάνετε δώρο στον εαυτό σας μέσα στις γιορτές. Αλλά και σε άλλους να το κάνετε, εντάξει. Το «Mixtape» του Κωνσταντίνου Τσάβαλου με το πενάκι του Αντώνη Βαβαγιάννη. ● Πώς προχώρησε η δημιουργία του; Ήρεμα και ωραία, δίχως εντάσεις αλλά με γόνιμη δημιουργική ένταση, όπως αρμόζει σε κάθε πρότζεκτ, εκδοτικό ή μη. ● Ποια ήταν η διαδικασία που ακολουθήσατε; Εγώ από την πλευρά μου έβρισκα τις ιστορίες, τις περνούσα από ένα διπλό/τριπλό fact checking περί της εγκυρότητας και ορθότητάς τους και κατόπιν τις έστελνα στον Αντώνη προκειμένου να μου δώσει το τελικό οκ ότι μπορούν να εικονογραφηθούν. Τότε ξεκινούσε η συγγραφή του «λιμπρέτου», το οποίο επεξεργαζόταν στη συνέχεια και ο Αντώνης και μετά ακολουθούσαν μερικά e-mails ή τηλέφωνα όπου κάναμε τις τελικές προσθαφαιρέσεις και βρίσκαμε την τελική μορφή της εκάστοτε ιστορίας. Easy peasy κατάσταση. Πάρε-βάλε. ● Πώς έκανες την επιλογή των τραγουδιών; Είμαι τυχερός που διέθετα στη βιβλιοθήκη μου μια ολόκληρη δεξαμενή από ιστορίες από όλο το φάσμα της ποπ/ροκ/τζαζ/σόουλ/μέταλ κουλτούρας – είχα βρει ιστορίες μέχρι και από τον χώρο της κλασικής μουσικής του 20ού αιώνα. Τις μάζευα χρόνια αυτές όλες τις ιστορίες και συχνά τις ανέφερα με ποσταρίσματά μου στα social media μου. Μέχρι που σκέφτηκα, απλά, να τις μαζέψω σε ένα βιβλίο όπως το Mixtape. Και ήμουν επίσης προνομιούχος που ο Αντώνης δέχτηκε να συμμετάσχει. ● Μαζί καταλήξατε στα τραγούδια; Η τελική επιλογή έγινε από κοινού μαζί του γιατί σε κάποιο σημείο πέσαμε και πάνω σε διάφορους σκοπέλους, π.χ. μια ιστορία ήταν λίγο... νταουνιάρικη, ενώ μια άλλη που δεν ήταν νταουνιάρικη, δεν μπορούσε, σύμφωνα με τον Αντώνη, να μετασχηματιστεί εικονιστικά. Οπότε έμεινε στα χαρτιά που λέμε. Φαντάζομαι ότι και οι 24 ιστορίες του βιβλίου ικανοποιούσαν και έκαναν tick και στα 3 κουτάκια που είχα κατά νου: άξια αναφοράς / αξιοπερίεργη / άξια σχεδιασμού. ● Θα μπορούσες να κάνεις ένα αντίστοιχο βιβλίο και για το ελληνικό τραγούδι; Φυσικά. Η ελληνική ποπ και ροκ σκηνή δεν έχει λιγότερο συναρπαστικές ιστορίες. Έχει εξίσου ή και περισσότερο αξιοπερίεργες. Από την εποχή των πρώτων pop combos της διετίας 1965-66 μέχρι τη Λένα Πλάτωνος / Στέρεο Νόβα εποχή και φτάνοντας μέχρι τα Σπαθιά και τις Τρύπες, έχουμε πολλές ιστορίες που χρήζουν ειδικής ή γενικής μνείας. ● Πόσο πιο εφήμερα είναι τα δημοσιογραφικά κείμενα σε σχέση με ένα βιβλίο; Δεν πιστεύω ότι είναι. Ο αριθμός των βιβλίων που εκδίδονται στη χώρα μας ετησίως είναι αντίστοιχος, τηρουμένων των αναλογιών, με τον όγκο των δημοσιογραφικών κειμένων που προκύπτουν καθημερινά από εγχώρια sites και «sites». Σε κάθε αχανή ωκεανό, είτε εκδοτικό είτε δημοσιογραφικό, θα βρεις τις δικές σου κοραλλιογενείς ατόλες συγγραφικής ποιότητας στις οποίες μπορείς να καταφύγεις ανά πάσα στιγμή. Απόσπασμα από την ιστορία «Station to station», όπου ο David Bowie κυκλοφορεί ως «Έλληνας» στο μετρό της Νέας Υόρκης. ● Πώς βρίσκεις, από πού βρίσκεις χρόνο για να στήσεις ένα βιβλίο; Το πρώτο μου μυθιστόρημα (Ντοπαμίνη, εκδόσεις Βακχικόν) γράφτηκε σε μια περίοδο της ζωής μου που είχα μέσα στο σπίτι μου ένα νεογέννητο παιδί (με ό,τι συνεπάγεται αυτό) και μια δουλειά βραδινής βάρδιας. Κοιμόμουν τότε κατά μέσο όρο 4 ώρες την ημέρα. Αφού κατάφερα να κάνω αυτό, νομίζω μπορώ να καταφέρω τα πάντα. Από εκεί και πέρα, και μόνο η αγάπη για τη μουσική και τα παρελκόμενά της αλλά και η συνεργασία με ένα άτομο όπως ο Αντώνης ή η εμπλοκή μου με έναν εκδοτικό οίκο όπως το Μεταίχμιο, μου αρκούν ως επιπλέον κίνητρα. ● Τι πρέπει να αγνοήσεις ως δημοσιογράφος όταν γράφεις ένα βιβλίο; Τις όποιες απόπειρές σου να αυτολογοκριθείς. ● Και τι πρέπει να αφήσεις; Το ένστικτό σου να σε οδηγήσει εκεί που πιθανώς δεν θα πήγαινες ποτέ από μόνος σου. ● Πόση ματαιοδοξία έχει η δημοσιογραφία; Μπόλικη – και αυτό το βλέπεις καθημερινά όταν διαβάζεις συνεντεύξεις στις οποίες το αντικείμενο της συνέντευξης «καπελώνεται» από τον ίδιο τον δημοσιογράφο, σε γραφόμενα και λεγόμενα. Όπως μου είπε ένας παλιός εφημεριδάς την εποχή που είχα αρχίσει να πρωτοδουλεύω στο «Βήμα», «δεν επιτρέπεται ο δημοσιογράφος να γίνεται το επίκεντρο ενός ρεπορτάζ, εκτός και αν είναι αναφορικά με τον θάνατό του». Οι εξαιρέσεις απλώς επιβεβαιώνουν τον ανωτέρω (άγραφο) κανόνα. ● Πόση ματαιοδοξία έχει και η συγγραφή βιβλίων; Η συγγραφή βιβλίων διαθέτει ακόμη περισσότερη ματαιοδοξία. Ή καλύτερα, κενοδοξία. ● Πες μας μία μουσική ιστορία που έμεινε έξω από τις σελίδες του «Mixtape». To πρωινό της 1ης Δεκεμβρίου του 1983 ο Ian McCulloch ξύπνησε απότομα από τον ύπνο του. Στο μυαλό του του είχε κολλήσει η φράση «fate / up against your will». Πήρε τηλέφωνο τον Will Sargeant και του την είπε. «Θυμάσαι τι ονειρεύτηκες;» τον ρώτησε ο κιθαρίστας. «Ένα φεγγάρι. Και ότι ήθελα να ταξιδέψω ώς εκεί». Ο Sargeant έκλεισε το τηλέφωνο, πήρε το όνειρο του Ian και πήγε και άκουσε το πρώτο τραγούδι που του πετάχτηκε στον νου αναφορικά με το Διάστημα και το φεγγάρι. Πήρε τα ακόρντα του «Space Oddity», τα έβαλε σε ανάποδη σειρά και μετά από μερικές ώρες προέκυψε το «Τhe Killing Moon». Και το σχετικό link...

Οι δημιουργοί του "Mixtape" αφηγούνται δέκα εξωφρενικά ψεύτικες μουσικές ιστορίες και μύθους της rock μουσικής. Είναι το Mixtape απλώς ένα ακόμη κόμικ με rock θεματολογία; Η απάντηση είναι ξεκάθαρα αρνητική. Είναι μια ξεκαρδιστική και σουρεαλιστική καταγραφή 24 ιστοριών της rock τόσο απίθανων που δύσκολα γίνονται πιστευτές, όμως είναι απολύτως αληθινές. Ο δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Τσάβαλος και ο κομίστας Αντώνης Βαβαγιάννης είναι γνώστες του αντικειμένου, και αυτό φάνηκε στο εξαιρετικό αποτέλεσμα που αποτελεί ένα απολαυστικό ανάγνωσμα. Το "Mixtape" κυκλοφορεί εδώ και λίγες εβδομάδες από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κι εμείς δεν χάσαμε την ευκαιρία να τους... αντιστρέψουμε το ερώτημα και να μας αφηγηθούν δέκα αγαπημένα αλλά πλήρως εξωφρενικά ψέματα της rock μουσικής. Ιστορίες που όλοι μας έχουμε ακούσει και ίσως κάποια στιγμή να τις είχαμε κιόλας πιστέψει. Ο λόγος στους αγαπημένους προσκεκλημένους της efsyn city. Κωνσταντίνος Τσάβαλος Για όλους εμάς τους, κατά παράφραση του σαββοπουλικού άσματος, «εκδρομείς του ‘80», οι πρώτοι «φιδέμπορες» της αγαπημένης μας ποπ κουλτούρας εμφανίστηκαν κάπου εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’90. ⇒ Στο σχολικό προαύλιο διακινήθηκε, αρχικά σε μικρά λυκειακά πηγαδάκια και κατόπιν σε Γυμνάσιο και Δημοτικό, η φήμη περί των δήθεν… κατορθωμάτων του τραγουδιστή ενός εκ των band du jour… της εποχής μας, σαν να λέμε: «το μάθατε; Ο Τζόρνταν των New Kids Of The Block πήγε εσπευσμένα στο νοσοκομείο. Του έκαναν πλύση στομάχου και βρήκαν μέσα σε αυτό ένα λίτρο σπέρμα». ⇒ Παρόμοια «φίδια» διακινήθηκαν 20 χρόνια μετά από το ανωτέρω περιστατικό, με πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον Rod Stewart: κάπου εκεί γύρω στα 2009-2010, έσκασε η διαδικτυακή φήμη ότι ο Rod έκανε πλύση στομάχου. Από σπέρμα κόντεψε να πάει και αυτός. ⇒ Περίπου την ίδια εποχή είχαν βουίξει τα μουσικά fora ότι το Dark Side Of The Moon των Pink Floyd ταίριαζε, λέει, αν το έπαιζες δίπλα δίπλα με την ταινία «Wizard of Oz». Η ταινία στο mute και ο δίσκος των Floyd να… σχολιάζει δήθεν τα επί της οθόνης τεκταινόμενα. Τι έχουν ακούσει τα μάτια μας και τι έχουν δει τα αυτιά μας (sic)… ⇒ Και αν εξαιρέσουμε το σχεδόν πασίγνωστο φιδεμποριλίκι του «το Angie των Rolling Stones γράφτηκε από τον Mick Jagger, σε μια απόπειρα να ζητήσει συγγνώμη από την τότε σύζυγο του David Bowie, Αngie, η οποία τους έπιασε δήθεν στο κρεβάτι μαζί να γαμιούνται», τότε η αγαπημένη μου μουσική ιστορία συνωμοσίας δεν είναι άλλη από εκείνη που ισχυριζόταν μέχρι πρόσφατα ότι το Wind Of Change (ναι, το γνωστό…) δεν γράφτηκε από τους Scorpions, αλλά από… κάποιον μέσα από την ίδια την CIA, προκειμένου κατόπιν να διαδοθεί σε όλη την υφήλιο προμοτάροντας τις αρετές της Δύσης έναντι της παλιάς ΕΣΣΔ, η οποία είχε μόλις διαλυθεί. Και κάπως έτσι ο Klaus Meine βρέθηκε, δίχως καν να το γνωρίζει, να είναι… το πληρωμένο τραγουδιστικό πιστόλι της CIA. Αντώνης Βαβαγιάννης ⇒ Δεν γίνεται μυθολογία χωρίς Ελλάδα, οπότε ξεκινάω με τα δύο υπερατλαντικά Χ, τον Χέντριξ και τον Χιώτη, που παρόλο που ποτέ δεν βρέθηκαν ταυτόχρονα στην ίδια χώρα, σύμφωνα με αμφίβολες μαρτυρίες, ο Χέντριξ όταν ρωτήθηκε αν είναι ο καλύτερος κιθαρίστας στον κόσμο είπε "Όχι, υπάρχει κάποιος καλύτερος, ο Μανώλης Χιώτης". Εντωμεταξύ αυτός ο μύθος υπάρχει με μπόλικους ακόμα κιθαρίστες ανά τον κόσμο, αλλά επειδή εμείς δεν είχαμε κιθαρίστα, βάλαμε σε αυτή τη θέση μπουζουξή. Η αλήθεια είναι ότι ο Χιώτης έκανε τρελά shreds στην (ακουστική) κιθάρα, ενώ είμαι αρκετά σίγουρος ότι ο Χέντριξ δεν ήξερε από μπουζουκάκι. Οπότε ο μύθος μπορεί να είναι μούφα, αλλά Ελλάδα – Αμερική 1-0. ⇒ Δεν γίνεται να υπάρξει λίστα με μουσικούς μύθους χωρίς τη μεγαλύτερη μουσική θεωρία συνομωσίας. Paul is dead. Κουνηθείτε από τη θέση σας, ο Πωλ Μακάρτνεϊ ακόμα ζει και βασιλεύει. Υπάρχουν άπειρα βιβλία και sites που αναπτύσσουν αυτή τη θεωρία, ότι δηλαδή ο αληθινός Paul McCartney πέθανε σε αυτοκινητιστικό και αντικαταστάθηκε, μα κανένα δεν μπορεί να απαντήσει πώς ήταν δυνατόν να βρεθεί όχι απλά ένας σωσίας του, αλλά κι ένας σωσίας που έτυχε ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ να είναι μια από τις μεγαλύτερες μουσικές μεγαλοφυΐες στην ιστορία. ⇒ Εν τω μεταξύ ζεις; Δεν σε πιστεύουν. Πεθαίνεις; Πάλι δεν σε πιστεύουν. Πού να μένει άραγε ο βασιλιάς πλέον; Ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που ορκίζονται ότι βλέπουν τον Έλβις να κυκλοφορεί ανάμεσά μας, παρόλο που θα ήταν σήμερα 90. Καλά τα κατάφερε γιατί εκεί γύρω στα 42 δεν φαινόταν να χαίρει και άκρας υγείας. ⇒ Μια όχι τόσο γνωστή φήμη είναι ότι ο Τζόνι Κας έμαθε πρώτος (πριν κι από πολλούς σοβιετικούς) για τον θάνατο του Στάλιν. Την ιστορία την διηγήθηκε ο ίδιος, ο οποίος όντως αποκωδικοποιούσε μηνύματα για την αεροπορία των ΗΠΑ, αλλά αργότερα ειδικοί ξεκαθάρισαν ότι ίσως υπερέβαλε λίγο, μιας και ακόμη κι αν όντως αποκωδικοποίησε κάποιο άκρως απόρρητο μήνυμα, θα ήταν λίγο δύσκολο να ήξερε τι λέει μιας και θα ήταν στα ρώσικα. Αλλά ο Κας είναι παραμυθάς πάνω απ' όλα, και γιατί να αφήσει μερικές λεπτομέρειες να χαλάσουν μια ωραία ιστορία; ⇒ Και τώρα πάμε στον μύθο για τον οποίο διαβάζετε αυτή τη λίστα και αφορά φυσικά τον Μέριλιν Μάνσον και τα πλευρά του. Αν έχετε πάει σχολείο σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, ήδη ξέρετε για τι μιλάω. Ο μύθος λέει ότι αφαίρεσε τα πλευρά του για να μπορεί να κάνει μόνος του κάποιες ερωτικές δραστηριότητες που συνήθως χρειάζονται 2 άτομα. Πάντως και χωρίς πλευρά πάλι χρειάζεται ευλυγισία, οπότε αν σας μπαίνουν ιδέες καλό είναι να ξεκινήσετε και μερικά μαθήματα πιλάτες πριν πάτε στον χειρούργο και του ζητήσετε ένα "Μέριλιν Μάνσον σπέσιαλ". Άλλωστε κι ο ίδιος έχει διαψεύσει αυτές τις φήμες, χαρακτηρίζοντάς τις "πίπες" Και το σχετικό link...

