Wind Rises, (The) / Kaze Tachinu (2013)

[GeoTrou]

 

 

Το The Wind Rises είναι anime ταινία του 2013, σε σκηνοθεσία του Hayao Miyazaki και παραγωγή του Studio Ghibli. Αποτελεί μια μυθοποιημένη βιογραφία του Jiro Horikoshi, του μηχανικού που σχεδίασε τα μαχητικά αεροπλάνα της Ιαπωνίας για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι βασισμένη σε manga του Miyazaki, το οποίο με τη σειρά του εμπνεύστηκε από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Tatsuo Hori. Διακρίθηκε σε διεθνή φεστιβάλ και ήταν υποψήφιο για το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων. Είναι η τελευταία ταινία του μεγάλου animator, αφού ανακοίνωσε ότι θα αποσυρθεί από τον κινηματογράφο το ίδιο κιόλας έτος.

 

Ο νεαρός Jiro Horikoshi λατρεύει την αεροπλοΐα, αλλά η μυωπία του δεν του επιτρέπει να γίνει πιλότος. Έτσι, αποφασίζει να γίνει μηχανικός αεροσκαφών. Ονειρεύεται τον διάσημο Ιταλό αεροναυπηγό Giovanni Caproni και συνομιλούν φιλικά, μια «συνήθεια» που θα συνεχίζεται και θα τον εμπνέει καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Μετά το πανεπιστήμιο, ο Jiro ξεχωρίζει στην Mitsubishi για την ευφυΐα του και ταξιδεύει στην Γερμανία, για να μελετήσει την εξελιγμένη τεχνολογία της. Και μεταξύ των μαθηματικών εξισώσεων και των δοκιμών των αεροπλάνων, αφήνει πάντα χρόνο για την αγαπημένη του, αλλά άρρωστη Naoko.

 

  

 

Το animation δεν είναι τόσο λεπτομερές όσο σε άλλες ταινίες του Miyazaki, χωρίς βέβαια να είναι κακό. Αυτό που μετράει, όμως, είναι το σεναριακό κομμάτι. Πόσο ενδιαφέρουσα μπορεί να είναι μια ταινία με τέτοιο θέμα για έναν θεατή που δεν είναι Ιάπωνας ή μηχανικός αεροσκαφών; Κι όμως, ο Miyazaki καταφέρνει να την κάνει προσιτή, μέσα από ποιητικότητα που μόνος αυτός θα μπορούσε να προσδώσει σε ένα τέτοιο project. Εστιάζει στον άνθρωπο και όχι στις μηχανές, μας δείχνει τα όνειρά του πρωταγωνιστή για μεγάλα επιβατηγά που θα μεταφέρουν ανθρώπους σε ταξίδια, αποθεώνει την αστείρευτη αγάπη του για τη γυναίκα του. Κι όλα αυτά, υπό την μουσική υπόκρουση των μελωδιών του καταπληκτικού Joe Hisaishi. Είναι ίσως η πιο προσωπική ταινία του Miyazaki, αλλά ταυτόχρονα μια από τις πέντε κορυφαίες του.

 

[mal type=anime id=16662]

 

[Θοδωρής Καραπάνος]

Το είδα κι εγώ χθες. Πρόκειται για μία πολύ συγκινητική ταινία, όπως άλλωστε φαίνεται κι από το trailer. Πριν προβώ στον σχολιασμό της ταινίας, να πω δυο λόγια για το σενάριο.... Πάρα πολύ ιδιαίτερο και τολμηρό βρήκα το γεγονός ότι ο Miyazaki ενέμπλεξε δύο ιστορίες, αφ' ενός αυτή του Jiro Horikoshi, που καταλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, αυτό δηλαδή που σχετίζεται με την επαγγελματική του πορεία και την καριέρα του στην αεροναυπηγική, κι αφ' ετέρου εκείνη του συγγραφέα της νουβέλας, Tatsuο Hori, που ενέπνευσε όχι μόνο τον τίτλο, αλλά και το κομμάτι εκείνο της ταινίας που αφορά την προσωπική ζωή του πρωταγωνιστή, την ασθενή μνηστή του και μετέπειτα σύζυγο. Βέβαια, αν δεν απατώμαι ο ίδιος ο Hori έπασχε από φυματοίωση, κάτι που στην ταινία δεν αναφέρεται. Κι όλα αυτά απλώς από μία ανάγνωση της παρουσίασης του φίλτατου @ GeoTrou , καθώς κι ένα πέρασμα από τη wiki... Θέλω να πω, ότι είμαι σίγουρος πως όποιος θέλει να μελετήσει σε βάθος την όμορφη αυτή ταινία, έχει πολλή δουλειά να κάνει, καθώς πρέπει να μελετήσει, όχι απλώς την ταινία καθαυτή, αλλά και τη βιογραφία ενός κορυφαίου μηχανικού αεροσκαφών, τη ζωή και το έργο ενός πολύ επιδραστικού συγγραφέα της δεκαετίας του '30 κι ασφαλώς το ίδιο το ποιήμα του Valeri "Le Cimetière marin", το οποίο υπήρξε έμπνευση για τον Hori. 

