Η Ευρώπη γελάει με τα χάλια της [?, Ελευθεροτυπία, 13/10/2008 ]

[ramirez]

Αντέχει να γελάει μέρες που ζούμε η Ευρώπη; Η έκθεση, πάντως, που εγκαινιάζεται επίσημα σήμερα στο Ζάππειο με τίτλο «Η γελοιογραφία στην Ευρώπη των 27», αν και σχεδιασμένη από καιρό, την έχει την πολιτική της πλευρά. Δεν υπάρχει πρόβλημα επίκαιρο, καθημερινό και επίμαχο της ευρωπαϊκής αλλά και της παγκόσμιας σκηνής, που να λείπει.

 

 

Τριάντα τέσσερις γνωστοί Ελληνες σκιτσογράφοι, στον ρόλο του οικοδεσπότη, και από δίπλα 57 συνάδελφοί τους από όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. εκθέτουν από ένα έως τρία έργα τους. Την έκθεση οργανώνει η Βουλή των Ελλήνων σε συνεργασία με τη Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων. Θα μείνει ανοιχτή από αύριο έως τις 26 Οκτωβρίου με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Της αξίζει μια πολύ καλή τύχη, είναι άλλωστε η πρώτη του είδους της στην Ελλάδα, δηλαδή μια πανευρωπαϊκή συνάντηση γέλιου.

 

 

Με τι γελάει σήμερα η Ευρώπη; Με τι η Ελλάδα, αν υποθέσουμε πως το χιούμορ έχει εθνικές διαφορές; Και, τέλος, με τι γελάνε οι ίδιοι οι γελοιογράφοι;

 

 

Τα ερωτήματα υπάρχουν κρεμασμένα στους τοίχους του Ζαππείου. Δεν βλάπτει, πάντως, να έχουμε και μερικές απαντήσεις από πρώτο χέρι. Γι' αυτό και απευθυνθήκαμε σε μερικούς από τους Ελληνες καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση.

 

 

* BAS

 

«Και η Ελλάδα και η Ευρώπη τώρα πια δεν γελάνε. Μάλλον οι ίδιες είναι πια για γέλια. Εγώ, συνήθως, γελάω όταν παίρνω τον μισθό μου».

 

 

* ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗΣ

 

«Κάποιοι γελάνε με το στόμα και φαίνονται τα δόντια τους. Κάποιοι γελάνε με τα μάτια και έχουν επτά βαθμούς μυωπία. Και κάποιοι γελάνε με την καρδιά τους. Το μόνο που έχει αλλάξει τα 10 τελευταία χρόνια είναι ότι ήμουν δέκα χρόνια νεότερος».

 

 

* ΣΠΥΡΟΣ ΔΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ

 

«Ανεξάρτητα με τις επιμέρους "ποικιλίες" και παραλλαγές, όλοι οι γελοιογράφοι παγκοσμίως μία και μοναδική πηγή έμπνευσης έχουν: τον ευάερο Κώλο του γυμνού Βασιλιά.

 

Το δράμα του γελοιογράφου είναι ότι δεν συνειδητοποιεί πως κάνει χιούμορ. Το χιούμορ βασίζεται στο αναπάντεχο. Ο γελοιογράφος σκιτσάρει αυτό που του φαίνεται προφανές. Ο βασιλιάς είναι γυμνός. Αυτό βλέπει. »Το ότι αυτό προκαλεί το γέλιο (σημάδι ότι το γεγονός αυτό προκαλεί έκπληξη), σηματοδοτεί τον θρίαμβο του σατιρικού πνεύματος, αλλά και την τραγική συνειδητοποίηση ότι το προφανές δεν είναι κοινό κτήμα. Το "δράμα του γελοιογράφου" δεν είναι άλλωστε άλλο ένα οξύμωρο που προκαλεί έκπληξη;

 

Εννοείται ότι το σατιρίζειν δεν στερείται απολαύσεις. Σε ποια άλλη ενασχόληση σου δίνεται η ευκαιρία να "γλεντάς" κατά το δοκούν με τον Κώλο του Βασιλιά;».