«Κουραφέλκηθρος» είναι το παρατσούκλι του, το χαϊδευτικό του, μέχρι και το… καλλιτεχνικό nom de guerre του. Ο 42χρονος Αντώνης Βαβαγιάννης είναι δημιουργός κόμικς, μουσικός και δάσκαλος. Είναι κυρίως γνωστός για τη σειρά χιουμοριστικών στριπ “Κουραφέλκυθρα”. Φωτ.: Γιάννης Παπαϊωάννου / Olafaq Η καριέρα του Βαβαγιάννη ξεκίνησε το 2006 με το κόμικ “Ο Φωτογράφος”, για το οποίο έγραψε το σενάριο και ο Σπύρος Δερβενιώτης έκανε το σχέδιο. Το 2007, ο Βαβαγιάννης βραβεύτηκε ως ο Καλύτερος Σεναριογράφος στα Ελληνικά Βραβεία Κόμικς (τότε Comicdom Awards), βραβείο που ξανακέρδισε τον επόμενο χρόνο για το δεύτερο τεύχος. Την ίδια περίοδο, ιστορίες του Βαβαγιάννη εμφανίστηκαν στη Γαλέρα και το 2008, σε σκίτσο του Κώστα Φουτσίδη, έγραψε το A.V.P.D. – Ano Vyziki Police Department. Από το 2007, ο Βαβαγιάννης δημοσίευε στο διαδίκτυο μια σειρά από χιουμοριστικά στριπ, υπό τον τίτλο “Κουραφέλκυθρα”. Από την αρχή κιόλας εμφανίστηκαν ορισμένοι από τους πιο αναγνωρίσιμους χαρακτήρες του Βαβαγιάννη, όπως ο Θείος Αιμίλιος και η μαθήτρια Ζοζεφίνα. Το 2008 κάποια από τα πρώτα στριπ εκδόθηκαν από την Comicdom Press, ενώ μέχρι σήμερα έχουν κυκλοφορήσει τέσσερις συγκεντρωτικοί τόμοι από την Jemma Press. Η σειρά τιμήθηκε το βραβείο Καλύτερου Διαδικτυακού Κόμικ του 2016 στα Ελληνικά Βραβεία Κόμικς, ενώ έχει κατά καιρούς λάβει διάφορες υποψηφιότητες. Το 2015 κυκλοφόρησε ένα νέο κόμικ σε συνεργασία με τον Θανάση Πετρόπουλο, ονόματι “Προτελευταίοι”, το οποίο ακολουθήθηκε τον επόμενο χρόνο από το άλμπουμ “Προτελευταίοι Ξανά”. Στο κόμικ αυτό, οι δύο δημιουργοί σχεδιάζουν στιγμιότυπα από τη διαδικτυακή ραδιοφωνική εκπομπή που παρουσιάζουν μαζί. Οι επιρροές του Βαβαγιάννη εντοπίζονται σε ένα ευρύ φάσμα Ελλήνων και ξένων δημιουργών, συμπεριλαμβανομένων των Αρκά, Γιάννη Καλαϊτζή, Μποστ, Γκάρι Λάρσον, Édika, Ρενέ Γκοσινί και Quino. Έξω από τον χώρο των κόμικς, σημαντική επίδραση στο χιούμορ του έχουν οι Monty Python και τα αδέλφια Μαρξ. Ο Αντώνης είναι και ένας εξαιρετικός μουσικός συν τοις άλλοις, καθώς παίζει κιθάρα, πιάνο και μαντολίνο και μέχρι πρότινος ήταν στο συγκρότημα Empty Frame. Το Olafaq προσκάλεσε τον «Κουραφέλκηθρο» στη στήλη των αγαπημένων Common People και η ανάκριση πήγε κάπως έτσι: – Όταν ήσουν παιδί, τι έλεγες ότι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις; Κάθε βδομάδα και κάτι άλλο. Μερικά από αυτά έγινα όπως π.χ. Δάσκαλος, σκιτσογράφος, μουσικός. Είχα στα σχέδια και το ηθοποιός θυμάμαι για πολύ καιρό ως παιδί, αλλά αυτό κάπως μου ξέφυγε κι έτσι δεν μπορώ τώρα να συχνάζω στα μπαράκια της Ασκληπιού. – Ποιος είναι ο ιδανικός ήχος για ένα ξυπνητήρι; Επειδή ξυπνάω εύκολα, θέλω έτσι κάτι γλυκό. To πρωινό του Peer Gynt ας πούμε (και καλά ότι το ήξερα από τον Grieg κι όχι από τον Μπαγκς Μπάνι). Δεν είμαι από αυτούς που πρέπει να τους βάλεις cradle of filth για να χαμπαριάσουν ότι χτυπάει. – Τι μουσική θα έπρεπε να παίζουν τα μεγάφωνα του μετρό; Beatles. Ταιριάζουν με οποιαδήποτε ώρα και οποιαδήποτε κατάσταση. – Ποιο κομμάτι της Αθήνας σε εμπνέει πιο πολύ; Είμαι γεννημένος Κυψελιώτης, μετανάστης στα Εξάρχεια και μετά Νεάπολη Εξαρχείων. Νομίζω το πιο ενδιαφέρον πράγμα στην Αθήνα είναι το σύνορο μεταξύ Εξαρχείων και Κολωνακίου, δύο διαφορετικοί κόσμοι, τόσο κοντά μεταξύ τους, είναι μια σαπουνόπερα αλλά με πρωταγωνιστές δρόμους. – Αν είχες τη δύναμη, τι θα άλλαζες στην Αθήνα; Θέλω να ξαναγίνει ο Μεγάλος Περίπατος όπως ήταν, μου ’χει λείψει να είναι η μισή στάση του λεωφορείου στον δρόμο ανάμεσα σε μεταλλικές γλάστρες, η άλλη μισή στο πεζοδρόμιο και να χωρίζει τα δύο μισά ο μικρότερος ποδηλατόδρομος του κόσμου. – Τι θεωρείς μοντέρνο στην πόλη που ζεις; Σε μια υπερσυντηρητική χώρα όπως η Ελλάδα, τουλάχιστον στην Αθήνα έχεις κάποιες μικρές εκλάμψεις “μοντέρνων” νοοτροπιών. Κάτι είναι κι αυτό. – Συμπλήρωσε τη φράση «Αθήνα σε αγαπάω αλλά…» Πώς είσαι έτσι ρε γαμώτο μου; – Ποιο είναι το ιδανικό σημείο της πόλης για να διαβάσεις ένα βιβλίο; Ο Λυκαβηττός έχει ωραία πολύ ωραία σημεία για να προσποιείσαι ότι διαβάζεις. – Ποιον διάσημο θα ήθελες να έχεις γείτονα; Τον Tom Waits. Μετά θα έβγαινα και θα έλεγα ότι το κομμάτι “What’s He Building in There?” είναι γραμμένο για μένα που έφτιαχνα μια συρταριέρα ΙΚΕΑ. – Τι αξιολογείς ως απαραίτητα στη δική σου “γεμάτη” ημέρα; Κάτι δημιουργικό οπωσδήποτε, αλλιώς είναι σαν να μην έγινε. – Ποια απόλαυση κρύβει για εσένα τις περισσότερες ενοχές; Παγωτάρα οικογενειακή που γίνεται ατομική. – Ποιο κομμάτι της καθημερινότητάς σου σε ενοχλεί περισσότερο; H κίνηση στους δρόμους. Η επαφή με υπερσυντηρητικές/ρατσιστικές απόψεις σε δημόσιους χώρους. – Τι είναι ευτυχία; Η οικογενειακή παγωτάρα που είπα πιο πάνω. Αν θέλετε και σε πιο βαθύ επίπεδο (επειδή είμαι πολυεπίπεδος άνθρωπος) ευτυχία είναι να ξέρεις τι θέλεις και να το ξεχωρίζεις από αυτό που οι άλλοι σε έχουν κάνει να πιστεύεις ότι θέλεις. – Ο αγαπημένος σου αστικός μύθος για την Αθήνα; Ο νεαρός Νικ Κέιβ που κοιμάται στα παγκάκια των Εξαρχείων (που δεν είναι και πολύ μύθος, κατά βάση είναι αλήθεια). – Ένα σημείο της Αθήνας που σε χτύπησε ο έρωτας κεραυνοβόλα; Στον Άρειο Πάγο (όχι στο δικαστήριο, στον βράχο δίπλα στην Ακρόπολη). – Ποιο είναι αυτό το στοιχείο που κάνει απλό έναν άνθρωπο (common people); Μισό λεπτό να ρωτήσω τον Jarvis Cocker που σε κάτι τέτοια είναι γάτα! – Ποιον στίχο τραγουδιού θα έκανες γκράφιτι σε έναν τοίχο; “Αν έχω γκόμενα, για πες μου πώς τη λένε”; του Μάνου Λατρία. Είναι ένας στίχος βαθιά φιλοσοφικός που θέτει θέματα για τη βάση της διαλεκτικής, και στρέφει τη συζήτηση στο ποιος είναι αυτός που πραγματικά βαρύνεται με την απόδειξη για τη διατύπωση μιας θεωρίας. – Ποια γνωστή ταινία θα ήθελες να έχει γυριστεί στην Αθήνα; Το Manhattan του Woody Allen και να λεγόταν “Κυνοσάργους”. – Τι προτιμάς να φωτογραφίζεις στην πόλη; Γάτες. Το 90% της μνήμης του κινητού μου είναι φωτογραφίες από γάτες που κοιμούνται πάνω σε αμάξια. – Μια λέξη που σου έχει κολλήσει στο μυαλό σαν τσίχλα; Βυρσοδέψης. – Είναι η Αθήνα μια πόλη που ξέρει να τα σπάει τη νύχτα; Τι να σου πω; Εγώ πια μέχρι ένα μπαράκι είμαι. Μετά ό,τι κάνετε είναι δική σας υπόθεση. – Τι σημαίνει για εσένα η φράση «Η πόλη ανάποδα»; Δεν ξέρω, πάντως η πόλη κανονικά είναι βαρετή, ενώ ανάποδα όλο και κάτι καλό θα προκύψει. – Ποιο είναι το τελευταίο πράγμα που κάνεις πριν κοιμηθείς; Κοιτάω το ρολόι στο κινητό και λέω «Όχι ρε γαμώτο, πήγε κιόλας τόσο αργά;» – Ποιο είναι το πιο ενδιαφέρον πράγμα που διάβασες στο Olafaq πρόσφατα; Tα συγκροτήματα που διαλύθηκαν επεισοδιακά. – Ποια είναι τα σχέδιά σου για το μέλλον; Τι ετοιμάζεις για τον επόμενο καιρό; Το βασικότερο είναι οι διακοπές. Από κει και πέρα θέλω να συνεχίσω να φτιάχνω κόμιξ, να κάνω ραδιοφωνικές εκπομπές και να συνεχίσω και το καινούριο μου αγαπημένο project, το “Δεν Είναι Καν Κουίζ Podcast”. Του χρόνου θα ολοκληρωθεί κι ένα άλλο πρότζεκτ στο οποίο δουλεύω εδώ και καιρό, που συνδυάζει την αγάπη μου για τα κόμικ και τις ροκ ιστορίες. Αλλά περισσότερα γι’ αυτό σε λίγους μήνες. ΙΝΦΟ για το σκονάκι σου: Instagram | Κουραφέλκυθρα – Δεν είναι καν Podcast Και το σχετικό link...

