«Ο Μόμπι Ντικ δεν σε ψάχνει. Εσύ είσαι που τον ψάχνεις!» [Κουκουλάς Γιάννης, efsyn.gr, 16/05/2026]

[ramirez]

Μια εντυπωσιακή, ατμοσφαιρική μεταφορά τού «Μόμπι Ντικ» σε κόμικς από τον Christophe Chaboute υπενθυμίζει γιατί το κλασικό έργο του Χέρμαν Μέλβιλ παραμένει επίκαιρο.

 

 

 

 

Η μεταφορά λογοτεχνικών έργων σε κόμικς είναι πολύ συνηθισμένη τα τελευταία χρόνια και όλο και περισσότερα μυθιστορήματα αποκτούν την εικονογραφημένη μορφή τους. Ιδιαίτερα τα κλασικά βιβλία και τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας έχουν σχεδόν όλα γίνει κόμικς και μάλιστα όχι μόνο μία φορά. Από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το «Μόμπι Ντικ» που έχει μεταφερθεί σε κόμικς αρκετές φορές, άλλοτε ως «πιστή» προσαρμογή κι άλλοτε ως παρωδία. Από τα κλασικά εικονογραφημένα του 1947 μέχρι τη φανταχτερή, έγχρωμη εκδοχή των Olivier Jouvray – Pierre Alary κι από τον διαστημικό Super-Moby Dick που απειλεί το Superboy μέχρι τον μονοσέλιδο Μόμπι Ντικ του Henrik Lange και τον Μόμπι Ντικ που εξοντώνει ο Deadpool, η λευκή φάλαινα έχει πάρει μέρος σε διάφορες ιστορίες και παίξει ποικίλους ρόλους. Ο Χέρμαν Μέλβιλ πριν από 175 χρόνια την παρουσίασε ως το σύμβολο μιας άγριας φύσης που ο εμμονικός και εμφανώς διαταραγμένος Κάπτεν Αχάαβ προσπαθεί, ανεπιτυχώς, να καθυποτάξει σε όλη τη ζωή του.

 

 

 

 

Πιστός στο πνεύμα του Μέλβιλ, ο Christophe Chaboute προσπαθεί να κάνει τον αναγνώστη κοινωνό των φιλοσοφικών προβληματισμών του πρωτοτύπου. Αλλά με τη βοήθεια των σχεδίων του απογειώνει την εμπειρία και μετατρέπει την ανάγνωση του δικού του Μόμπι Ντικ (μετάφραση: Δημήτρης Γκιούλος, εκδόσεις Χαραμάδα, 260 σελίδες) σε μια καταβύθιση στον τυρβώδη ψυχισμό του καπετάνιου και στον τρικυμισμένο ωκεανό που οδηγεί το φαλαινοθηρικό του για να παγιδεύσει το επικίνδυνο κήτος. Σε αυτό συμβάλλουν καθοριστικά τα εκφραστικά πρόσωπα του ψυχικά κατεστραμμένου και καταρρακωμένου από τις διαρκείς αποτυχίες καπετάνιου, του ναύτη Ισμαήλ που αποτελεί και τον αφηγητή του βιβλίου, του «αγαθού άγριου» και καλόκαρδου Κουίκουεγκ που ερμηνεύει και περιγράφει τα πράγματα με μια γοητευτική απλότητα. Πρωταγωνιστής είναι όμως και ο ωκεανός στον οποίο ταξιδεύουν οι ετερόκλητοι χαρακτήρες καταδιώκοντας τη Φάλαινα. Άλλοτε με επικίνδυνα κύματα, φουρτουνιασμένη και σκοτεινή, και άλλοτε απάνεμη και γαλήνια η θάλασσα πολλές φορές επιβάλλει τη σιωπή και τον αναστοχασμό.

 

 

 

 

Ο Chaboute χρησιμοποιεί συστηματικά τις σκηνές της σιωπής των ανθρώπων για να τονίσει τη μοναξιά τους, τον άνισο αγώνα τους απέναντι στη φύση, την απεραντοσύνη της θάλασσας. Στη σιωπή αυτή αρκούν τα απελπισμένα βλέμματα και τα εξαντλημένα σώματα για να υποκαταστήσουν το κείμενο και να συναισθανθεί ο αναγνώστης την ανείπωτη τραγωδία που εκτυλίσσεται στη μέση του ωκεανού, σε ένα δραματικό υπαρξιακό ταξίδι του οποίου η αφετηρία χάνεται στο παρελθόν. Η σιωπή σπάει όταν με τις εντολές του Αχάαβ οι καμακιστές ετοιμάζονται για επίθεση. Ο στόχος είναι η φάλαινα που έχει στοιχειώσει τη ζωή του καπετάνιου και είναι υπεύθυνη για την απώλεια του ποδιού του. Είναι ο μυστηριώδης Μόμπι Ντικ του οποίου η μορφή στη μεγαλύτερη έκταση του βιβλίου απλώς υπονοείται, αλλά η παρουσία του δίνει νόημα και σκοπό σε μια αέναη περιπλάνηση χωρίς τέλος.

 

 

 

 

Και το σχετικό link...