 

 

* ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΤΡΟΥΛΑΚΗΣ

 

«Οι Ελληνες νομίζω ότι γελούν με άλλο τρόπο από το παρελθόν που εγώ μπορώ να θυμάμαι. Παλιά το γέλιο τους ήταν πιο συλλογικό, με περισσότερα κοινά σημεία αναφοράς και πιο ευρεία συναντίληψη των καταστάσεων και των ανατροπών τους. Αλλ' αυτό φαίνεται να αφορά και τα περισσότερα πράγματα της σημερινής ελληνικής κοινωνίας, στην οποία το ομαδικό και συλλογικό υποχωρούν μπροστά στην ιδιωτικότητα και τον κατακερματισμό. Επίσης μου φαίνεται ότι τώρα γελάμε πιο θυμωμένα, πιο αγχωμένα, με πιο πικρό τρόπο.

 

»Νομίζω ότι εκεί οφείλεται και η μεγάλη επιτυχία του Λαζόπουλου που, ομολογώ, στην αρχή μου ήταν ακατανόητη ή για να είμαι δίκαιος δεν γελούσα στα ίδια σημεία. Τα αστεία του Λαζόπουλου φαίνεται σαν να έδιναν ομαδική λύτρωση στο άγχος και τον θυμό των πολιτών, με τρόπο αδρό, σχεδόν βίαιο που πάντως εξαφάνιζε συχνά τις ενδιάμεσες αποχρώσεις, τους υπαινιγμούς και τις ανατροπές, που χαρακτήριζαν παλιότερα το χιούμορ του και ήταν πιο του γούστου μου. Βρήκε επίσης καινούργιους τόπους για να συναντιέται με τους τηλεθεατές, έστω κι αν αυτοί είναι χαμηλής περιωπής, όπως οι περιθωριακοί τηλεαστέρες.

 

»Βλέπω και στον εαυτό μου διαφορές στον τρόπο που γελούσα άλλοτε και τώρα. Πάντως εξακολουθώ να γελώ εύκολα. Από τις πιο σταθερές μου αφορμές γέλιου είναι τα κόμικς και οι γελοιογραφίες Ελλήνων και ξένων που παρακολουθώ καθημερινά, να 'ναι καλά το διαδίκτυο. Επίσης τρελαίνομαι για καλές κωμωδίες στο σινεμά, δυσεύρετες πάντως. Ομως, αυτό που θα είναι πάντα βασιλιάς του γέλιου, και για μένα και φαντάζομαι για όλους, είναι το αναπάντεχο, το μαγικό, το ανεξήγητο, το αναρχικό, το αυθεντικό γέλιο, που πηγάζει από παρέες και στιγμές που δεν μπαίνει σε καλούπια και δεν ορίζεται, που θέλει πάντα ανθρώπους δίπλα μας για να βλαστήσει και που, τελικά, είναι ψηφίδα της ευτυχίας μας».

 

 

* ΗΛΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ

 

«Μπορεί να υπηρετούμε το χιούμορ αλλά μας πιάνει και μας κατάθλιψη. Ιδιαίτερα με ό,τι βλέπω αυτή τη στιγμή στην τηλεόραση...». «Η Ευρώπη γελάει με τον εαυτό της. Το ίδιο κι εγώ. Από κει άλλωστε αντλώ το δικαίωμα να κοροϊδέψω και τους γύρω μου».

 

 

* SOLΟUP

 

«Οι αγελάδες, ως γνωστόν, δεν γελάνε μπροστά στους ανθρώπους. Γιατί όταν γελάνε, τις λένε τρελές και οι άνθρωποι δεν γουστάρουν τέτοιες ανωμαλίες της φύσης. Γελάνε όμως πολύ μεταξύ τους όταν βόσκουν στην εξοχή και το παχύ χορτάρι γαργαλάει τα βυζάκια τους ή κανένας ταύρος τους σφυρίζει σόκιν ανέκδοτα για μοσχαρίσια λουκάνικα. Μουουουχαχά! Ελα ντε; Γελάω μέχρι δακρύων όταν κάτι με πιάνει "αδιάβαστο". Οπως οι αδελφοί Μαρξ ή ο κύριος Ιλό. Ή η άγνοια της ηλιθιότητας που κουβαλάμε όπως ένας τύπος στο makeover που επειδή του αλλάξανε δόντια και αυτιά νόμιζε ότι έγινε όμορφος».