Ο Αντώνης Βαβαγιάννης, ο κομίστας πίσω από τα «Κουραφέλκυθρα», που κάποτε τα είχαν απορρίψει όλα τα έντυπα ενώ τώρα έγιναν ταινία στο Cinobo, λαμβάνει για τα πολιτικά του σκίτσα μηνύματα σύμφωνα με τα οποία κάθε εβδομάδα τα παίρνει από άλλο κόμμα. Γεννήθηκα στα ‘80s στην Κυψέλη, στην οδό Σπετσών, σε μία από τις ελάχιστες μονοκατοικίες με κήπο, που δεν υπάρχει πια και σήμερα ακούγεται σαν κάτι το σπάνιο. Είχα χαρούμενα παιδικά χρόνια σε αυτό το σπίτι, θα ήθελα πολύ δηλαδή να υπήρχε μια χρονομηχανή ώστε να μπορέσω να ξαναμπώ σε αυτό, να το ξαναδώ. Στα ‘90s μετακομίσαμε στην Πλατεία Αμερικής. Πιο ζόρικη η περιοχή, πιο ζόρικα και τα χρόνια αυτά για μένα, αφού ήμουν στην εφηβεία που έχει σκαμπανεβάσματα και οι αναμνήσεις μου έχουν τα δικά τους. • Οι γονείς μου ήταν πανεπιστημιακοί, χημικοί και οι δύο. Ο πατέρας μου προερχόταν από καλλιτεχνική οικογένεια – η γιαγιά μου ήταν χορεύτρια και ο παππούς βιολοντσελίστας στην Κρατική Ορχήστρα – που όμως του είχε απαγορεύσει να ασχοληθεί με οποιονδήποτε τρόπο με τη μουσική, θεωρούσαν πως οι καλλιτέχνες έχουν δύσκολη ζωή. Και παρόλο που ο πατέρας μου είχε κλίση στη μουσική, ποτέ δεν καταπιάστηκε με αυτή, μόνο έπαιζε κρυφά ντραμς σε κάτι ροκ συγκροτήματα της εποχής και αγόραζε πάρα πολλούς δίσκους. Βρισκόμουν λοιπόν σε ένα σπίτι στο οποίο ακουγόταν πολλή μουσική, από τον πατέρα μου rock ‘n’ roll και soul, από τον αδελφό μου punk και ψυχεδελική ροκ, αλλά έπρεπε να μεγαλώσω για να καταλάβω ότι αυτά που ακούγαμε εμείς δεν ήταν αυτά που άκουγε ο υπόλοιπος κόσμος, είχα πάρα πολλά ερεθίσματα, αλλά υπήρχε ένα κενό μεταξύ της πραγματικής ζωής και όσων ήξερα εγώ. • Αν με έβαζαν μπροστά στο αρμόνιο, θα έπαιζα όλη μέρα. Και όταν έβγαιναν οι γονείς μου με τους φίλους τους για φαγητό μού έφερναν ένα μπλοκ, μαρκαδόρους και περνούσα τέλεια. Οτιδήποτε δημιουργικό μού τραβούσε την προσοχή. Πήγαινα ωδείο, έκανα πιάνο, από πιτσιρικάς μπήκα σε μπάντες, το πρώτο μου λάιβ σε μπαρ το έκανα στα δεκαπέντε, θεωρούσα δεδομένο ότι στη ζωή μου θα ασχοληθώ με τη μουσική, ένιωθα ότι αυτό ήταν το μεγάλο μου κόλλημα. Όταν ήρθε η ώρα των Πανελληνίων, ειπώθηκε αυτό το κλασικό «να κάνεις και τη μουσική σου, και ό,τι σου αρέσει, αλλά να βγάλεις και μια σχολή». Κάπως έτσι οδηγήθηκα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Αθήνας, δεν ήταν ακριβώς η πρώτη μου επιλογή, αλλά δεν ήταν κάτι το τελείως άσχετο για μένα, έβλεπα αυτήν τη δουλειά με καλό μάτι. • Είχα αρχίσει να κάνω κομιξάκια με έναν φίλο μου ήδη από το δημοτικό, τραβούσαμε ο ένας τον άλλον σε αυτό, όμως δυστυχώς η κινητήρια δύναμη που μας έσπρωχνε ήταν ότι κοροϊδεύαμε έναν άλλον φίλο μας σε αυτά, όχι πολύ ευγενικά κιόλας. Ευτυχώς τα είχαμε δείξει σε λίγους. Και μας έχουν συγχωρήσει όλοι αυτοί που σατιρίζαμε από την τάξη μας σε εκείνη την ηλικία. • Με το που τελειώνω τη σχολή, ξεκινάω να δουλεύω στη Σχολή Χιλλ. Από τη μία, είναι απίστευτο συναίσθημα να ξέρεις ότι έχεις δώσει κάτι στα παιδιά, να συναντάς μαθητές σου μετά από χρόνια και να σε χαιρετάνε. Από την άλλη, είναι μια δουλειά φοβερά αγχωτική και πιεστική, έχεις τεράστια ευθύνη, δεν είναι ότι έκανες ένα λάθος και δεν τρέχει τίποτα. Ταυτόχρονα με τη δουλειά στο σχολείο παίζω στους Empty Frame, που ήταν η μπάντα μου για πολλά χρόνια και μια πολύ όμορφη ιστορία για μένα, σε μια περίοδο που υπήρχε ως σκηνή το alternative ελληνικό ροκ. Παράλληλα, ξεκινάω δειλά-δειλά και το κόμικ. Πρώτα ασχολούμαι με αυτό ως σεναριογράφος σε συνεργασία με τον Σπύρο Δερβενιώτη και το 2007 αποφασίζω ότι πρέπει να κάνω κάτι πιο προσωπικό, κάτι εντελώς δικό μου. Τότε δεν είχαμε social media, όμως υπήρχαν ακόμα περιοδικά, η πρώτη μου σκέψη λοιπόν ήταν να φτιάξω ένα demo με δέκα στριπάκια και να τα στείλω σε ό,τι περιοδικό υπήρχε. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, και δεν το λέω με πικρία, ήταν πολύ πρωτόλεια τα σχέδιά μου, σε μια εποχή που για να σε βάλουν σε έντυπο θα έπρεπε να έχεις ένα σχεδιαστικό επίπεδο. • Ανεβάζω ό,τι κάνω σε ένα δικό μου site και τα «Κουραφέλκυθρα» αρχίζουν να αποκτούν κοινό, που εκείνη την εποχή σήμαινε ότι κάποιος έπρεπε να σκέφτεται «ανέβασε κάτι αυτός ο τύπος;» και να μπαίνει κάθε εβδομάδα να δει αν όντως το έκανα. Να τα διάβαζαν εκατό άτομα; Αλλά φανατικά, σταθερά, κάτι τους είπε αυτό το πράγμα. Στην αρχή είχαν συγκεκριμένους χαρακτήρες, ενώ όσο περνάει ο καιρός είναι πιο ανεξάρτητα, κάτι που δείχνει πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος, πόσο δύσκολα επενδύει σήμερα σε κάτι που έχει συνέχεια. • Αργότερα τα «Κουραφέλκυθρα» μπήκαν στο Comicdom Press και στο So Comic, στο σάιτ από όπου πέρασαν σχεδόν όλοι οι Έλληνες κομιξάδες εκείνης της εποχής, το οποίο σε πλήρωνε μάλιστα για να κάνεις κόμικ, κάτι που ήταν αδιανόητο. Στην παρουσίαση του πρώτου μου βιβλίου σε κομιξάδικο της Αθήνας πρέπει να έδωσα δέκα τεύχη, εκ των οποίων τα πέντε πρέπει να τα πήρε η μάνα μου. Μετά μπήκα στο Facebook. Κακά τα ψέματα, αυτό βοήθησε να φτάσει η δουλειά μου και σε εκείνους που δεν είχαν ακούσει για τα «Κουραφέλκυθρα» από κάποιον φίλο τους. Σήμερα θεωρώ πως έχουν γίνει κάπως γνωστά σε έναν συγκεκριμένο κόσμο, όμως παραμένουν ακόμα ένα underground κόμικ. • Έρχεται το μεγάλο break down για μένα όταν έχω μια δουλειά στην οποία πρέπει να πηγαίνω κάθε μέρα προετοιμασμένος, είμαι σε μια μπάντα που έχει πρόβες, ηχογραφήσεις, περιοδείες, και από εκεί που έκανα ένα στριπάκι μία φορά την εβδομάδα, ξαφνικά διαχειρίζομαι τα social media για το κόμικ μου, τρέχω σε όλα τα φεστιβάλ για να δείξω τα βιβλία μου, φτιάχνω μπλουζάκια και κούπες, συνεργάζομαι με site. Ωραία αυτή η ιστορία του πολυπράγμονα και του πολυτάλαντου, αλλά έπρεπε να επιβιώσω κιόλας. Οπότε αποφασίζω ότι κάτι θα σταματήσω. Έφυγα από τους Empty Frame, τα παιδιά συνεχίζουν ακόμα και είναι πολύ φίλοι μου, ήταν μία από τις πιο δύσκολες αποφάσεις που πήρα, αλλά δεν έβγαιναν οι χρόνοι και κάπως είχε χαθεί η μαγεία για μένα στη μουσική. Ξεκινάω να ασχολούμαι και με τη γελοιογραφία και μετά ήρθε η ώρα του σχολείου, από το οποίο είμαι τρία χρόνια τώρα σε άδεια άνευ αποδοχών. Μετά προέκυψε και το ραδιόφωνο από το πουθενά, δεν είναι κάτι που το κυνήγησα. Είχα πάει να δώσω μια συνέντευξη στο Nostos 100.6, κάπως τους έκανα και την επόμενη χρονιά μού πρότειναν να έχω τη δική μου εκπομπή. Σε κάθε τι καινούργιο και δημιουργικό λέω «πάμε». Οπότε και πάλι δεν έχω ζωή, γιατί στην Ελλάδα, αν θες να επιβιώσεις από αυτά που σου αρέσουν, πρέπει να δουλεύεις άπειρες ώρες. • Κανείς από τους χαρακτήρες με τους οποίους ξεκίνησαν τα «Κουραφέλκυθρα» δεν βασίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο. Ο θείος Αιμίλιος εμφανισιακά μοιάζει με έναν αδελφό του παππού μου, τον θείο Νάκο, που τον αγαπούσα πολύ και έζησε μέχρι τα εκατό. Μόνο που ο θείος Νάκος είχε απίστευτο χιούμορ και οι ιστορίες που έλεγε είχαν πάντα ενδιαφέρον, ήταν ένας συναρπαστικός αφηγητής, σε αντίθεση με τον θείο Αιμίλιο που βασίζεται στη μορφή του Έλληνα θείου ο οποίος ξεκινάει να μιλάει στο τραπέζι, πάει από το ένα θέμα στο άλλο και εσύ αναρωτιέσαι πότε θα τελειώσει αυτό το μαρτύριο. Όσο για το ότι μοιάζει ο τρόπος που μιλάει με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, στην αρχή δεν το είχα σκεφτεί, αργότερα όμως όταν μου το επισήμαναν, εννοείται ότι πήρα και εγώ στοιχεία από αυτόν, αλλά κυρίως άνοιγα βιβλία του Καρκαβίτσα, του Καραγάτση, του Βενέζη, του Μυριβήλη, μάζευα ωραίες λέξεις που έχουν χαθεί και τις έβαζα όλες στον θείο Αιμίλιο. • Στο κόμικ – στο δικό μου τουλάχιστον – το μεγαλύτερο κομμάτι της δουλειάς και το πιο δύσκολο είναι το σενάριο, όταν με ρωτάνε δηλαδή πόση ώρα μου παίρνει να το φτιάξω, δεν έχω ιδέα τι να απαντήσω. Μπορεί να μου έρθει τώρα μια ιδέα και να μη μου πάρει χρόνο, να πάω σπίτι και να κάτσω να τη φτιάξω, και είναι και άλλα στριπάκια που κάθομαι και ζυγίζω την κάθε λέξη τους, που κοιτάω να δω πώς θα βάλω και στο background κανένα αστειάκι. Το χειρότερο είναι να μη σου έρχεται τίποτα, αυτό είναι βασανιστικό μέχρι αηδίας. • Έχω διατηρήσει το στυλ μου μέσα στα χρόνια, είναι κάπως… αφαιρετικό να το πω; Παιδικό; Αλλά δεν μπορώ και καλύτερα. Πάντως νομίζω πως έχει εξελιχθεί, αν πάρεις το πρώτο στριπάκι που έκανα και το τελευταίο, δεν είναι το ίδιο πράγμα, σε καμία περίπτωση, ωστόσο υπάρχει μια συνέχεια. • Πώς προέκυψε η λέξη «Κουραφέλκυθρα»: Υπάρχει η εκδοχή ότι είναι απλώς μια λέξη που εκφράζει απόλυτα το συγκεκριμένο κόμικ, δεν σημαίνει τίποτα, δεν θέλει να σου περάσει κάποιο μήνυμα, θέλει απλώς να γελάσεις. Υπάρχει και μια άλλη θεωρία, αφορά ένα όραμα που είχα δει με τον Αδαμάντιο Κοραή, ο οποίος εμφανίστηκε μπροστά μου και μου είπε «σε παρακολουθώ από ψηλά, παιδί μου, και με αυτό το όνομα θα πας μπροστά, θα διαπρέψεις στα γράμματα αν το χρησιμοποιήσεις», και από τότε το χρησιμοποιώ. Μόνο την τοποθεσία στην οποία μου εμφανίστηκε δεν έχω βρει ακόμα, το δουλεύω όμως. • Δεν θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει λογοκρισία, όμως δεν θα κάνω ένα στριπ το οποίο να είναι ενάντια σε ομάδες που διεκδικούν δικαιώματα, δεν θέλω, δεν μου βγαίνει. Έχει να κάνει με τον τρόπο που βλέπω τον κόσμο, με κάποια εσωτερικά όρια, δεν θα το έκανα ακόμα και σε εποχές που δεν ήμασταν τόσο προσεκτικοί. Κάποια λίγα παλιότερα σκίτσα μου που τα βλέπω τώρα δεν θα τα αφαιρέσω από τα παλιά βιβλία γιατί είναι κομμάτι της ιστορίας των «Κουραφέλκυθρων», αλλά μπορεί να βάλω πια ένα σχόλιο από κάτω ότι δεν πέτυχαν τον σκοπό τους γιατί σήμερα μπορεί να ερμηνευτούν διαφορετικά. Επίσης ξέρω ότι πια θα υπάρξουν κάποιες αντιδράσεις που είναι υπερβολικές και του ίντερνετ, όχι της πραγματικής ζωής, όπως αυτές που είδα σε ένα στριπάκι που χρησιμοποιούσε το τραγούδι «Είσαι Κινεζάκι; Τρως πολύ ρυζάκι;». Αν θες να βρεις κάτι για να παραπονεθείς, θα το βρεις. Για τα πολιτικά μου σκίτσα μού στέλνουν μηνύματα σύμφωνα με τα οποία κάθε εβδομάδα τα παίρνω από άλλο κόμμα. Δεν γίνεται να έχεις άποψη, κάποιο κόμμα θα σε πληρώνει. • Είμαστε σε μια εποχή στην οποία είναι πολύ εύκολο να κριθείς για το έργο σου. Ο καθένας θα έπρεπε να εκφράζεται και να κάνει αυτό που θέλει και να κρίνεται γι’ αυτό. Το κακό είναι ότι είμαστε άσπρο ή μαύρο, δεν υπάρχουν πια αποχρώσεις ώστε αν κάποιος κάνει ένα λάθος να μπορείς να πεις «εντάξει, έκανε μια μαλακία». Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ότι προσέχω κάθε λέξη μου, ακολουθώ το ένστικτό μου, οι άνθρωποι που με παρακολουθούν ξέρουν και τις προθέσεις μου. Εννοείται πως θα υπάρξει κοινό που θα σε μισήσει, ειδικά όσον αφορά το πολιτικό σκίτσο. Αν δεν σε μισήσουν οι φασίστες, τι κάνεις σε αυτήν τη ζωή; Και τα «Κουραφέλκυθρα» όμως υπάρχει κόσμος που τα μισεί, που δεν τα πιάνει με τίποτα. Όταν ανέβαιναν στο Luben, υπήρχαν και εκείνοι που έλεγαν «πότε θα τον διώξετε αυτόν;». Έτσι είναι τα social media. • Τελευταία γελάω πάρα πολύ με ένα αυτοσχεδιαστικό κωμικό podcast, το «Comedy Bang! Bang!». • Είναι περίεργο πράγμα η έμπνευση. Το πιο σύνηθες για μένα είναι να μου έρθει κάτι πάνω σε συζήτηση ή παρατηρώντας πράγματα της καθημερινότητας. Θα σου πω πώς σκέφτηκα δυο αστεία αυτή την εβδομάδα: Το ένα προέκυψε μιλώντας με κάποιους φίλους μου από το δημοτικό· λέγαμε ότι όταν ήμασταν μικροί και παίζαμε μπάλα συνηθίζαμε να φωνάζουμε ο ένας στον άλλον «είσαι ατομιστής», που για εμάς σήμαινε «δεν δίνεις πάσες», αν και ο ατομισμός είναι μια σοβαρή φιλοσοφική έννοια, άρα θα μπορούσαμε να λέμε και «είσαι υπαρξιστής/ μανιχαϊστής/ γιατί δίνεις τόσες πάσες, είσαι αλτρουιστής;». Μετά, είχα ένα θέμα με τον αυχένα μου, πονούσα και έτυχε να πετύχω σε ένα μαγαζί μια αφίσα με το «Φιλί» του Κλιμτ. Βλέποντας λοιπόν τη σκυφτή φιγούρα του πίνακα, έκανα τη σύνδεση με το δικό μου πρόβλημα, σκέφτηκα ότι και αυτός ο τύπος θα μπορούσε να έχει αυχενικό. Και μετά είπα «ποιον πας να φιλήσεις και πρέπει να σκύψεις κατά αυτόν τον τρόπο; Τις γάτες σου που δεν γουστάρουν», και έτσι βγήκε ένα στριπάκι. Συνήθως αυτά που έρχονται φυσικά είναι και τα πιο αστεία. Όταν μου έρθει μια καλή ιδέα, είναι φοβερό το συναίσθημα, θα ξυπνήσω την επόμενη μέρα και θα φτιάξω ένα «Κουραφέλκυθρο» με μια τεράστια χαρά που για καμία άλλη δουλειά δεν θα είχα. • Ο καλλιτέχνης Λαχταριστός Σαβαγιάρ έχει προκύψει από όταν είχα πάει σε μια Μπιενάλε και είχα δει ένα έργο που ήταν ένας κενός χώρος και είχε για τίτλο κάτι του στυλ «Η αγάπη». Με τον χαρακτήρα της Ζοζεφίνας ταυτίζονται πάρα πολλοί – και κρύβει και την πιο ωραία ιστορία. Όλοι λίγο-πολύ στο σχολείο ήμασταν σαν εκείνη ή ξέραμε κάποιον που ήταν έτσι. Όταν δούλευα σε τάξη, ήταν πάρα πολύ συνηθισμένο το να προσπαθώ να εξηγήσω κάτι, να λέω «έχετε απορίες;», και να σηκώνει ένα παιδάκι το χέρι για να ρωτήσει κάτι τελείως άσχετο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά πως όταν τη σχεδίαζα είχα στο μυαλό μου μια μέρα εκδρομής σε ένα μουσείο, που πάλευε η ξεναγός να μιλήσει στα παιδιά για μια επιτύμβια στήλη η οποία αποτύπωνε ένα άθλημα. Ρωτούσε τα παιδιά «τι σας θυμίζει αυτό, μήπως κάτι από το σήμερα;». Και σηκώνει ένα πιτσιρίκι το χέρι του και λέει «κυρία-κυρία, αυτό το λαμπατέρ που έχετε εκεί το έχουμε και στο σπίτι μας». Αυτή η παιδικότητα τού «πρέπει να πω αυτό που έχω στο μυαλό μου και χέστηκα για το τι μου λες εσύ» οδήγησε στον χαρακτήρα της Ζοζεφίνας. • Κάνω μεγάλο αγώνα προκειμένου να μη με απασχολεί ποιο «Κουραφέλκυθρο» πήρε like και πιο όχι τόσα, δυστυχώς δεν τα καταφέρνω, μου είναι πολύ δύσκολο. Αλλά προσπαθώ, γιατί αυτό που θέλω στ’ αλήθεια δεν είναι το να γίνει κάτι viral σήμερα και αύριο να μην ασχολείται κανείς μαζί του. Ήθελα τα «Κουραφέλκυθρα» του 2007 να διαβάζονται και σήμερα, να έχουν μια συνοχή, και ο μόνος τρόπος για να την εξασφαλίσω είναι να κάνω πράγματα που πιστεύω, ακόμα και αν κάποια δεν πάνε καλά στα like. Υπάρχει κόσμος που έρχεται σε όλα τα φεστιβάλ, που με στηρίζει στο Patreon, που αγοράζει τα βιβλία ενώ μπορεί να βρει όλα σχεδόν τα «Κουραφέλκυθρα» δωρεάν στο ίντερνετ πια. Θεωρώ ότι αυτό είναι το κοινό που έχτισα ακολουθώντας πάντα αυτό που εμένα μου φαίνεται true και αστείο. • Αν με έχει απογοητεύσει κάποιος σκιτσογράφος που παρακολουθούσα; Σίγουρα πάρα πολύς κόσμος έχει απογοητευτεί από τον Αρκά. Ήταν μια επιρροή μου και προσωπικά με έχει βοηθήσει, έχουμε μιλήσει τηλεφωνικά σε μια φάση που ήμουνα έτοιμος να τα παρατήσω, και εκείνος με είχε ενθαρρύνει να συνεχίσω. Προφανώς με έχουν στεναχωρήσει σκίτσα του, θα ήθελα να μην τα είχα δει, να μην τα ήξερα, μου έχουν δημιουργήσει φοβερό εσωτερικό conflict. Αλλά δεν θεωρώ ούτε ότι σβήνουν το έργο του ούτε ότι τον κάνουν απαραίτητα κακό άνθρωπο. Είναι μέρος της ζωής μου πολύ μεγάλο η δουλειά του, γι’ αυτό και πάντα σε σχέση με άλλους δείχνω μια επιείκεια. • Tα Κουραφέλκυθρα: The Movie προέκυψαν από μια φάρσα. Δυο Πρωταπριλιές πίσω, στέλνω στο Cinobo – χωρίς να ξέρω κάποιον εκεί – και τους προτείνω να κάνουμε μαζί ένα post και να πούμε ότι θα γυρίσουμε μια σειρά βασισμένη στο κόμικ, στην οποία θα παίζουν ο Τάσος Κωστής, η Ηρώ Μπέζου και η Χρύσα Ρώπα, που θα κάνει τον εαυτό της. Ποστάρουμε όντως ένα αφισάκι και γίνεται χαμός, το «έφαγαν» πολλοί και ενθουσιάστηκαν. Την επόμενη χρονιά μού είπαν από το Cinobo «θες αυτή την Πρωταπριλιά να ξανακάνουμε την ίδια φάρσα, αλλά αυτήν τη φορά να είναι αλήθεια;». Αντί για μια σειρά animation, που θέλει τρελό budget και δύσκολα μπορεί να τη στηρίξει κάποιος στην Ελλάδα, κάναμε τελικά μια μικρού μήκους που το σενάριό της είναι ουσιαστικά όσο πιο πολλά αστεία από στριπάκια μπορούσα να μπλέξω σε ένα πεντάλεπτο, γιατί μπορεί να είναι η μόνη μου ευκαιρία να δω τα «Κουραφέλκυθρα» να ζωντανεύουν. • Υπάρχει μια πολύ μεγάλη τάση στην Ελλάδα που θέλει οτιδήποτε κωμικό να έχει κάποιο νόημα. Δεν μπορεί κάτι απλώς να είναι αστείο, έτσι είναι χαμηλότερου επιπέδου, αν όμως θέλει κάποιο μήνυμα να περάσει, το δεχόμαστε. Μπήκα στο TikTok τελευταία, που δεν το πολυκαταλαβαίνω, ούτε μου πολυαρέσει ως πλατφόρμα, το οποίο έχει την ιδιαιτερότητα να στέλνει τη δουλειά σου σε πολύ κόσμο που δεν έχει ιδέα τι και ποιος είσαι. Ανεβάζω ένα στριπάκι που μας δείχνει το σχολείο της Μοντεσόρι στη Ρώμη του 1910 και όλο το αστείο είναι στο τελευταίο καρέ και στην ατάκα «Μοντεσόρι νοτ σόρι», είχα χτίσει δηλαδή μια ιστορία για να γραφτεί αυτή η ηλιθιότητα στο τέλος. Και ξεκινάει στα σχόλια μια συζήτηση ότι «επιτέλους, κάποιος τα είπε για τα μοντεσοριανά σχολεία, είναι άθεοι, είναι μασόνοι» από τη μία, και από την άλλη μου λένε ότι προσπαθώ να υποβαθμίσω και αδικώ τη μέθοδο, ο καθένας το δικό του. Απλώς δεν έβρισκα άλλη λέξη να μου κάνει ομοιοκαταληξία με το «σόρι», αναρωτήθηκα δηλαδή αν το διάβασαν όλο. Μπορεί κάτι απλώς να είναι αστείο, ίσως και χαζό, και αν σε κάνει να γελάσεις έχει πετύχει τον σκοπό του. Αυτό που με απωθεί γύρω μας είναι ότι βλέπω μια φοβερή άνοδο του συντηρητισμού, ως αντίδραση σε καθετί καινούργιο, προοδευτικό, σε οτιδήποτε πρόκειται να βελτιώσει τη ζωή ανθρώπων που έχουν αδικηθεί και διεκδικούν ίσα δικαιώματα. Όσο βλέπω ότι από τη μία προχωράνε τα πράγματα τόσο υπάρχει μια αντίθετη δύναμη που τα τραβάει στα άκρα και αυτή μου χαλάει τη διάθεση και τη μέρα. • Το πιο ριψοκίνδυνο πράγμα που κάνω είναι να περπατάω στην Αθήνα, όπου μπορεί ακόμα και στο πεζοδρόμιο να σε πατήσει μηχανάκι που πηγαίνει ανάποδα. Και έχω κάνει και σκίτσα με τα οποία τα έχω χώσει σε ανθρώπους οι οποίοι ευχαρίστως θα μου άνοιγαν το κεφάλι, αν είχαν την ευκαιρία. Έχω πάρει μηνύματα απειλητικά, και δημόσια και ιδιωτικά, κάτι το οποίο δεν είναι καθόλου ευχάριστο. • Δυστυχώς τον τελευταίο καιρό δεν μου δίνει τίποτα ελπίδα ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα. Είμαι σίγουρος ότι μέσα στη νέα γενιά θα υπάρχουν κάποιοι μικροί πυρήνες διαφορετικότητας που θα φέρουν κάποιες θετικές αλλαγές, γιατί πάντα από εκεί τις περιμένεις αυτές, από τους νέους και τους «περίεργους», αλλά σε ένα επίπεδο πιο γενικό και παγκόσμιο, η πορεία που παίρνει ο κόσμος δεν μου δίνει καμία αίσθηση ότι θα γίνουν καλύτερα τα πράγματα. • Είμαι 42 τώρα. Νομίζω πως η μεγαλύτερη δυσκολία της γενιάς μου είναι να καταλάβει το τραπ και το γιατί αρέσει στον κόσμο. Μπορείτε να βρείτε τα Κουραφέλκυθρα και τις γελοιογραφίες που κάνει ο Αντώνης Βαβαγιάννης για το News 24/7 στο Facebook και στο Instagram (@kourafelkythros) ενώ μπορείτε να τον ακούσετε καθημερινά 11.00 π.μ.-12.00 μ.μ. στον Nostos 100.6. Τα Κουραφέλκυθρα: The Movie μπορείτε να τα παρακολουθήσετε αποκλειστικά στο cinobo.com. Και το σχετικό link...