 

Μία ταινία, που όπως καταλαβαίνετε έχει μία αύρα... κοσμοπολίτικη, δεν θα μπορούσε να μην μου αρέσει. Και όσα αναφέρω στην πρώτη παράγραφο, δεν είναι παρά εξαιρετικά φτωχά και πενιχρά στοιχεία που έχουν ενταχθεί στο έργο αυτό. Να ανακαλέσω στη μνήμη μου την αναφορά στον Σεισμό Great Kantō; Μήπως δεν είχε και ένταξη του  Giovanni Battista Caproni, μίας απίστευτης μορφής στην ιστορία της αεροναυπηγικής, κατά τρόπο μοναδικά ποιητικό, τουτέστιν με συχνή επικοινωνία με τον πρωταγωνιστή μας σε μία ουδέτερη διάσταση, σε αυτή των ονείρων και των ενδόμυχων σκέψεων; Και γενικά, διάβασα στη wiki, κάτι το οποίο μου διέφυγε- οφείλω να ομολογήσω- κατά την προβολή της ταινίας, η αναφορά στον Thomas Mann, αλλά και όλη η αποτύπωση του κλίματος εκείνης της Εποχής του μεσοπολέμου. Κι αφού φλυάρησα λίγο παραπάνω για το πόσο καλή αίσθηση μου δημιούργησαν όλα αυτά τα στοιχεία, πρέπει να προβώ και σε μία ομολογία... Δυστυχώς, λόγω κιόλας ότι την παρακολούθησα βράδυ και ήμουν κάπως κουρασμένος, ότι κάποια στιγμή περί τα μέσα της ταινίας έχασα το ενδιαφέρον μου, για να το αποκτήσω ξανά μετά τις σκηνές στο πανδοχείο, όπου ο Jiro βλέπει ξανά τη Naoko. 

 

Γενικά μου φάνηκε πολύ όμορφος ο πρωταγωνιστής- και δεν εννοώ τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά, αλλά την προσωπικότητά του- ωστόσο ως κάποιος που μου αρέσουν οι ομιλίες, η ήσυχη κι εσωστρεφής, στραμμένη σχεδόν αποκλειστικά στο μεγαλύτερο ενδφιαφέρον του, την αεροναυπηγική, με ξένισε κάπως... Ωστόσο, μετά το σημείο όπου γνωρίζει τη μεγάλη του αγάπη όλα αλλάζουν, το σενάριο δείχνει να αποκτά μία ζωντάνια, μια φρεσκάδα, έναν τέλος πάντων πιο άμεσο τόνο! Επίσης, εμφανίζονται- έστω και για λίγο- ορισμένοι φοβερά έντονοι χαρακτήρες, όπως ο Castorp, που πραγματικά παίζει τον ρόλο της προξενήτρας κι έχει πολλή πλάκα να τον βλέπει κανείς! 