 

 

* ΗΛΙΑΣ ΤΑΜΠΑΚΕΑΣ

 

«Δεν μπορώ να απαντήσω στο με τι γελάω εγώ, η Ελλάδα και η Ευρώπη, γιατί θα με κόψει η λογοκρισία... Σε γενικές, όμως, γραμμές, τόσο πολιτικά όσο και πολιτιστικά η τάση για το χιούμορ μερικές φορές χρησιμοποιεί και την αμφισημία. Πετάς κάτι που έχεις σχεδιάσει από πριν για να αντιδράσει ο αναγνώστης. Πολλές φορές υπάρχει μια συνενοχή αναγνώστη και δημιουργού και πολλές φορές δουλεύουν μόνοι τους. Θα χαρούμε πάντως πάρα πολύ να δούμε και τους συναδέλφους από τις ευρωπαϊκές χώρες».

 

 

* ΜΑΡΙΑ ΤΖΑΜΠΟΥΡΑ

 

«Στην Ελλάδα θεωρώ ότι όλοι γελάμε με τα ίδια πράγματα, δηλαδή με τους άλλους. Ή οι άλλοι με μας, αλλά ποτέ εμείς οι ίδιοι με τον εαυτό μας. Ενώ αφήνουμε να μας εξευτελίζουν καθημερινά, δεν αντέχουμε τον αυτοσαρκασμό. Είμαι οπαδός της ανατροπής, οπότε μου αρέσει να γελάω με πράγματα, τα οποία δείχνουν μια άλλη πλευρά της πραγματικότητας, όπως την ξέρουμε. Είμαι οπαδός του βρετανικού χιούμορ και επί το ελληνικότερον, της ελληνοφρένειας».

 

 

* ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΕΡΟΥΒΕΙΜ

 

«Αναρωτιέμαι αν γελά κανείς σήμερα για να ξεχάσει τον πόνο του ή για να ασχοληθεί σοβαρά μαζί του. Αντιστοίχως αναρωτιέμαι αν γελοιογραφεί κάποιος για να συναγελάζεται με την εξουσία, όπως ο γελωτοποιός του βασιλιά, ή για να αποδυναμώσει, να γελοιοποιήσει, στο μέτρο του δυνατού, την εξουσία. Θα έλεγα ότι τα θέματα που κυριαρχούν σήμερα στις γελοιογραφίες δεν είναι καν ευρωπαϊκά αλλά οικουμενικά: η παγκόμια οικονομική κρίση, οι πόλεμοι. Το εθνικό στοιχείο υποχωρεί μπροστά στα παγκόσμια προβλήματα αφού δεν υπάρχουν πια εθνικές απαντήσεις. Εγώ συνήθως γελάω με την εσωτερική πολιτική πραγματικότητα. Δεν είναι μόνο ο κόσμος, όπως λέγεται, ότι έχει απογοητευτεί από την πολιτική αλλά κυρίως οι πολιτικοί. Αυτοί έχουν απογοητευτεί από την πολιτική, γι' αυτό και με μια αίσθηση του προσωρινού στράφηκαν στον γρήγορο πλουτισμό».

 

 

Ρεπορτάζ: Β. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, Β. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Β.Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ, Γ. ΚΑΡΟΥΖΑΚΗΣ, Φ. ΜΠΑΡΚΑ.

[tzabouromaria]

Η Ευρώπη μπορεί να γελάει με τα χάλια της αλλά ευτυχώς που γίναμε κι εμείς λίγο Ευρώπη και μέχρι τις 26 Οκτωβρίου, μπορούν, όσοι θέλουν, να δουν μια έκθεση γελοιογραφίας έτσι όπως θα θέλαμε - τουλάχιστον εμείς οι δημιουργοί - να γίνονται οι εκθέσεις στην Ελλάδα! Το ξέρω, γιατί είμαι μιά εκ των γελοιογράφων που συμμετέχουν!

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Enjoy!