Κυκλοφόρησε το τρίτο Omnibus του Α. Βαβαγιάννη με εισαγωγή του σκηνοθέτη Γιάννη Οικονομίδη και με το πιο μινιμαλιστικό εξώφυλλο. Τα κόμικς είναι μια αφηγηματική τέχνη. Ο δημιουργός τους δεν μπορεί να κρίνεται με αποκλειστικό κριτήριο ούτε τη σχεδιαστική του «δεινότητα», λέξη που δεν σημαίνει τίποτα αποκομμένη από το πλαίσιο εντός του οποίου πραγματώνεται, ούτε τη γλωσσοπλαστική του ικανότητα. Λόγια και εικόνες συνδυάζονται και πλάθουν ιστορίες. Αν η ιστορία υπηρετείται από έναν συγκεκριμένο συνδυασμό, ο αναγνώστης δεν χρειάζεται να τοποθετήσει το έργο στο ανατομικό τραπέζι, να το τεμαχίσει στα συστατικά του και να το κρίνει κομμάτι-κομμάτι. Το κρίνει ως όλον. Τα πιο πετυχημένα κόμικς δεν είναι ούτε αυτά που σε θαμπώνουν με το «τέλειο» σχέδιό τους ούτε αυτά που τα θαυμάζεις για τις γλωσσικές τους αρετές. Είναι αυτά που απολαμβάνεις να τα ξεφυλλίζεις χωρίς να χρειαστεί να τα αποσυνθέσεις για να συντεθεί η αφηγηματική διάστασή τους. Και ένας από τους πιο πετυχημένους, κατά τεκμήριο, Έλληνες δημιουργούς που ακολουθεί αυτή την απολαυστική (μη) συνταγή εδώ και πολλά χρόνια είναι ο Αντώνης Βαβαγιάννης με τη σειρά «Κουραφέλκυθρα» (εκδόσεις Jemma Press). Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε το τρίτο Omnibus με εισαγωγή του σκηνοθέτη Γιάννη Οικονομίδη και με το πιο μινιμαλιστικό εξώφυλλο, τη σπειροειδή και μοναδική τρίχα του Κυρίου Κλιάφα, ενός από τους πιο αγαπημένους χαρακτήρες της υπερδεκαπενταετούς σειράς μαζί με τον Θείο Αιμίλιο, τη Ζοζεφίνα, τον Λούθερ, την οικογένεια Δαπόντε κ.ά. Ο Βαβαγιάννης, που εδώ και μερικούς μήνες απέκτησε τη δική του βάση στην πλατφόρμα του patreon προσκαλώντας τους αναγνώστες του, παράλληλα όλα αυτά τα χρόνια είναι τραγουδιστής, ραδιοφωνικός παραγωγός και γενικώς «δεν βάζει κώλο κάτω», παραμένοντας όμως πάντα συνεπής στα «Κουραφέλκυθρα». Οι εκδόσεις του εξαντλούνται και ανατυπώνονται συνεχώς, οι δεκάδες χιλιάδες followers του διαρκώς αυξάνονται, στα φεστιβάλ των κόμικς οι ουρές γύρω από τον πάγκο του είναι πελώριες. Συχνά τον αντιγράφουν, πολλές φορές χρησιμοποιούν τα έργα του χωρίς να ζητήσουν καν την άδειά του ή να αναφέρουν το όνομά του κι αυτός αντιμετωπίζει κάθε κατάσταση με χιούμορ και συγκατάβαση. Ο Αντώνης Βαβαγιάννης, χωρίς να είναι ένας «βιρτουόζος» σχεδιαστής (πριν από λίγα χρόνια συμμετείχε σε μια ομιλία με τον άστοχο τίτλο «Πώς να φτιάξεις κόμικς αν δεν μπορείς να σχεδιάσεις κόμικς») είναι ένας σπάνιος αφηγητής, ένας καταπληκτικός καλλιτέχνης που πρέπει, αν μπορούμε, να ενισχύσουμε με κάθε τρόπο! Και το σχετικό link...

Οι συνήθεις ύποπτοι,Αντώνης Βαβαγιάννης και Θανάσης Πετρόπουλος,ξαναχτύπησαν και εφέτος με ένα καινούργιο τευχάκι των Προτελευταίων,με τίτλο "Προτελευταίοι Ξανα"...!Το κόμικ κυκλοφόρησε στο 2ο Athenscon...! Και πάλι τα στριπς είναι παρμένα από την εκπομπή που έχουν οι δημιουργοί στο crradio.gr...!Αυτή την φορά δεν υπάρχει εισαγωγή κι έτσι μπαίνουμε κατευθείαν στο "ψητό"...! Την σελιδοποίηση του τεύχους επιμελήθηκε η Ελευθερία Σκλάβου,ενώ την φωτογραφία στο οπισθόφυλλο,ο Νίκος Κατσαρός...! Ιδιαίτερες ευχαριστίες δίνονται από τους δημιουργούς στους εξής καλλιτέχνες : Τάσο Μαραγκό Γιάννη Ρουμπούλια Αγγελική Σαλαμαλίκη Βαγγέλη Χατζηδάκη Έκτορα Οι οποίοι προσέφεραν guest strips,στο τέλος του κόμικ...!

Αν προκαλεί εντύπωση η ενασχόληση μερίδας του ελληνικού Ίντερνετ και Τύπου τις τελευταίες μέρες με το αν η ελληνική σημαία καταργήθηκε από τα κόμικς ή ξαφνιάζει η παράξενη συνύπαρξη του Άρη Βελουχιώτη, του Ιωάννη Μεταξά, του Γεωργίου Γρίβα, του Ελευθέριου Βενιζέλου και της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας σε αναρτήσεις στα social media και σε βίντεο καναλιών του YouΤube, υπάρχει εξήγηση. Αφορμή είναι η απόφαση των διοργανωτών του 17ου Comicdom CON Athens να ανακαλέσουν τη συμμετοχή του κομίστα Κωνσταντίνου Παππά στο φεστιβάλ, καθώς – όπως σημειώνουν στην ανακοίνωσή τους – τα έργα του «είναι φορείς ιδεών που δεν συνάδουν με τις αρχές της διοργάνωσης και ξεφεύγουν από το πλαίσιο της ιστορικής αναφοράς γεγονότων». Ποια είναι όμως η Ιστορία που αναπαράγεται στα σκίτσα του Κωνσταντίνου Παππά, και γιατί ο αποκλεισμός του ξεσήκωσε τις αντιδράσεις της Ακροδεξιάς εναντίον του φεστιβάλ και όσων στηρίζουν την απόφαση των διοργανωτών; Ιστορικός αναθεωρητισμός Ο εν λόγω σκιτσογράφος αντλεί την έμπνευσή του από περιόδους και θεματικές της ελληνικής Ιστορίας. Ανάμεσα στα σκίτσα του μπορεί κανείς να συναντήσει έναν οπλίτη της πρώιμης κλασικής εποχής μέχρι τον Ελευθέριο Βενιζέλο με φουσκωμένα μπράτσα και τατουάζ. Ιδιαίτερη αγάπη φαίνεται να τρέφει ο καλλιτέχνης για τον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά. Σκίτσα που αναπαριστούν σκηνή με τον Ιταλό πρέσβη να δίνει ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου το τελεσίγραφο στον Μεταξά, συνοδεύονται με σχόλια στο Instagram στα οποία μεταξύ άλλων αναφέρει: «Αυτή είναι η αφιέρωσή μου στο αθάνατο ΟΧΙ και στον ερμηνευτή του, που ένωσε ένα έθνος και ύψωσε τα ιδανικά του, διότι χωρίς τους Μεταξάδες τα ΟΧΙ δεν υπάρχουν». Σε άλλο σκίτσο του απεικονίζει τον μετανοημένο κομμουνιστή – όπως τον αποκαλεί – στρατιώτη Τζίμα από την κορυφή του Γράμμου να αναγγέλλει τη νίκη του Εθνικού επί του Δημοκρατικού Στρατού, τονίζοντας στο σχόλιό του που συνοδεύει το σκίτσο στο Instagram πως «σήμερα είναι η ημέρα μνήμης των ηρώων που έπεσαν στον Γράμμο, η νίκη που τελείωσε τον εμφύλιο στην Ελλάδα». Αντίστοιχης σκοπιάς είναι οι τοποθετήσεις του για τον Γεώργιο Γρίβα και την ΕΟΚΑ, για τη Μικρασιατική Εκστρατεία κ.ά. Και μπορεί η ιστορική αφήγηση που επιλέγει να κάνει για γεγονότα και πρόσωπα να πλασάρεται ως «αντικειμενική», με πληροφορίες που φαίνεται να έχει αντλήσει από βιβλιογραφία, ωστόσο βρίθει ιστορικού αναθεωρητισμού. Πολλοί έσπευσαν να κάνουν λόγο για λογοκρισία στην Τέχνη και αποκλεισμό ενός σκιτσογράφου επειδή αποτυπώνει την «ιστορική πραγματικότητα». Τις ώρες μάλιστα που γράφονται αυτές οι γραμμές, το hashtag #μετονΚωνσταντινοΠαππα περιλαμβάνεται στα πρώτα trends του Twitter. Ψάχνοντας κανείς τα τιτιβίσματα μπορεί εύκολα να συμπεράνει την πολιτική τοποθέτηση των υποστηρικτών του hashtag: πάσης φύσεως ακροδεξιοί διεξάγουν πόλεμο κατά του Comicdom στην πλατφόρμα, κάνοντας λόγο για αριστερόστροφο φασισμό. Μεταξύ αυτών και γνωστοί εκπρόσωποι της ελληνικής Ακροδεξιάς και alt-right όπως ο Φαήλος Κρανιδιώτης και ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος. «Αριστερόστροφος φασισμός χρηματοδοτούμενος από την Περιφέρεια Αττικής» έγραψε η Ελεύθερη Ώρα, ενώ η Εστία κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο «Δεν αντέχουν ούτε στα κόμικς την ελληνική σημαία». Απάντηση στις παραπλανητικές κραυγές περί μίσους για την ελληνική σημαία που υποτίθεται ότι τρέφει η ελληνική κοινότητα των κομικάδων αλλά και το φεστιβάλ έδωσε το ίδιο το Comicdom από την επίσημη σελίδα του στο Facebook, δημοσιεύοντας εξώφυλλα μερικών από τα «ανθελληνικά κόμικς», όπως τα χαρακτηρίζει περιπαικτικά, που μπορεί κανείς να βρει στα καταστήματα και στις εκδοτικές του αλλά και στα τραπέζια του φεστιβάλ, και τα οποία αποτυπώνουν γεγονότα της ελληνικής Ιστορίας. Επικίνδυνες αντιδράσεις κατά των διοργανωτών Οι αντιδράσεις της Ακροδεξιάς δεν περιορίστηκαν στην κατασυκοφάντηση του Comicdom CON Athens και σε καλέσματα στα social media για αρνητικά σχόλια και αναφορές στην επίσημη ιστοσελίδα του με σκοπό να πληγεί η δημοφιλία του, αλλά έλαβαν ακόμα πιο επικίνδυνες διαστάσεις. Πηγές του φεστιβάλ έκαναν λόγο στην ΑΥΓΗ της Κυριακής για οργανωμένο κρεσέντο υβριστικών, χυδαίων και απειλητικών σχολίων, που στρέφονταν τόσο κατά της διοργάνωσης και των ατόμων που εργάζονται για αυτή όσο και κατά της ευρύτερης καλλιτεχνικής κοινότητας των κόμικς, με στοχευμένες προσωπικές επιθέσεις σε καλλιτέχνες. Υπογραμμίζεται ότι, όπως σημειώνει η διοργάνωση, σύσσωμη η κοινότητα των καλλιτεχνών, των εκδοτών και των φορέων του χώρου συντάχθηκε με την απόφαση για την αποβολή του Κωνσταντίνου Παππά, την οποία υπογράφει ολόκληρη η ομάδα του φεστιβάλ. Επιπλέον, η διοργάνωση τονίζει πως η αποβολή – σε οποιαδήποτε στιγμή – συμμετέχοντα που το έργο του έχει κριθεί ότι δεν συνάδει με τις αρχές της παραμένει αναφαίρετο δικαίωμα και υποχρέωση μίας διοργάνωσης ιδιωτικής πρωτοβουλίας όπως το Comicdom CON Athens. Οι αντιδράσεις έφτασαν και σε νομικό επίπεδο, καθώς την Τετάρτη επιδόθηκε σε νόμιμο εκπρόσωπο της Comicdom εξώδικη δήλωση-διαμαρτυρία-καταγγελία του Κωνσταντίνου Παππά. Μάλιστα, ο δικηγόρος Γιώργος Κοτλίδας που υποστήριξε τη σύνταξη του εξώδικου έγραψε ότι «ως μία γενιά ανθρώπων που μεγαλώσαμε ακούγοντας φρικτές χυδαιότητες και ύβρεις και βιώνοντας περιθωριοποίηση και στιγματισμό, επειδή “τολμούσαμε” να αγαπούμε και να εξαίρουμε την πατρίδα και την Ιστορία της, πλέον λέμε “ως εδώ!”». Στη δήλωση γίνεται λόγος για... σπίλωση της τιμής και της υπόληψής του, όπως και για περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης. INFO Το 17ο Comicdom CON Athens θα διεξαχθεί από τις 12 έως και τις 14 Μαΐου (11 π.μ.-9.30 μ.μ.) στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων με ελεύθερη είσοδο. Καλωσορίσατε στη νέα ψηφιακή εθνικοφροσύνη Του Χρήστου Τριανταφύλλου Ο κομίστας Κωνσταντίνος Παππάς δεν φαίνεται να είναι τέκνο της παραδοσιακής Ακροδεξιάς, ούτε να ενστερνίζεται τις αναφορές της Χρυσής Αυγής. Θα έλεγα πως ανήκει βασικά στην ελληνική alt-right: αντί για τσεκούρια, κουβαλάει πληκτρολόγιο. Αντί να εμπνέεται από τις ναπάλμ στον Γράμμο, εμπνέεται από το «εθνικό έργο» του Ιωάννη Μεταξά και από τις εκστρατείες του Κωνσταντίνου Α’. Αντί για τις επιχειρήσεις στο Βίτσι, θαυμάζει τον «Μακεδονικό Αγώνα». Στο ηλεκτρονικό κατάστημα όπου διατίθενται τα σχέδιά του θα συναντήσει κανείς προσωπογραφίες του Κωνσταντίνου Α’, του Βενιζέλου, του Γρίβα και των μακεδονομάχων ως «chads», δηλαδή, στην ιντερνετική σλανγκ, ως alpha males (τυπική εμμονή της alt-right). Θα συναντήσει πόστερ για τα «χίλια χρόνια αμύνης του ευρωπαϊκού πολιτισμού» με την εικόνα του Βυζαντίου. Θα συναντήσει μια αφαιρετική, αλλά σαφέστατη εικόνα για τη νίκη του Εθνικού Στρατού στον Εμφύλιο. Καλωσορίσατε στη νέα ψηφιακή εθνικοφροσύνη. Μια βασική του συνεργασία είναι η εικονογράφηση των επεισοδίων του καναλιού στο youtube «Πρακτική Σκέψη». Το κανάλι αυτό χρησιμοποιεί έξυπνα τις συμβάσεις των διεθνών προτύπων της ψηφιακής εκλαϊκευτικής ιστορίας για να δώσει μια σαφώς εθνικόφρονα αφήγηση της ελληνικής Ιστορίας. Καλοστημένα βίντεο με σωστό μοντάζ, χάρτες, χιούμορ, memes, τεκμηρίωση και βιβλιογραφία (μείγμα σοβαρών μελετών και ακροδεξιάς παραγωγής), που έχουν ως αποτέλεσμα να ξεγελιέται πολύς κόσμος που απλώς δεν έχει άλλη επιλογή ή δεν είναι αρκετά υποψιασμένος. Η επιλογή του Comicdom είναι διπλά σημαντική, γιατί εκτός από το ότι βάζει φραγμό στην Ακροδεξιά στο πεδίο του, συνεισφέρει στο να μην έρθουν σε επαφή ανυποψίαστοι άνθρωποι με αυτό το ύπουλο έργο. Διότι υπάρχει και ένα τεράστιο δυναμικό ανθρώπων που δεν ξέρει τι καταναλώνει: όταν η σχολική Ιστορία είναι η αποθέωση του αλυτρωτισμού, με φυσικό επακόλουθο μορφές όπως ο Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος Α’ να γίνονται memes, το επόμενο βήμα είναι πολύ εύκολα η αθέλητη υιοθέτηση κωδίκων που μιλούν στο σήμερα: από την ύλη της σχολικής Ιστορίας για τα «εθνικά μας δίκαια» στο virality της απεικόνισης του βασιλιά ως υπερήρωα ένα ινσταγκραμικό λάικ δρόμος. Η έννοια του κοινότοπου εθνικισμού (banal nationalism) δεν αφορά πλέον μόνο σημαίες και εμβατήρια, αλλά και νέες μορφές virality που επενδύουν στην Ιστορία ως meme, σε οπτικούς και αφηγηματικούς κώδικες που στα χέρια ανθρώπων όπως ο Παππάς έχουν την ικανότητα να δώσουν νέα δυναμική σε παραδοσιακές εθνικιστικές αφηγήσεις που το ελληνικό κράτος θεωρεί ακόμα απλώς αυτονόητες. Και αν κάτι έχει τη μεγαλύτερη δύναμη στο συλλογικό φαντασιακό των ανθρώπων, είναι να κάνεις κάτι να φαίνεται αυτονόητο. Αν η (κακώς εννοούμενη) αναθεώρηση της Ιστορίας είναι επικίνδυνη, άλλο τόσο επικίνδυνος είναι ο εμπλουτισμός του αυτονόητου με νέους κώδικες, η υπόκωφη δημιουργία νέων αυτονόητων που δένουν οργανικά στα παλιά. * Ο Χρήστος Τριανταφύλλου είναι διδάκτορας Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας (ΕΚΠΑ) και διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, περιοδικό ΣΚΡΑ-punk. Περί υποτιθέμενης λογοκρισίας Του Αντώνη Βαβαγιάννη Η όλη συζήτηση περί λογοκρισίας, η οποία ξεκίνησε στα σχόλια της ανακοίνωσης του comicdom για να συνεχίσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι τουλάχιστον αστεία και φυσικά προέρχεται από τα γνωστά οργανωμένα ακροδεξιά τρολ του Διαδικτύου που βλέπουμε εδώ και χρόνια να περιφέρονται στο συγκεκριμένο χώρο και να αναμασάνε τις ίδιες καραμέλες. Κάθε φεστιβάλ μπορεί να διαλέγει ποιοι καλλιτέχνες του ταιριάζουν και ποιοι όχι. Το comicdom έχει αυτή τη δυνατότητα επιλογής όπως όλα τα άλλα φεστιβάλ. Με την ίδια – τελείως αλλοπρόσαλλη - λογική τους, θα μπορούσα κι εγώ να πω ότι τόσα χρόνια με λογοκρίνει το φεστιβάλ comics του Σαν Ντιέγκο, μιας και ποτέ δεν με έχει καλέσει. Παρατηρώ ότι αυτά τα διαδικτυακά τρολ ακολουθούν μια τυπική τακτική: να δημιουργούν μια δική τους πραγματικότητα και να προσπαθούν να την περάσουν στο κοινό τους στα δικά τους μέσα και κοινωνικά δίκτυα. Αυτή τη φορά η εικονική πραγματικότητα που έφτιαξαν ήταν ότι το comicdom «δεν αντέχει την ελληνική σημαία και την ελληνική Ιστορία». Παρεμπιπτόντως, όσο μάταιο και να είναι να προσπαθείς να αντικρούσεις ένα τόσο βλακώδες επιχείρημα, στο comicdom εκτίθεται μεγάλος αριθμός βιβλίων και άλλων έργων που περιέχουν την ελληνική σημαία και την ελληνική Ιστορία, φέτος και άλλες χρονιές, και φυσικά ποτέ δεν έχει ενοχληθεί κανένας. Για παράδειγμα, ιδιαίτερα αγαπητή στους κομιξάδες - και γι’ αυτό την έχουμε δει εικονογραφημένη μπόλικες φορές - είναι μια συγκεκριμένη ιστορία με την ελληνική σημαία: εκείνη που υψώνεται στην Ακρόπολη τον Μάιο του 1941 για να αντικαταστήσει το ναζιστικό πατσαβούρι με τη σβάστικα. * Ο Αντώνης Βαβαγιάννης είναι κομίστας, δημιουργός του κόμικ «Κουραφέλκυθρα». Και το σχετικό link...