 

Αλλά μην σας ξεγελούν αυτά τα κάπως χιουμοριστικά κι ανάλαφρα γνωρίσματα που έχουν τοποθετηθεί σκόπιμα, ώστε να αμβλυνθεί το καταφανώς φορτισμένο κλίμα. Η ταινία στρέφεται καθαρά κατά του πολέμου και μάλιστα, δίχως να μας μεταφέρει ακριβώς σε ένα πολεμικό πεδίο, μόνο από τους διαλόγους, αλλά και μία- αν δεν απατώμαι- αναπαράσταση στο μυαλό του Jiro  καταλαβαίνει κανείς τα δεινά που προκαλούνται από αυτόν. Μάλιστα βρήκα ιδιαίτερα ωραίο το οξύμωρο που κρύβει το να - κι αυτό δηλώνεται από την αρχή της ταινίας από τον Caproni- έρχονται τόσες πολλές δυστυχίες( βομβαρδισμοί, διαχωρισμοί οικογενειών, πλήγματα σε αμάχους) από κάτι τόσο όμορφο, από ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα, από τα αεροπλάνα. Επιπλέον καταγγέλλει τα αυταρχικά καθεστώτα, έμμεσα, με αναφορές σε εξαφανίσεις, κι ασφαλώς με την αποτύπωση της αγριότητας της ναζιστικής τυραννίας, τόσο από τα λόγια του, Γερμανού, μα ενάντιου της τυραννίδας, Castorp, όσο κι από τη σκηνή του ανθρωποκυνηγητού στη διάρκεια του ταξιδιού του Jiro στη Γερμανία, στα πλαίσια της συμμαχίας των δύο χωρών. Θέλω δηλαδή να πω, ότι μου άρεσε πως για ακόμα μία φορά θίγονται πολλά περισσότερα από ένα ζήτημα, όλα όμως με την ίδια, μεγάλη, επιτυχία!!!

 

Τέλος, η εστίαση στην ανθρώπινη πτυχή, για ακόμα μία φορά γίνεται με τρομερή ευαισθησία που μόνο συγκινεί. Ειδικά στο τέλος, νόμιζα ότι

Spoiler

Θα μας έδειχναν τη Naoko να πεθαίνει. Ο τρόπος όμως με τον οποίο επιβιβάζεται στο τρένο κι αναχωρεί, για να μην τη δει στα τελευταία της ο αγαπημένος της... Η αντίδραση της αδελφής του Jiro.... Και τέλος... ο γοητευτικός, μετρημένος, απαλλαγμένος του όποιου μελοδράματος, διάλογος του τέλους μεταξύ Jiro και Caproni που αναφέρονται στον θάνατό της... Η εμφάνισή της τότε...Όχι της ίδιας, αλλά μιας αντανάκλασης της ψυχής της... Για τελευταί φορά... Τέλος, μου τράβηξε τρομερά το ενδιαφέρον ο μοναδικά ποιητικός τρόπος με τον οποίο η Naoko αφήνει την ομπρέλα της, όταν εξαφανίζεται, και την παρασύρει ο άνεμος. Κι ο Jiro, αυτή τη φορά, δεν προσπάθησε να την πιάσει... 

Πάει, το αποφάσισα, ο άνθρωπος πίσω από αυτά, ο Miyazaki δηλαδή, έχει πάρει κρυφά Διδακτορικό στην Ψυχολογία και μας το κρυβεί... Ή, μια πιο... προσγειωμένη θεωρία, διέπεται από βαθύτατη κατανόηση της ανθρώπινης ψυχής και ξέρει τόσο να τη γλύφει, όπως ο καλός μαρμαροτεχνίτης το μάρμαρο, μετατρέποντάς τη σε όμορφες ταινίες που προκαλούν ανάλογα, πολύ έντονα συναισθήματα στο κοινό. Πραγματικά, όσο πολύ κι αν έχω γελάσει- κι εξακολουθώ- κι εκτιμήσει τις δυτικές ταινίες( Disney, Pixar κτλ) πρώτη φορά μου συμβαίνει να μπορώ να συνδεθώ τόσο πολύ με τους ήρωες. Κι επειδή παράλληλα κάνω επανάληψη και στις ταινίες της πολυαγαπημένης μου Pixar, τα οποία επίσης διακατέχονται από μία παρόμοια μαγεία, μπορώ να επιβεβαιώσω ότι δεν είναι σαν του στούντιο Ghibli... Μοναδική εμπειρία λοιπόν η θέαση και αυτής της ταινίας και παρά το ότι με κούρασε κάποια στιγμή περίπου στη μέση, το φινάλε με συνεπήρε... Κοινώς:

 

Δ-Ε-Ι-Τ-Ε     Τ-Ο                                 !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!