ComicDom και AthensCon χωρίς νέο τεύχος Κουραφέλκυθρων γίνεται? Φυσικά και δεν γίνεται. Έτσι, λοιπόν, στο 5ο AthensCon, ο ταλαντούχος δημιουργός Αντώνης Βαβαγιάννης (που πρόσφατα έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης που τιμήθηκε από την ΛΕΦΙΚ, στα πλαίσια των μηνιαίων αφιερωμάτων της) παρουσίασε στο κοινό του (το οποίο φαίνεται ότι αυξάνεται εκθετικά ) την νέα έντυπη μορφή των Κουραφέλκυθρων, με τίτλο “Κουραφέλκυθρα - Καλή ιδέα αφεντικό!”. Όσοι έχουμε διαβάσει παλιότερα Κουραφέλκυθρα θα μπούμε αμέσως στο νόημα και την χιουμοριστική φιλοσοφία που επιχειρεί να περάσει ο καλλιτέχνης. Όσοι δεν τα έχετε ακόμα διαβάσει, ντροπή σας. Να πάτε αμέσως να το κάνετε!!! Τα ολοσέλιδα στριπάκια που υπάρχουν και στο παρόν τεύχος είναι παρμένα (εκτός από εκείνο της σελίδας 64) από την διαδικτυακή πλατφόρμα socomic.gr. Πολύ λίγα ήταν εκείνα που προσπέρασα. Τα περισσότερα ήταν άκρως κωμικά, ενώ υπήρχαν και μερικά με τα οποία δεν σταμάτησα να γελάω. Αυτό που με στενοχώρησε είναι ο παραγκωνισμός τους θείου Αιμίλιου, τον οποίο τον βλέπουμε μόνο σε ένα στριπάκι. Νομίζω ότι είναι πολύ νέος ακόμα για να βγει στην σύνταξη. Τι θα πει και το Μαριώ! Ο εικαστικός τομέας δεν έκρυβε εκπλήξεις. Ο αναγνώστης θα βρει ένα επιμελώς ατημέλητο σχέδιο, που παράγει μεν χιούμορ, αλλά σίγουρα όχι όσο το σενάριο. Γι’ακόμα μία φορά ο καλλιτέχνης θα δώσει περισσότερη βάση στα λόγια, παρά στις εικόνες. Ο χρωματισμός, όμως, σχεδόν σε όλα τα καρέ ήταν ταιριαστός κι ευχάριστος στο μάτι. Η έκδοση κυμαίνεται στα πλαίσια των επιπέδων της Jemma. Υπάρχει γερή κόλληση στην ράχη, γεγονός που, σε συνδυασμό με το παχύ ματ χαρτί του εσωτερικού, κάνει το κόμικ ανθεκτικό στις συχνές αναγνώσεις. Το έξτρα υλικό απουσιάζει. Το μόνο που υπάρχει είναι μία χιουμοριστική εισαγωγή στο οπισθόφυλλο. Ας παραθέσουμε και μερικές σελίδες από το εσωτερικό, αλιευμένες από το socomic.gr. Παρουσίαση Αντώνη Βαβαγιάννη στο GC Κατάλογος προηγούμενων Κουραφέλκυθρων ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ (2008) ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ OMNIBUS (2014) ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ LIGHT (2015) ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ ΔΙΠΛΗΣ ΟΨΗΣ (2016) ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ - ΕΜΕΝΑ ΜΟΥ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΥΜΠΑΘΕΣΤΑΤΑ! (2017) ΚΟΥΡΑΦΕΛΚΥΘΡΑ - ΠΑΙΧΤΕ ΠΑΝΚ (2018)

Μια περιήγηση στη δραστήρια κοινότητα των Ελλήνων κομικάδων που αλλάζει, μεγαλώνει και θέλει να μεγαλώσει ακόμα περισσότερο. Ο Θανάσης Πέτρου ανάμεσα στις δημιουργίες του. Θεωρεί ότι η κινητικότητα των τελευταίων ετών βοηθάει στην αναδιαμόρφωση του τοπίου. Χαζεύω τις εκθέσεις στο Ψηφιακό Μουσείο Comics γιατί ναι, έχουμε Ψηφιακό Μουσείο Comics, το ήξερε κανείς; Έχουμε και βιβλιοθήκη κόμικς (Athens Comics Library), βρίσκεται στου Ψυρρή, διαθέτει 2.500 τίτλους και οργανώνει ένα σωρό δράσεις. Υπάρχει και η Ακαδημία που απονέμει κάθε χρόνο τα βραβεία της. Κι ένα φόρουμ (greekcomics.gr) με σχεδόν 10.000 μέλη. Σε λίγες μέρες ξεκινά το φεστιβάλ του Comicdom CON Athens δίνοντας για τρεις μέρες χρώμα στην πόλη. Και πάνω απ’ όλα, έχω δίπλα μου μια στοίβα με ελληνικές εκδόσεις. Ξεφυλλίζω το 21: Η μάχη της πλατείας (εκδ. Ίκαρος) του Soloup, μια συγκλονιστική δουλειά που συνδέει την ιστορία μας με το σήμερα· θα μπορούσε και θα έπρεπε να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη. Παίρνω στα χέρια μου τον sci-fi μύθο Γυμνά οστά (εκδ. Polaris) που υπογράφουν οι Δημοσθένης Παπαμάρκος και Kanellos Cob. Χάνεται το μυαλό και το μάτι. Διαβάζω το πολύ συγκινητικό Ξημέρωσε ο Θεός τη μέρα (εκδ. Πατάκη) του Τάσου Ζαφειράδη και του Θανάση Πέτρου, και το έπος των Ληστών (εκδ. Polaris) του Γιώργου Γούση και του Γιάννη Ράγκου, χαμογελάω με την ευφυΐα των φρέσκων Κουραφέλκυθρων του Αντώνη Βαβαγιάννη, με τα απίθανα σχέδια του Tomek. Η ελληνική σκηνή ανθίζει. Ανθίζει όμως ή απλώς αλλάζει; Ένα μικρό δείγμα από το Κουραφέλκυθρα – Συγγνώμη που γεννήθηκα! του Αντώνη Βαβαγιάννη, που αναμένεται προσεχώς από την Jemma Press. Σίγουρα βρίσκεται σε μια νέα φάση. Συμβαίνουν πράγματα και συμβαίνουν οργανωμένα, οι εκδόσεις είναι πολλές και καλές, υπάρχει ταλέντο, υπάρχει διάθεση. «Είναι πολύ περισσότεροι πλέον οι άνθρωποι που κάνουν κόμικ, όπως και αυτοί που τα εκδίδουν», μου λέει ο Λευτέρης Σταυριανός, εκδότης της Jemma Press. «Κάποτε υπήρχε η Βαβέλ, το Παρά Πέντε και όλα όσα έβγαιναν στο περίπτερο. Σήμερα το κόμικ είναι περισσότερο είδος βιβλιοπωλείου». Σε αυτό βεβαίως έχει παίξει ρόλο και η εμπλοκή των μεγάλων οίκων, όπως ο Ίκαρος, ο Πατάκης, το Μεταίχμιο κ.ά. που δεν εξειδικεύονταν στο κόμικ, αλλά σήμερα εκδίδουν δουλειές Ελλήνων δημιουργών. «Ένας κομίστας δεν νιώθει σήμερα στο περιθώριο, τουλάχιστον σε σχέση με παλιότερα που το κόμικ ήταν κάτι άγνωστο και παρακμιακό», μου λέει ο Γιώργος Γούσης. «Αρκετοί δημιουργοί είναι πλέον αναγνωρίσιμοι, καλλιτέχνες με προσωπική ταυτότητα. Δεδομένων των συνθηκών, η ελληνική σκηνή βρίσκεται σε καλό σημείο». Οι συνθήκες είναι οι εξής: το κοινό στην Ελλάδα είναι εκ των πραγμάτων μικρό και επίσης, όσο κι αν είναι παρωχημένο να συζητάμε ότι τα κόμικς δεν τελειώνουν στον Μίκι Μάους ή στον Σούπερμαν, στη συνείδηση μιας σημαντικής μερίδας του κοινού εξακολουθεί να είναι ένα είδος για παιδιά, εφήβους ή τέλος πάντων ανθρώπους με ένα ειδικό ενδιαφέρον. Ο Γιώργος Γούσης – στα πόδια του διακρίνεται το εξώφυλλο των Ληστών, μιας έκδοσης που ξεχώρισε τα τελευταία χρόνια. ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ Για τι πράγμα μιλάμε όμως όταν μιλάμε για την ελληνική σκηνή; Υπάρχει κάτι που συνδέει τις νέες δουλειές εκτός από την καταγωγή και τη γλώσσα των δημιουργών τους; Φαίνεται πως όχι. Κοιτάζω τα «καλύτερα κόμικς» όπως προέκυψαν από τα ελληνικά βραβεία την τελευταία τριετία: μια βυζαντινή περιπέτεια φαντασίας (Ψηφιδωτό, εκδ. Jemma Press, Ζαφειριάδης-Χριστούλιας), ένα δυστοπικό αμερικανικό πολιτικό θρίλερ (Shark Nation, εκδ. Χαραμάδα, Δερβενιώτης), μια ατμοσφαιρική βορειοελλαδίτικη ιστορία (Γρα-Γρου, εκδ. Ίκαρος, Παλαβός-Ζαφειριάδης-Πέτρου). Περισσότερες διαφορές βρίσκει κανείς παρά ομοιότητες. «Είναι τεράστια η ποικιλία» μου λέει ο Τάσος Ζαφειριάδης, από τους παλιούς πλέον στον χώρο με μια σειρά διακρίσεων πρωτίστως για τα κείμενά του. «Υπάρχει ποικιλία σε μορφολογικό και υφολογικό επίπεδο, στο σχέδιο και στο σενάριο, δεν ξέρεις τι να περιμένεις, υπάρχουν επιρροές από παντού, βγαίνουν υπερηρωικά κόμικς, στριπ χιουμοριστικά, ιστορικά, αυτοβιογραφικά, ακόμα και μάνγκα». Μάνγκα, ε; «Αυτά διαβάζει περισσότερο η νέα γενιά», μου λέει ο Θανάσης Πέτρου, που διδάσκει κόμικς στο σχετικό τμήμα του ΑΚΤΟ και έρχεται σε επαφή με τις προτιμήσεις των νεότερων. «Διαβάζουν μάνγκα, κυρίως online, και τα μέινστριμ τα αμερικάνικα». Θεωρεί πως αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι μια «χαρτογράφηση», ότι οι νέες εκδόσεις ξεφεύγουν από το αυστηρό κοινό των κομικάδων. «Ξεκαθαρίζει το τοπίο, ο καθένας χτίζει το κοινό του, ξεχωρίζει ποιος κάνει τι και πού απευθύνεται, εγώ για παράδειγμα δεν θα κάνω ένα κόμικ με υπερήρωες, ούτε αυτός που διαβάζει μάνγκα θα ασχοληθεί με τη δουλειά μου για τον Χαλεπά». Αναφέρεται στη βιογραφία του Γιαννούλη Χαλεπά (εκδ. Πατάκη) που κυκλοφόρησε σε συνεργασία με τον Δημήτρη Βανέλλη. Τον ρωτάω αν μια τέτοια έκδοση θα έβρισκε κοινό πριν από 10-15 χρόνια. «Όχι μόνο δεν θα έβρισκε», μου λέει, «αλλά δεν θα τυπωνόταν καν, οι εκδότες θα το απέρριπταν, όμως ούτε κι εμείς θα το κάναμε, τέτοιες εκδόσεις δεν θα υπήρχαν πριν από 10-15 χρόνια». Γρα-Γρου / Τ. Ζαφειριάδης, Γ. Παλαβός, Θ. Πέτρου. ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Μπορεί να μην υπάρχουν λοιπόν κοινά χαρακτηριστικά ή κάποιο ενιαίο ρεύμα, ωστόσο υπάρχουν τάσεις – μία από τις πιο ξεκάθαρες, σε επίπεδο θεματολογίας, είναι αυτή του ιστορικού graphic novel. Ίσως έχουν παίξει ρόλο και οι επέτειοι που εσχάτως μας έκαναν να κοιτάξουμε στο παρελθόν. «Τα ιστορικά κόμικς είναι πράγματι ένα κομμάτι που έχει εισαχθεί τελευταία, έρχονται καινούργιοι δημιουργοί που εξερευνούν το μέσο, δανείζονται στοιχεία από την ελληνική ιστορία και την παράδοση», μου λέει ο κ. Σταυριανός. Ένας από τους καινούργιους δημιουργούς είναι ο Θανάσης Καραμπάλιος που υπογράφει το 1800 (Jemma Press), ετοιμάζοντας αυτή τη στιγμή το έκτο μέρος της σειράς. Ο ίδιος αγαπάει πολύ την Ιστορία αλλά θεωρεί ότι αυτή η τάση έχει κι άλλη αφετηρία. «Έπαιξε ρόλο η οικονομική-πολιτιστική κρίση των τελευταίων ετών» μου λέει. «Σε τέτοια σταυροδρόμια, κάθε λαός νιώθει χαμένος και ο καθένας προσπαθεί να δει τι φταίει κοιτάζοντας πίσω. Είναι και ζήτημα αναζήτησης ταυτότητας, ειδικά για τη γενιά μου». Είναι 39 ετών. Εργαζόταν για χρόνια στην εστίαση αλλά η επιτυχία του 1800 του άνοιξε κάποιες πόρτες, όπως λέει, και πλέον απασχολείται στον χώρο της εικονογράφησης. Ο Θανάσης Καραμπάλιος δημιουργεί το 1800. Τι σημαίνει όμως «επιτυχία» για ένα ελληνικό κόμικ; «Αν πουλήσει πάνω από 1.000 αντίτυπα σημαίνει ότι έχει πάει καλά», μου λέει ο κ. Σταυριανός. Υπάρχουν βεβαίως και οι εξαιρέσεις. Π.χ. το Logicomix (εκδ. Ίκαρος, Δοξιάδης, Παπαδημητρίου, Παπαδάτος, Di Donna) είναι εκτός συναγωνισμού. Το ίδιο και πολλές δουλειές του Αρκά (εκδ. Πατάκη). Ένα ίσως ανέλπιστο μπεστ σέλερ ήταν ο Ερωτόκριτος (εκδ. Polaris) που έχει πουλήσει πάνω από 13.000 αντίτυπα. Ο Δημοσθένης Παπαμάρκος και ο Γιάννης Ράγκος διασκεύασαν το κλασικό κείμενο του Κορνάρου, το σχέδιο το έκανε ο Γιώργος Γούσης και όπως μου λέει ο εκδότης Γιώργος Ζαρρής, «ήταν μια τεράστια επιτυχία». Μου εξηγεί ότι η προσαρμογή λογοτεχνικών έργων σε graphic novel είναι μια ισχυρή τάση της τελευταίας δεκαετίας. Ενδεικτικά αναφέρω ότι τα προηγούμενα χρόνια μεταφέρθηκαν σε κόμικ η Κερένια κούκλα του Χρηστομάνου (εκδ. Comicdom Press), o Μεγάλος περίπατος του Πέτρου της Άλκης Ζέη (εκδ. Μεταίχμιο), τα Μυστικά του βάλτου της Πηνελόπης Δέλτα (εκδ. Polaris) κ.ά. «Όλα αυτά έχουν πάει καλά γιατί αγγίζουν το κοινό της λογοτεχνίας», λέει ο κ. Ζαρρής. «Κερδήθηκε ένα περιφερειακό κοινό που δεν είχε εξοικείωση με τα κόμικς, ούτε και διάθεση να αποκτήσει. Αλλά αυτά τα αγόρασε». Αρκετοί επίσης αναζήτησαν αυτά τα βιβλία για τα παιδιά τους, με τη λογική ότι «η νέα γενιά δεν διαβάζει», αλλά ίσως γοητευτεί από μια πιο φιλική μορφή. «Οι λογοτεχνικές διασκευές έχουν αλλάξει σιγά σιγά την αντίληψη του κόσμου για τα κόμικς» μου λέει ο Kanellos Cob, που πέρασε πάνω από έναν χρόνο δουλεύοντας με κάθε λεπτομέρεια τον Ζητιάνο (εκδ. Polaris) του Καρκαβίτσα. «Με αυτόν τον τρόπο έχει συστηθεί το μέσο σε ένα κοινό που δεν θα ενδιαφερόταν σε αντίθετη περίπτωση. Αυτό που πρέπει τώρα να κάνει ο καθένας μας είναι να σεβαστεί τη δουλειά του». Σκηνή από τη διασκευή του Ερωτόκριτου σε graphic novel από τις εκδόσεις Polaris, μια σημαντική εμπορική επιτυχία. ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ Το φθινόπωρο του 2017 κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του περιοδικού Μπλε Κομήτης. Είχε καλό χαρτί, πλούσια ύλη, μια όμορφη εικονογράφηση στο εξώφυλλο από τον Παναγιώτη Πανταζή και, όπως διαβάζω σήμερα σε εκείνο το πρώτο editorial, είχε την πρόθεση να συνεχίσει την παράδοση των περιοδικών κόμικ που διαμόρφωσαν την ελληνική σκηνή, από την εποχή του Μικρού Ήρωα μέχρι φυσικά τη Βαβέλ, το Παρά Πέντε, το 9 κ.ά. Ο Μπλε Κομήτης ολοκλήρωσε την πορεία του δύο χρόνια αργότερα. «Ήταν ένα καλό εγχείρημα», μου λέει ο Γιώργος Γούσης που είχε αναλάβει την αρχισυνταξία. «Παρουσιάσαμε τις τάσεις της στιγμής με νέους και καταξιωμένους δημιουργούς, αλλά το περιοδικό δεν είχε τον χρόνο να στιγματίσει πολύ κόσμο». Ήταν η απόδειξη ότι έχουμε περάσει πλέον σε μια άλλη εποχή; Ένας εκ των εκδοτών του, ο Γιώργος Ζαρρής, μου εξηγεί: «Όταν έβγαινε η Βαβέλ για παράδειγμα, δεν ήταν μόνο κόμικ, ήταν ένα παράθυρο σε έναν άλλο κόσμο, δεν μπορεί να παίξει τον ρόλο αυτόν ένα περιοδικό σήμερα, οι δίαυλοι πλέον υπάρχουν αλλού». Το ζήτημα όμως δεν είναι ότι χάθηκε μια κουλτούρα ή ότι μεταφέρθηκε στο ίντερνετ – το ζήτημα είναι πολύ πιο πρακτικό. Ο Τάσος Ζαφειριάδης θυμάται ότι τα χρόνια του 9 είχε ανθίσει η σκηνή για τον πολύ απλό λόγο ότι το περιοδικό πλήρωνε σταθερά τους δημιουργούς. «Ήταν πόλος έλξης και λόγος να γίνουν παραγωγές», μου λέει. Και είναι λογικό. Όταν έκλεισε το 9, αυτόν τον ρόλο ανέλαβε για πολλά χρόνια το SoComic, ένα σάιτ που λειτουργούσε με τη χορηγία της ΙΟΝ. «Ήταν βέβαια συγκεκριμένο το είδος που φιλοξενούσε, τα στριπ, όμως πολλές εκδόσεις βγήκαν μέσα από εκεί». Η Αλέξια Οθωναίου με τα χαρακτηριστικά της σχέδια. Κάποια από αυτά, μαζί με άλλα αντικείμενα, θα τα βρείτε στο Curious Attic Shop στην πλατφόρμα Etsy. Εδώ και χρόνια τα ελληνικά κόμικς περνούν μέσα από το διαδίκτυο και πολλοί δημιουργοί έχουν γίνει γνωστοί μέσα από την ιντερνετική τους παρουσία. Είναι αυτό ο σωστός δρόμος; Εξαργυρώνεται ο κόπος ενός δημιουργού με κάποια like στα κοινωνικά δίκτυα; «Δεν είναι έτσι», μου λέει η Αλέξια Οθωναίου, «τις Ιστορίες που κρύβονται σε προφανή μέρη μπορούσε ο καθένας να τις διαβάσει ολόκληρες εντελώς δωρεάν στο SoComic, παρ’ όλα αυτά και τα δύο βιβλία μου έχουν πλέον εξαντληθεί. Ο κόσμος εξοικειώνεται μέσα από το ίντερνετ και αν κάτι του αρέσει μετά θέλει να το αγοράσει». Η Αλέξια έχει ένα πολύ ιδιαίτερο σχεδιαστικό ύφος, ποικίλες επιρροές και πολλές ιδέες. Πρόσφατα εικονογράφησε τον δίσκο του Θανάση Παπακωνσταντίνου Απροστάτευτος, ένα «cd-κόμικ» όπως το χαρακτηρίζει, και ένα νουάρ-πολιτικό αθηναϊκό graphic novel με τίτλο Η γυναίκα με τα τραπουλόχαρτα (εκδ. Jemma Press). Είναι ο κόσμος των κόμικς ανδροκρατούμενος; τη ρωτάω. «Πολύ λιγότερο από παλιά», μου λέει, «έχει πλέον εξισορροπηθεί». Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση δημιουργού που βρήκε τη θέση του στη σκηνή μέσα από το διαδίκτυο είναι αυτή του Αντώνη Βαβαγιάννη – τα Κουραφέλκυθρα είναι πιθανόν ό,τι πιο αστείο μπορεί να διαβάσει σήμερα κανείς στο ελληνικό ίντερνετ και το κοινό του είναι, δεδομένης της δυναμικής της χώρας μας, τεράστιο. «Για πολλά χρόνια, πριν από τα σόσιαλ μίντια, απευθυνόμουν σε λίγο κόσμο. Πρέπει να χτίσεις μια σχέση και αυτό θέλει πολλή δουλειά. Το ίντερνετ έχει έναν χαρακτήρα εφήμερο. Επίσης, ένα πιο μεγάλο κόμικ δεν βρίσκει χώρο στο ίντερνετ, τα δικά μου τα διαβάζεις σε μια σελίδα. Ήθελα όμως να χτίσω κάτι πιο μεγάλο, να φτιάξω χαρακτήρες που επαναλαμβάνονται, να έχω μια παρουσία που να ξεπερνάει τα πέντε δευτερόλεπτα, να μπει λίγο παραπάνω στις ζωές των ανθρώπων που εκτιμούν το χιούμορ μου». Τα Κουραφέλκυθρα κυκλοφορούν σε μια σειρά από την Jemma Press. «Το ίντερνετ φέρνει τον κόσμο, αλλά πάντα το έντυπο που είναι όλα μαζεμένα είναι πιο ωραίο». Ο Αντώνης Βαβαγιάννης στον χώρο όπου δημιουργεί. Σχολιάζει τη σημασία του ίντερνετ, αλλά και τη γοητεία του εντύπου. Η «ΤΡΕΛΑ» ΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ Κάθε χρόνο στην Ελλάδα κυκλοφορούν 60-70 τίτλοι, μου λέει ο Γιώργος Ζαρρής, και θεωρεί ότι υπάρχει ικανός αριθμός καλών δημιουργών. «Κάποιοι έχουν μεγάλες δυνατότητες», συνεχίζει, «αλλά τους κρατάει πίσω το περιβάλλον». Επισημαίνει ότι στις βραβεύσεις βιβλίων που γίνονται στη χώρα μας, επίσημες και ανεπίσημες, το κόμικ ως είδος αγνοείται. «Η σκηνή παραμένει απομονωμένη» καταλήγει, και μου περιγράφει την προοπτική της αναβάθμισης της υπάρχουσας Ακαδημίας σε έναν φορέα πιο δραστήριο. Υπάρχουν και αυτοί που βρήκαν διέξοδο στο εξωτερικό, μεγάλα ονόματα της ελληνικής σκηνής όπως ο Βασίλης Λώλος, ο Μιχάλης Διαλυνάς, ο Ηλίας Κυριαζής μεταξύ άλλων. Ο Kanellos Cob εργάστηκε και αυτός στο εξωτερικό μετά τις σπουδές του στη Γαλλία, μια χώρα όπου το κόμικ όπως λέει «βρίσκεται παντού». Πιστεύει ότι αυτό που χρειάζεται για να εξοικειωθούμε με αυτή την κουλτούρα στην Ελλάδα είναι να παρεισφρήσει το κόμικ σε άλλα μέσα. «Να μπει στην εκπαίδευση για παράδειγμα, να διδαχτεί η νέα γενιά ιστορία ή μαθηματικά μέσα από ένα στριπ». Ο Τάσος Ζαφειριάδης με κάποια από τα βιβλία του στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί το κόμικ να κερδίσει περισσότερους οπαδούς; «Θεωρητικά ναι, μπορεί, αλλά δεν περιμένω καμία έκρηξη», μου λέει ο Τάσος Ζαφειριάδης. «Θα μπορούσαν απλώς να είναι λίγο πιο θαρραλέοι οι εκδότες, πάντως υπάρχουν βιβλία που άξιζαν καλύτερης τύχης και παράπεσαν επειδή δεν είχαν τη διανομή που τους αναλογούσε, ούτε την κάλυψη από τον Τύπο. Το ένα φέρνει το άλλο: αν το κόμικ αποκτήσει ως είδος μεγαλύτερη διείσδυση, τότε θα είναι πιο ασφαλές για τον δημιουργό να συνεχίσει να το κάνει, αλλά και να βρει εκδότη. Έπειτα από τόσα χρόνια στον χώρο, νιώθω ακόμη μερικές φορές ότι σε κάθε βιβλίο πρέπει να περάσω οντισιόν». Βεβαίως η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μία μέρα. Η ελληνική σκηνή κάνει σταθερά βήματα εδώ και χρόνια αλλά έχει να κάνει μερικά ακόμα. «Επιμονή και όρεξη χρειάζεται από την πλευρά των δημιουργών και εμπιστοσύνη από τους εκδότες που πρέπει να επενδύσουν», μου λέει ο Θανάσης Πέτρου. «Ο κόπος πρέπει κάπως να αμειφθεί, δεν μπορεί να βασιστεί μια σκηνή απλώς στην τρέλα των δημιουργών». Πιθανόν πάντως καμία άλλη καλλιτεχνική κοινότητα δεν είναι τόσο παθιασμένη και τόσο ενωμένη όσο αυτή. Στις συζητήσεις από τις οποίες προέκυψαν τα παραπάνω, όλοι διαφήμισαν τις δουλειές συναδέλφων τους και τις εκδόσεις άλλων οίκων, με τη σκέψη τους να λειτουργεί κυρίως στο πρώτο πληθυντικό. «Η αγορά του κόμικ δεν είναι μεγάλη», λέει ο Kanellos Cob, «αυτό που θέλουμε όλοι είναι ο χώρος να συνεχίσει να ανεβαίνει». Και το σχετικό link...

Τον γνωρίσαμε πριν 14 χρόνια με τα Κουραφέλκυθρα, στο ενδιάμεσο απέκτησε ένα φανατικό κοινό, τώρα δείχνει έτοιμος για το επόμενο μεγάλο βήμα: τη γελοιογραφία. Στο Μην πατήσεις το κουμπί σχολιάζει την – καθόλου αστεία – ελληνική επικαιρότητα παρέα με δύο εξωγήινους. Μία καθημερινή συνήθεια δηλαδή που γίνεται σιγά-σιγά λατρεία. Πώς γεννιέται ένα αστείο; Ή μάλλον πιο σωστά: πώς γεννιούνται τα αστεία που φτιάχνει σε comic strips ο Αντώνης Βαβαγιάννης; «Ώρες ώρες και εγώ αναρωτιέμαι πού ακριβώς μου έρχονται» λέει με ειλικρινή απορία στο βλέμμα, κοιτώντας την κάμερα κατά τη διάρκεια του Skype call. Μεγαλωμένος στην Κυψέλη, κάτοικος Εξαρχείων, είναι ένα κλασικό παιδί του κέντρου χωρίς καθόλου κλασικές επιλογές ζωής: δάσκαλος δημοτικού το πρωί, κομίστας και μουσικός το βράδυ. Ο άνθρωπος πίσω από την ιστορική σειρά Κουραφέλκυθρα δε δείχνει ικανός να ησυχάσει ποτέ. Μετά από 14 χρόνια συνεχούς παρουσίας στα ιντερνετικά κόμικς, εκατοντάδες καρέ, χιλιάδες ώρες προώθησης στα social media και άπειρες συναυλίες με τους Empty Frame, δείχνει πια έτοιμος για κάτι τελείως διαφορετικό: τη γελοιογραφία. Στο Μην πατήσεις το κουμπί σχολιάζει καθημερινά μέσα από τον ιστότοπο του News 24/7 την καθόλου αστεία ελληνική πραγματικότητα. Πώς όμως έφτασε μέχρι εδώ; Ποια αστεία βρίσκει πραγματικά αστεία; Ποιο είναι το χειρότερο πράγμα που του έχουν ευχηθεί ποτέ ιντερνετικά; Αυτά και άλλα πολλά, σε μία πρωτοπρόσωπη συνέντευξη του Αντώνη Βαβαγιάννη χωρίς διακοπές για ερωτήσεις και άβολες σιωπές. Καρέ #1ο: Τα κόμικς Δυσκολεύομαι να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς τα Κουραφέλκυθρα. Το περίεργο είναι ότι δε με έχει κουράσει καθόλου μετά από 14 χρόνια. Αυτό συμβαίνει επειδή η θεματολογία έχει πολύ μεγάλη ποικιλία, κάτι το οποίο άφησα επίτηδες ανοικτό από την αρχή. Έχω το ίδιο κέφι να φτιάξω ένα στριπάκι τώρα με την όρεξη που είχα όταν πρωτοξεκίνησα. Υπάρχει μία αντίληψη στην ελληνική κοινωνία ότι τα κόμικς είναι είτε «Μίκι-μάου» είτε γελοιογραφίες. Στο ενδιάμεσο δεν υπάρχει τίποτα. Όταν βέβαια έχεις έναν Γιάννη Καλαϊτζή, ο οποίος έχει σχεδιάσει μερικές από τις πιο κοφτερές γελοιογραφίες όλων των εποχών και παράλληλα είναι ο άνθρωπος πίσω από την Τσιγγάνικη Ορχήστρα (ένα από τα πλέον ιδιαίτερα ελληνικά – και όχι μόνο – κόμικς), καταλαβαίνεις ότι αυτοί οι δύο κόσμοι πάντα συνυπήρχαν. Ίσως απλά το κοινό τους δε συνδυαζόταν και τόσο πολύ. Έχουμε μία τεράστια και παρά πολύ δυνατή σκηνή κόμικς. Μάλιστα, το εντυπωσιακό είναι ότι όλο αυτό συμβαίνει χωρίς σχεδόν κανένα οικονομικό όφελος. Η αγορά είναι πολύ μικρή. Αν έπρεπε να επιλέξω ένα μόνο strip από όλα όσα έχω φτιάξει, αυτό θα ήταν εκείνο με τον σερβιτόρο και τη Macarena. «Φίλε είσαι τέλειος. Μου άρεσε πάρα πολύ εκείνο το στριπάκι». Όταν ακούς αυτό το πράγμα σε Φεστιβάλ Κόμικς αλλά τελικά αναφέρονται στη δουλειά κάποιου άλλου είναι κάπως άσχημο – ιδιαίτερα αν δεν εκτιμάς τη δουλειά στην οποία αναφέρονται. Όταν ξεκίνησα το σκίτσο δεν ήταν το δυνατό μου σημείο. Πάντα αναζητώ όμως πράγματα ακόμα και στο background που θα κάνουν τον αναγνώστη να γελάσει. Οι Monty Python αποτελούν τη νο. 1 επιρροή μου. Από το σινεμά θα διάλεγα τους αδερφούς Marx, από καρτούν τους Simpsons, και από κόμικς ό,τι έχει κάνει ο René Goscinny αλλά και ο παλιός, καλός Αρκάς – που έπαψε να είναι «καλός» κάποια χρόνια πριν. Tον τελευταίο καιρό απολαμβάνω τις δουλειές του Tom Gauld. Τα κόμικς είναι ιδανική τέχνη για όσους ήθελαν να γίνουν σκηνοθέτες αλλά δεν έχουν budget. Είναι κάτι που έχει ειπωθεί ξανά και ξανά και μου φαίνεται πολύ κοντά στην αλήθεια. Καρέ #2ο: Τα αστεία Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι που γράφω αστεία. Ο πρώτος είναι να μην τα γράφω καν. Μου έρχονται από το πουθενά ή απλά παρατηρώντας κάτι, πολλές φορές άσχετο. Ο άλλος είναι να κάθομαι και να σκέφτομαι ασταμάτητα ένα θέμα μέχρι να μου έρθει το αστείο. Υπάρχουν και deadlines. Πάντα ψάχνω στο μυαλό μου το timing: πότε θα πέσουν οι ατάκες μεταξύ τους, ποιο θα είναι το ύφος του χαρακτήρα, ιδιαίτερα εκείνου που παρακολουθεί και δεν μιλάει. Γενικά, τα πάντα έχουν σκηνοθεσία. Προσπαθώ να μην είναι προβλέψιμο το αποτέλεσμα. Αλλά και ακόμα και αν είναι επαναλαμβανόμενο και προβλέψιμο, προσπαθώ να βρω κάτι που θα προκαλέσει έκπληξη. Τα αστεία που μου αρέσουν περισσότερο είναι εκείνα που θα σου τη σκάσουν ενώ δεν τα περιμένεις. «Πώς σε λένε; Γιάννη Αγιάννη. Χρόνια πολλά – αλλά και όχι». Πολύ λάθος αστείο διάλεξες. Αυτό το αστείο το έχει σκεφτεί ένας φίλος. Απορώ πώς ακριβώς του ήρθε. Τα αστεία strips έχουν συνήθως απλό σχέδιο. «Έλεος πια! Σταματήστε να κοροϊδεύετε τη θρησκεία μας. Τι κόλλημα έχετε φάει με την ορθοδοξία;». Κι όμως, αυτό είναι ένα σχόλιο κάτω από ένα strip με πρωταγωνιστή τον Σάρουμαν από τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Μάλλον πρόκειται για κάποιον φανατικό πιστό της θρησκείας του Lord of the Rings, ο οποίος και θίχτηκε. Έχω κάνει βιντεάκια που θυμίζουν rap diss. Εκεί αναφέρομαι σε σχόλια τα οποία μου εύχονται χαρούμενα πράγματα όπως #ψόφος. Καρέ #3ο: Ο ελεύθερος χρόνος Λίγο πριν την πρώτη καραντίνα είχα φτάσει σε σημείο που δεν είχα προσωπική ζωή. Τα Σαββατοκύριακα ή θα παίζαμε live με την μπάντα ή θα είχα κάποιο φεστιβάλ κόμικς. Το πρωί δουλειά, το απόγευμα δουλειά. Αναρωτιόμουν: «Πώς τα έχω καταφέρει έτσι;». Κάποια στιγμή έγινε τόσο απαιτητικό το κομμάτι της προώθησης των κόμικς μέσα από τα social media, ώστε ο βασικός λόγος που δεν παίζω πια με τους Empty Frame είναι ακριβώς αυτός. Θέλαμε να κάνουμε στριπάκια τις αληθινές ιστορίες που ακούγονταν στην εκπομπή Προτελευταίοι. Είχε πραγματικό ενδιαφέρον τόσο για μένα όσο και για τον Θανάση τον Πετρόπουλο. Είναι πολύ αγαπημένο πράγμα το να ακούς μία αστεία ιστορία που όντως έγινε· που συνέβη στην πραγματική ζωή και όχι σε κάποιο σενάριο. Άκουγα περισσότερο folk μουσική, έκανα αθλητισμό, έπαιζα video games, διάβαζα fantasy βιβλία. Γενικά, δεν ήμουν ποτέ ο τύπος που ήθελα να βάλω τικ σε όλα τα κουτάκια μίας συγκεκριμένης φάσης. Έχω ένα καινούργιο μουσικό project που λέγεται Other Me. Είναι μία πιο προσωπική δουλειά που σκοπεύω να συνεχίσω – παρότι δεν μπορώ να κάνω live – για δική μου ευχαρίστηση. Αυτήν την περίοδο διαβάζω του Νυχτοπτερίτες του George R.R. Martin. Ναι, είμαι μεγάλος nerd. Kαρέ #4: Μην πατήσεις το κουμπί Είναι μία νέα και μεγάλη πρόκληση. Απέφευγα να ασχολούμαι με την επικαιρότητα, και ο λόγος ήταν ότι είχα σαν αρχή πως θέλω τα comic strips που δημιουργώ να διαβάζονται και μετά από δέκα χρόνια. Aυτό είναι κάτι τελείως καινούργιο για μένα. Κάθε μέρα συμβαίνει κάτι που κάνει τη ζωή σου λίγο ακόμα χειρότερη – το οποίο δε σχετίζεται απαραίτητα με τον κορονοϊό. Βρίσκεται πάντα κάποιος καινούργιος λόγος για να νιώσεις ακόμα πιο άσχημα. Δυστυχώς ξεχνάμε πολύ εύκολα. Το σκάνδαλο με τον Δημήτρη Λιγνάδη μοιάζει πια τόσο μακρινό. Σε άλλες χώρες μπορεί να είχαν πέσει ακόμα και κυβερνήσεις για κάτι αντίστοιχο. Η σειρά ξεκινά με αυτούς τους δύο εξωγήινους οι οποίοι παρακολουθούν τη Γη μέσα από τα νέα της Ελλάδας. Δεν αποκλείω να εμφανιστούν και άλλοι χαρακτήρες. Δε θέλω όμως να κάνω spoilers ούτε να προκαταβάλω κανέναν. Για όλα φταίνε οι νέοι. Η πολιτική της παρούσας κυβέρνησης μου φαίνεται τελείως αντι-νεανική. Δεν πρόκειται να πατήσουν το κουμπί οι εξωγήινοι. Αυτό είναι το νόημα πίσω από τη νέα σειρά. Άλλωστε κάθε μέρα βρίσκουν κάτι ακόμα χειρότερο για να ασχοληθούν, κάτι που τους κινεί την περιέργεια σε τέτοιον βαθμό ώστε να περιμένουν άλλο ένα 24ωρο. Και το σχετικό link...

Στην εποχή τής «κανονικότητας», τα webcomics ήταν για την Αλέξια Οθωναίου μέρος της δουλειάς της. Το Διαδίκτυο εξαπλωνόταν κάνοντας τις εκδόσεις να φαίνονται ακριβότερες και εκείνη, υπεύθυνη για «χάρτινα» άλμπουμ όπως «Τσακισμένη Αυγή» (εκδ. Jemma Press), έβλεπε τα online στριπάκια της ως συμπλήρωμα της δημιουργικότητας και του εισοδήματός της. Κάποια από αυτά, όπως οι «Ιστορίες που κρύβονταν σε προφανή μέρη» ξεκίνησαν να αναρτώνται στην πλατφόρμα socomic.gr με τόση επιτυχία, που έφτασαν και στο τυπογραφείο. Σήμερα, οι συνεργασίες της δεν έχουν μειωθεί. Ειδικά οι ψηφιακές όμως, έχουν αποκτήσει μία ακόμα διάσταση: «Ο κόσμος μένει στο σπίτι, έχοντας ανάγκη και για επικοινωνία, για τέχνη», λέει. «Τα διαδικτυακά κόμικς, με τον αφηγηματικό τους χαρακτήρα, λειτουργούν και ως μια παρηγοριά». Ένα σχέδιο της Αλέξιας Οθωναίου για τον κορωνοϊό, όπως αναρτήθηκε στο socomic.gr Η ιστορία τους ξεκινά από τα μέσα της δεκαετίας του ’80. Η σειρά «Witches and Stiches» του Αμερικανού Ερικ Μιλίκιν ήταν ίσως η πρώτη που δημοσιεύθηκε ψηφιακά. Με την έλευση του world wide web αρκετοί άρχισαν να σχεδιάζουν κόμικς αποκλειστικά για τις οθόνες των υπολογιστών, ενώ οι μεγάλοι παίκτες, όπως η Marvel και η DC ενίσχυσαν το ψηφιακό κομμάτι τους από τα μέσα της δεκαετίας του 2000. Στην Ελλάδα η πλατφόρμα socomic.gr διαθέτει ένα αρχείο με στριπάκια που φτάνει ως τον Σεπτέμβριο του 2011. Εδώ μπορεί κανείς να βρει την αφρόκρεμα της ελληνικής σκηνής: ο Μιχάλης Διαλυνάς, ο Ηλίας Κυριαζής, ο Pan Pan, ο Tas Mar, η Δήμητρα Αδαμοπούλου και άλλοι που αδικούμε, έχουν ανεβασμένα αρκετά έργα τους – αρκετά για να διαβαστούν σε δύο πανδημίες. Ένας από αυτούς είναι και ο Αντώνης Βαβαγιάννης, υπεύθυνος για τα περίφημα «Κουραφέλκυθρα»: είναι η δική του σειρά που ξεκίνησε από το socomic.gr, εκδόθηκε σε χαρτί από την Jemma και πλέον δημοσιεύεται από το luben.tv. «Ένας κομίστας είναι συνηθισμένος να δουλεύει από το σπίτι», λέει ο Αντώνης Βαβαγιάννης. «Ίσως τώρα είναι ευκαιρία να σχεδιάσεις περισσότερο, ενώ την ίδια στιγμή δεν μπορείς, σαν δημιουργός, να ζεις σε ένα συννεφάκι. Υπάρχει λοιπόν μια μικρή αλλαγή στη θεματολογία. Ανέβασα ένα στριπάκι που δεν εντάσσεται στα “Κουραφέλκυθρα”, αλλά δεν μπορούσα να μη σχολιάσω όσα συμβαίνουν. Όσοι έχουμε ως μέρος της δουλειάς μας το χιούμορ, το χρησιμοποιούμε για να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα και τα σχόλια του κόσμου που σε ευχαριστεί γιατί του φτιάχνεις τη διάθεση». Έκτακτο επεισόδιο από τα «Κουραφέλκυθρα» του Αντώνη Βαβαγιάννη, που δημοσιεύθηκε στο luben.tv Ο Σταύρος Κιουτσούκης, γνωστός για τα «Yellow Boy» και «Ο δεξιοτέχνης» (Ένατη Διάσταση), προτιμάει να αναρτά τα «ορφανά» σκίτσα του στα προσωπικά του κοινωνικά δίκτυα. Η θεματολογία του δεν έχει αλλάξει τόσο, όσο έχει βρει ένα «όχημα» στη συνθήκη της απομόνωσης, την οποία προσπαθεί να αντιμετωπίζει με αισιοδοξία. «Ναι, έχω παρατηρήσει μια μικρή αύξηση της επισκεψιμότητας», λέει, «ενώ αρκετοί αναγνώστες σε απομόνωση εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους. Οι δημιουργοί βέβαια περιμέναμε την άνοιξη και τα δύο μεγάλα φεστιβάλ του χώρου που αναβλήθηκαν». Το ένα ήταν το Comic Con της Θεσσαλονίκης και το άλλο το Comicdom της Αθήνας. Το δεύτερο ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 4-6 Σεπτεμβρίου. Η ομάδα του, σύμφωνα με τη Λήδα Τσενέ, προσπαθεί να διατηρήσει ενεργό το ενδιαφέρον του κοινού, με πρωτοβουλίες όπως το Digital Artists Alley που καλεί τους δημιουργούς να προβάλουν ηλεκτρονικά τη δουλειά τους, την ενημέρωση για τη δυνατότητα ηλεκτρονικών παραγγελιών που προσφέρουν τα καταστήματα κόμικς ή τις δραστηριότητες για παιδιά μέσω της Athens Comics Library. Ένα καρέ για την ανάγνωση κόμικς σε περίοδο απομόνωσης, από τα social media του Σταύρου Κιουτσούκη «Η ανθρωπογεωγραφία του κοινού των κόμικς αλλάζει», παρατηρεί η Λήδα Τσενέ, «με τον κόσμο που είναι εξοικειωμένος με την ψηφιακή ανάγνωση να αυξάνεται». Η Αλέξια Οθωναίου προσθέτει μια άλλη πτυχή: «Είναι όπως και με την τηλεργασία», λέει. «Σημασία έχει και η κοινότητα, το δίκτυο των ανθρώπων. Όταν ο κόσμος μένει σπίτι μόνος παρακολουθώντας τέχνη, εντείνεται και μια εξατομίκευση που δεν είναι ωφέλιμη. Αγαπώ τα webcomics, αλλά ας μη μείνουμε μόνο σε αυτό». Και το σχετικό link...

Όλοι γνωρίζουμε την πρωτοβουλία της ΛΕΦΙΚ να ανοίξει τις πόρτες της και να δώσει αφορμή για γνωριμία με νέους (κι όχι μόνο), ανερχόμενους καλλιτέχνες και δημιουργούς. Όποιος δεν το ξέρει, μπορεί να ρίξει μία ματιά ΕΔΩ. Στα πλαίσια, λοιπόν, αυτής της κίνησης, κάθε μήνα η ΛΕΦΙΚ θα κυκλοφορεί ένα μικρό άλμπουμ, που θα περιέχει μία ανέκδοτη δουλειά του τιμώμενου δημιουργού, το οποίο θα διανέμεται αποκλειστικά στα μέλη και τους φίλους της, μόνο κατά την διάρκεια της αφιέρωσης και μόνο στον χώρο της. Την αυλαία άνοιξε ο ταλαντούχος δημιουργός ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΑΒΑΓΙΑΝΝΗΣ, πολύ γνωστός μας από τα θρυλικά, πλέον, Κουραφέλκυθρα, αλλά και τους Προτελευταίους. Το άλμπουμ περιέχει μία δουλειά του, που φαντάζομαι, δεν θα την δούμε να φιγουράρει στο socomic, ή σε κάποια μεταγενέστερη "επίσημη" έκδοση. Σε αντίθεση με τα μονοσέλιδα στριπάκια των Κουραφέλκυθρων, εδώ θα βρούμε μία εξασέλιδη ιστορία, φιλοζωικής φύσης, πάντα με το απολαυστικό χιούμορ του καλλιτέχνη. Η έκδοση είναι καλαίσθητη, έχει καλής ποιότητας γυαλιστερό χαρτί και μεγάλο, χορταστικό μέγεθος. Εκτός από την ιστορία, περιέχεται κι ένα ολοσέλιδο βιογραφικό του δημιουργού. Στο εξώφυλλο φέρει ένα σχέδιο του δημιουργού και τον αριθμό "1", που δηλώνει ότι θα είναι σειρά. Επίσης, να αναφέρουμε ότι το άλμπουμ (όπως κι όλα όσα θα ακολουθήσουν στην συνέχεια) έχει τυπωθεί σε 100 αντίτυπα. Ορίστε και μία σελίδα από το εσωτερικό. Πρόκειται για την πρώτη σελίδα της ιστορίας. Τον επόμενο μήνα η ΛΕΦΙΚ θα τον αφιερώσει στον Σταύρο Κιουτσιούκη, οπότε θα περιμένουμε αντίστοιχη δουλειά.

Για μία άλλη μια χρονιά ο Αντώνης Βαβαγιάννης έχει σκοπό να μας δώσει μια γερή δόση χιούμορ ετοιμάζοντας ένα ακόμη άλμπουμ από τα ΚΟΥΕ ΛΡ... από τα ΚΟΘΟΥΛ... από ΤΑ ΚΑΡΕΛΟΥΘ.... από αυτά που αναγράφει ο τίτλος επάνω. Πανκιές, Βουγιούκλακη, Ναπολέων, Θείος Αιμίλιος και ότι δεν μπορείς να φανταστείς μπορείς να το βρεις εδώ. Τα μονοσέλιδα κομιξάκια εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο socomic. Σε πέντε σελίδες σχεδιάζει ο Ηλίας Κυριαζής. ΚΑΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ & ΚΑΛΗ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ

Από τα Κολυμπηθρόξυλα του Αντώνη Βαβαγιάννη, μιας και πλησιάζει ολοένα και πιο κοντά το καλοκαίρι, κάτι που είναι συχνό φαινόμενο στις παραλίες. Αφιερωμένο στον @Indian και στα μπαλάκια του τένις!

Εδώ και χρόνια, με συνέπεια, χτίζει έναν κόσμο με τους πιο αλλοπρόσαλλους χαρακτήρες. Που είναι συνεπείς κι αυτοί στον παραλογισμό και τη ματαιότητα των πράξεών τους. Ο Αντώνης Βαβαγιάννης με το «Κουραφέλκυθρα Omnibus II» παρουσιάζει τον μοναδικό αυτό κόσμο που δεν είναι και πολύ διαφορετικός από τον δικό μας. Τα «Κουραφέλκυθρα» δεν είναι καν λέξη (όπως είναι το σλόγκαν της σειράς). Και το «Κουραφέλκυθρα Omnibus II» δεν είναι καν Omnibus* (όπως είναι ο υπότιτλός του). Αλλά σε έναν κατασκευασμένο, χάρτινο κόσμο, στον οποίο οι πρωταγωνιστές δεν είναι ούτε καν ήρωες, αντίθετα κάνουν ότι μπορούν για να αποτινάξουν από πάνω τους αυτή τη ρετσινιά και να εκπλήξουν τον αναγνώστη με το απρόβλεπτο και αυτοκαταστροφικό των πράξεών τους, τέτοιες αρνήσεις δεν είναι ούτε καν πρόβλημα. Ο κόσμος τους, ο κόσμος που δημιούργησε γι’ αυτούς ο Αντώνης Βαβαγιάννης πριν από πολλά χρόνια, δεν υπακούει στους νόμους και τους κανόνες των προβλέψιμων και συμβατικών κόσμων αλλά διαιωνίζεται πάνω σε μια διαρκή άρνηση: την άρνηση να διορθώσει τον εαυτό του, να αντιληφθεί την αναπόφευκτη πορεία του προς την αυτοκαταστροφή, να γίνει ένας πραγματικός κόσμος. Ο κόσμος των «Κουραφέλκυθρων» δεν είναι ούτε καν κόσμος. Και πώς θα μπορούσε να είναι όταν στη μια σελίδα τον ρόλο του ναυαγοσώστη παίζει μια ομάδα συγχρονισμένης κολύμβησης που τη στιγμή που επιχειρεί να σώσει τον πνιγμένο, ξεκινά το καλλιτεχνικό πρόγραμμά της, στην επόμενη ένας πολεμιστής, ανάμεσα σε κομμένα κεφάλια και ακρωτηριασμένα μέλη την ώρα της μάχης φωνάζει «Όπα! όπα! Παιδιά! Ο φακός μου!» και στη μεθεπόμενη ο Λιονέλ Μέσι βάζει γκολ με καραβολίδα στο 26ο λεπτό αλλά ο αγώνας διακόπτεται γιατί ο Νάβας τσατίζεται. Και παίρνει την μπάλα του και φεύγει. (Ο Βαβαγιάννης, όμως, καθησυχάζει τους αναγνώστες διευκρινίζοντας: «Σε περίπτωση που ανησυχείτε, το ματς συνεχίστηκε με πατημένο κουτάκι κοκακόλας»). Και παρά τον απόλυτο παραλογισμό, τις σουρεαλιστικές καταστάσεις, το ανοίκειο των συνευρέσεων, ο κόσμος αυτός καταφέρνει να επιβιώνει και να προχωρά σε ένα διαρκές παρόν που το πριν, το τώρα και το μετά γίνονται ένα, οι σκέψεις και οι πράξεις επαναλαμβάνονται με βασανιστική συνέπεια, τα λάθη συνεχίζονται με μαθηματική ακρίβεια και οι χαρακτήρες επιδεικνύουν μια αβάσταχτη ελαφρότητα σκέψης και πράξης. Προλογίζοντας την έκδοση με ένα συναισθηματικό και προσωπικό σημείωμά του, όπως τα τραγούδια του, ο Φοίβος Δεληβοριάς γράφει: «Μου ζήτησε ο Αντώνης κάτι σαν πρόλογο σ’ αυτό το δεύτερο όμνιμπους του κόσμου του, και του είπα “ναι” αμέσως, αν και ξέρω πόσο άκυρο είναι να γράφεις έναν πρόλογο για έναν κόσμο που ακυρώνει τον ίδιο του τον εαυτό χαρούμενα κάθε στιγμή. Με πρόσχημα όμως αυτόν τον πρόλογο –που υποτίθεται πως τώρα ολοκληρώνω– θα βρεθεί κι η δικιά μου φατσούλα, το δικό μου περίγραμμα δίπλα στους ήρωες αυτών των στριπ. Κι αν είμαι τυχερός, θα κυλήσω και θα βρεθώ μέσα σ’ αυτά, θα ζήσω μια ζωή σε μια πόλη που θα μου αρέσει να ανήκω, γιατί κανείς δεν ανήκει πουθενά, όλοι είναι απολύτως αβέβαιοι και χαρούμενοι γι’ αυτό». Ο ίδιος ο Βαβαγιάννης δεν είναι καν επαγγελματίας δημιουργός κόμικς. Μεταξύ άλλων είναι τραγουδιστής στο συγκρότημα Empty Frame, κάνει τη ραδιοφωνική εκπομπή «Οι Προτελευταίοι» μαζί με τον Θανάση Πετρόπουλο και το πρωί είναι δάσκαλος σε δημοτικό σχολείο («Σε ποιους εμπιστευόμαστε τα παιδιά μας»… σχολίαζε χιουμοριστικά πριν χρόνια ο αείμνηστος Γιάννης Καλαϊτζής). Δεν είναι καν ο Αρκάς (πρόσφατα χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως ο νέος Αρκάς ενώ κάποιοι είπαν ότι ο Βαβαγιάννης είναι ο Αρκάς). Ο Βαβαγιάννης, όμως, είναι μια κατηγορία μόνος του. Δεν σχεδιάζει σαν τον Bilal ή τον Moebius αλλά αυτό δεν είναι ούτε καν ελάττωμα, καθώς τα σχέδια του υπηρετούν ιδανικά τις ιστορίες του ανεξάρτητα με το αν έχουν σωστές αναλογίες και τέλεια προοπτική. Τα κόμικς, άλλωστε, δεν είναι φωτορεαλισμός. Ευτυχώς. Στον κόσμο του, έναν κόσμο εμμονικής αβεβαιότητας και διαρκούς επιστροφής στα ίδια παθήματα που ποτέ δεν γίνονται μαθήματα, διάφοροι χαρακτήρες δίνουν τον χειρότερό τους εαυτό χωρίς να το καταλαβαίνουν: η παρορμητική Ζοζεφίνα, ο εφιάλτης κάθε δασκάλου, που πετιέται στην τάξη για να ρωτήσει ότι πιο άκυρο μπορεί και αναρωτιέται κάθε φορά τι πάει στραβά και οι βαθμοί της είναι πάντα κακοί· ο Θείος Αιμίλιος, το πιο δημοφιλές talking head των ιστοριών, προσκολλημένος σε ένα παρελθόν που ποτέ δεν υπήρξε, νοσταλγός εποχών όπου οι λέξεις «νοματαίοι», «σακαφιόρα», «χοροεσπερίδα», «παρφουμαρισμένη», «αλαμπρατσέτα», «σουσουράδες» κ.ά. δεν προκαλούσαν γέλιο· ο Πελάτης που βρίσκει κάθε φορά μέσα στη σούπα του τα πιο αλλόκοτα αντικείμενα και πλάσματα αλλά επιμένει να τρώει κάθε μέρα στο ίδιο εστιατόριο (και πάντα σούπα!)· ο μπαμπάς της οικογένειας Δαπόντε που βρίσκει συμπαθέστατο κάθε υποψήφιο γαμπρό της κόρης του· ο δύστυχος κύριος Κλιάφας που πάντα έχει προβλήματα και πάντα τα εκμυστηρεύεται, ματαίως, στον μπάρμαν με το όνομα Λούθερ. Αυτός ο κόσμος που επαναλαμβάνεται πεισματικά (τελικά πόσο λίγο διαφέρει από τον δικό μας…) και κανείς δεν ανήκει πουθενά παρά μόνο στο αυτόκλειστο των δικών του προβλημάτων, είναι απολαυστικός για τους αναγνώστες του γιατί, κατ’ αρχάς, είναι πολύ αστείος. Το χιούμορ του Βαβαγιάννη είναι πάντα πηγαίο, πρωτότυπο και ευφυές. Κυρίως, όμως, είναι ένας κόσμος που μας κάνει να αντιμετωπίζουμε με περισσότερη επιείκεια τον δικό μας και να αυτοβαυκαλιζόμαστε ότι όλα βαίνουν καλώς, αφού “εκεί έξω”, στα Κουραφέλκυθρα λόγου χάριν, τα πράγματα είναι χειρότερα. Εμ, δεν είναι. Ο τόμος «Κουραφέλκυθρα Omnibus II» (εκδόσεις Jemma Press) περιλαμβάνει όλο το υλικό που δημοσιεύτηκε στο socomic.gr από το 2014 έως το 2018, σχολιασμένο από τον δημιουργό του και συνοδευμένο από ένα φλιπ κόμικς με τη συμμετοχή των Παναγιώτη Πανταζή, Πάνου Ζάχαρη, Γιάννη Ρουμπούλια, Δήμητρας Αδαμοπούλου, Γιώργου Γούση, Αγγελικής Σαλαμαλίκη, Αλέξιας Οθωναίου, Πέτρου Χριστούλια, Τάσου Ζαφειριάδη, Έφης Θεοδωροπούλου, Θανάση Πετρόπουλου και Τάσου Μαραγκού. *Omnibus: Έκδοση που περιλαμβάνει υλικό από πολλούς τόμους που εκδόθηκαν ξεχωριστά. Και το σχετικό link...

5 χρόνια Κουραφέλκυθρα, όλα μαζί σε ένα τόμο σε περιμένουν στο ComicDom Con Athens. Μια μέρα θα αποδοθούν ευθύνες σ' αυτούς που γέμισαν το ίντερνετ με υπέροχα καμένο περιεχόμενο και κάποια μέρα αυτοί οι άνθρωποι θα πληρώσουν για τα εγκεφαλικά κύτταρα που έχουν καταστρέψει με την εκτόξευση τόνων χιούμορ και ευφυΐας. Και στην πρώτη γραμμή αυτών που θα την πληρώσουν, θα βρίσκεται εκατό τα εκατό και ο Αντώνης Βαβαγιάννης, ο δημιουργός των 'Κουραφέλκυθρων' (αλλά και της αποκριάτικης αμφίεσης 'Γκάλης Cooper', για όποιον έζησε τα πρωτοφεϊσμπουκικά χρόνια). Ο Αντώνης Βαβαγιάννης συγκέντρωσε σε έναν τόμο όλα τα 'Κουραφέλκυθρα' που κυκλοφόρησαν από το 2014 έως το 2018 στο socomic.gr, τον ονόμασε 'Omnibus II' και τον συμπλήρωσε με φλιπ κόμικς από ακόμη 12 σχεδιαστές. 240 σελίδες γεμάτες από κόμικ στριπάκια που άλλα έγιναν viral, άλλα απευθύνθηκαν σε λίγους και άλλα που έφτασαν να γίνουν μέχρι και ατάκες, που ξέφυγαν απ' το αρχικό τους πλαίσιο και πλέον κυκλοφορούν αυτόνομες, όπως πχ το "Παίξτε πανκ". Μιλήσαμε μαζί του και αυτός μίλησε μαζί μας. Αν κάποιος έχει όλα τα Κουραφέλκυθρα, αλλά δεν έχει τον πρόλογο που σου έχει γράψει ο Φοίβος Δεληβοριάς, πώς μπορεί να τον βρει, χωρίς να αγοράσει το Omnibus ΙΙ; Δεν μπορεί να τα 'χει όλα, γιατί υπάρχουν στριπς που βρίσκονται αποκλειστικά στο Omnibus II. Αν όμως τον νοιάζει μόνο η εισαγωγή, μπορώ να σκεφτώ διάφορους τρόπους: Α) Να έρθει στο κόμικντομ, να δημιουργήσει έναν αντιπερισπασμό και να κόψει από το Όμνιμπους τη σελίδα της εισαγωγής με κοπίδι. Β) Να φτιάξει μια δική του εισαγωγή στα Κουραφέλκυθρα κόβοντας ηχητικά αποσπάσματα από τραγούδια του Φοίβου Δεληβοριά. Γ) Να πάρει LSD και να του φανερωθεί ο Φοίβος Δεληβοριάς σε ένα όραμα. Σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης, γιατί να το αγοράσει κάποιος, αν έχει όλα τα Κουραφέλκυθρα που έχεις εκδώσει; Ο ελληνικός λαός περιμένεις απαντήσεις κύριε Βαβαγιάννη, (όπως λες και στο στριπάκι, όπου ρωτάνε τον Καρακατσάνη γιατί έσπασε τα αυγά, ξέρεις). Μη με βοηθάς τόσο πολύ να πουλήσω την πραμάτεια μου, θα νομίζει ο κόσμος ότι έγραψα τις ερωτήσεις μόνος μου ή ότι είμαστε το ίδιο πρόσωπο. (Αλήθεια μας έχει δει ποτέ κανείς και τους 2 στο ίδιο δωμάτιο;). Λοιπόν, να το αγοράσει γιατί θα έχει εισαγωγή Φοίβου Δεληβοριά (εκτός αν αυτός από την προηγούμενη ερώτηση την έχει κόψει με κοπίδι), γιατί έχει 25 στριπς που δεν υπάρχουν στα τευχάκια, γιατί έχει σχολιασμό κάτω από πολλά στριπς που εμβαθύνουν στην ψυχοσύνθεση του καλλιτέχνη (νοτ) και γιατί 12 κορυφαίοι Έλληνες κομιξάδες συνεργάστηκαν για να φτιάξουν το πιο παρανοϊκό δισέλιδο φλιπ κόμικ που έχει εκδοθεί ποτέ. Επίσης γιατί έχει εξωφυλλάρα, γιατί είναι όλα μαζεμένα σε ένα μέρος και γιατί είναι ο καλύτερος τρόπος να στηρίξεις έμπρακτα τα Κουραφέλκυθρα. Τώρα που τα βλέπεις όλα μαζεμένα, πιστεύεις ότι τα παλιότερα Κουραφέλκυθρα έχουν “γεράσει όμορφα”; Ή βλέπεις κάποια στριπς και κριντζάρεις, λες "τι σκεφτόμουν τότε που τα έγραφα"; Τι εννοείς; Σε όλα λέω "Μα καλά τι σκεφτόμουν όταν το έγραφα;". Στο Όμνιμπους 2 είναι ελάχιστα αυτά που πραγματικά κακογέρασαν. Τα περισσότερα είναι στη χειρότερη περίπτωση καλοστεκούμενοι 50ρηδες με κορμοστασιά Κωσταντάρα και γοητευτικούς γκρίζους κροτάφους. Στο Όμνιμπους 1 που κάποια στριπς τα είχα κάνει πριν 12 χρόνια, έχει πιο πολλά που θα ήθελα να είχαν πέσει κατά λάθος σε κάποιο τζάκι. Μπήκες στον πειρασμό να αφήσεις μερικά στριπς απ' έξω; Ποια; Γιατί; Ή κάποια να τα αλλάξεις λίγο, να τα βελτιώσεις κτλ. Δεν έχω αλλάξει τίποτα, για να μην παραχαράξω την ιστορία, αν και σε πολλά είχα σκεφτεί προσθήκες που θα τα έκαναν καλύτερα. Επίσης σε πολλά έχω σκεφτεί αλλαγές που θα τα έκαναν χειρότερα. Είναι πανεύκολο. Υπάρχει περίπτωση αυτή η συγκεντρωτική έκδοση όλων των Κουραφέλκυθρων, να σημαίνει και μια στροφή σε κάτι άλλο, ότι ένας κύκλος κλείνει και τώρα θα ανοίξουμε έναν καινούργιο; Ναι, μετά το Όμνιμπους ΙΙ έχω μεγάλα σχέδια, όπως το να γράψω μια νουβέλα για τον Τιτανικό από την πλευρά του παγόβουνου, να γυρίσω ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του μίστερ Ζονκ από το Μεγάλο Παζάρι και να ανοίξω ένα ροντέο για ινδικά χοιρίδια. Ποιο είναι το καλύτερο σχόλιο που έχεις ακούσει μέχρι στιγμής για τη δουλειά σου; "Τα Κουραφέλκυθρα με έριξαν στα ναρκωτικά". Έχει προσβληθεί ποτέ κανείς με κάποιο στριπάκι; Θυμάσαι κάποιο απειλητικό μήνυμα; Κοίτα, αν δεν σ' έχουν πει εθνομηδενιστή, άθεο και τσιράκι του Σόρος στο ελληνικό ίντερνετ, τότε είσαι ένας πουθενάς, οπότε ναι, ευτυχώς έχω ακούσει διάφορα. Θα σου πω 3 παραδείγματα. Το πρώτο έχει γράψει ιστορία: Ήταν ένα σχόλιο σε ένα σκίτσο κατά του εθνικισμού και έλεγε "Καλύτερα ασ' τα αυτά για κάποιον πιο ευρύνοο και μείνε στα κομιξάκια σου". Δηλαδή μπήκε κάτω από ένα κόμικ για να ζητήσει από τον σχεδιαστή του κόμικ, να ασχοληθεί καλύτερα με τα κόμιξ. Το άλλο ήταν μια 21η Απριλίου σε ένα αντιφασιστικό πάλι σκίτσο που ένας τύπος ξεκίνησε το σχόλιό του με το "Εγώ δεν είμαι φασίστας αλλά..." και σαν φωτογραφία προφίλ είχε τον φλεγόμενο φοίνικα (δηλαδή τι πρέπει να κάνεις για να είσαι φασίστας;). Και τελευταία σε μια γελοιογραφία όπου ήρωες του 21 τραγουδάνε καραόκε (όλη μερούλα πόλεμο, το βράδυ καραόκε), μπήκε κι έγραψε ένα ιδιαίτερα απειλητικό σχόλιο η σελίδα μιας πίστας paintball. Αλλά εντάξει, τι θα μου κάνανε; Θα με βάφανε; Υπάρχει κάποιος που αν σου έλεγε "εγώ θα γράφω το σενάριο, τους διαλόγους και εσύ θα τα ντύνεις με εικόνες ΚΑΙ ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ", που θα δεχόσουν να συνεργαστείς μαζί του; Ηθοποιός, κωμικός, οποιοσδήποτε, ο περιπτεράς σου γιατί έχει πολλή πλάκα ξέρω γω, ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ. Καταλαβαίνω που το πας, και ΝΑΙ! Δέχομαι! ΧΙΛΙΕΣ ΦΟΡΕΣ ΔΕΧΟΜΑΙ! Εκτός από εσένα, θα ήθελα πολύ να εικονογραφήσω κάποια routines από το stand up του Θωμά Ζάμπρα (ή Ζαμπρά; Δεν θα μάθουμε ποτέ) που την ώρα που τα άκουγα έλεγα: "Πώς είναι δυνατόν να μην το έχω ήδη κάνει αυτό;". Πάντως, όπως και με φίλους που μου έχουν γράψει σενάρια (πχ. Γιώργος Οικονομάκος, Βίκυ Κοκκίνη) θα δεχόμουν ένα πολύ καλό σενάριο, αλλά δεν θα ήθελα παρεμβάσεις για το στήσιμο των εικόνων. Αυτή είναι απαράβατη αρχή μου και δεν αλλάζει με τίποτα λιγότερο από 20 ευρώ. Βλέπω ότι το Omnibus II έχει 12.95 ευρώ και όχι 13 ευρώ. Με το χέρι στην καρδιά: Όσο θα είσαι στο ComicDom Con Athens (19, 20 και 21 Απριλίου) και θα έρχεται κόσμος για να το αγοράσει, θα έχεις πεντάλεπτα για να δίνεις ρέστα; Για να αποφευχθούν τέτοιες δυσκολίες, το αφεντικό (η Jemma Press δηλαδή) τρελάθηκε και ειδικά για το κόμικντομ θα τα δίνουμε 12 ευρουδάκια. Έτσι μπορώ να κρατήσω όλα αυτά τα 5λεπτα που έχω μαζέψει και να τα κάνω πυργάκια σαν κάποιου είδους φτωχομπινεδιάρη Σκρουτζ ΜακΝτακ. Και το σχετικό link...

Κουραφέλκυθρο φρεσκοψημμένο, πάει με λαγάνα και ταραμοσαλάτα. Καλά κούλουμα και προσοχή στο χταποδάκι!