Η (αντι)κουλτούρα του Λάζαρου Ζήκου [Κουκουλάς Γιάννης, efsyn.gr, 27/12/2025]

[ramirez]

Μια αναδρομική έκθεση με σχέδια, κατασκευές, κολάζ και άλλα έργα του Λάζαρου Ζήκου ρίχνει φως στην αχαλίνωτη φαντασία του γύρω από τη σκοτεινή και τη χαρούμενη πλευρά της ζωής που πάντα συνυπάρχουν.

 

 

 

 

Εικαστικός καλλιτέχνης, εικονογράφος και δημιουργός κόμικς, ο Λάζαρος Ζήκος (1954-2011) άφησε πίσω του ένα ιδιαίτερα πλούσιο έργο από σχέδια, αντικείμενα και κατασκευές διαφόρων τεχνικών και τεχνοτροπιών. Η έκθεση με τίτλο «Τα εικονο-όργανα του Λάζαρου Ζήκου» που εγκαινιάστηκε στον νέο χώρο τέχνης Enoikos στον Άλιμο, σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου, η μεγαλύτερη έως σήμερα για το έργο του καλλιτέχνη, επιχειρεί να φωτίσει ένα σημαντικό μέρος της δουλειάς του και να την παρουσιάσει στο ευρύ κοινό που μέχρι τώρα την είχε δει μόνο αποσπασματικά.

 

Ο Ζήκος πρωτοδημοσίευσε κόμικς και σχέδια στο περιοδικό Panderma του Λεωνίδα Χρηστάκη το 1973 και στη συνέχεια συνεργάστηκε με πλήθος περιοδικών και εφημερίδων (Κολούμπρα, Χαρακίρι, Πράσινη Γάτα, Τρύπα, Νέο Επίπεδο, Απαγορευμένος Πλανήτης, Έψιλον, Ιδεοδρόμιο, Athens Voice, Βαβέλ κ.ά.) ενώ εξέδωσε τα φανζίν «Αυτογνωσία» (1974), «Σαλαμάντρα» (1977), «F-Zine» (1998-2011), τα βιβλία «E. H. Madlove. Ιστορίες που θα σου έλεγα» (1994), Η Μαγική Ράφτρα» (1997) και εικονογράφησε βιβλία όπως το «Ασμόλ» (1998) του Δημήτρη Βανέλλη. Στο εικαστικό του έργο ο Ζήκος έμεινε πάντα συνεπής στο ειρωνικό του χιούμορ, ιδιαίτερα στα κολάζ του, μέσω του συνδυασμού και της συμπαράθεσης φαινομενικά ετερόκλητων στοιχείων, «μετα-κόμικς, μετα-νταντά, μετα-καταστασιακών και ψυχεδελικών ανατροπών της καθημερινότητας», σύμφωνα με τον εικαστικό και ποιητή Κωστή Τριανταφύλλου.

 

 

 

 

Όπως επισημαίνει ο Χριστόφορος Μαρίνος, «η καλλιτεχνική του δράση ταυτίζεται χρονικά με αυτή την περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας που ξεκινά με την πτώση της χούντας» και δίνει «μια γεύση από την (αντι)κουλτούρα της Μεταπολίτευσης». Αυτό το κλίμα φαίνεται και από μια ιδιόχειρη σημείωσή του σε ένα από τα κολάζ του: «Τότε που ήρθε η Μεταπολίτευση – τότε που μύριζε ακόμα η Άνοιξη στην Αθήνα, τότε που έδρασε η Γενιά του Πολυτεχνείου, τότε που η φωνή της Χαρούλας ήταν νεανική, τότε που το Βιετνάμ ήταν μακριά, τότε που η πολιτική έδινε νόημα στην καθημερινότητα, τότε που η ποίηση έδινε έμπνευση κι ο Σαββόπουλος ακουγόταν επαναστατικός, τότε που τα λιμανάκια γέμιζαν τα καλοκαιρινά κυριακάτικα πρωινά. Τότε που όλα για μερικούς ξεκινούσαν και για άλλους τέλειωναν, με τον Bob Dylan στο πικάπ, τότε που…».

 

 

 

 

Στο αφιέρωμα του Panderma, ο ίδιος ο Ζήκος χαρακτηρίζει τα σχέδιά του ως «εικονο-όργανα». Αυτά τα εικονο-όργανα, όπως τονίζει ο Χριστόφορος Μαρίνος, δεν είναι παρά «εικόνες που λειτουργούν ως εργαλεία ή μηχανές και παρουσιάζουν το ανθρώπινο σώμα ευμετάβλητο, χωρίς όρια και χωρίς όργανα […] Κυρίως όμως, σχολιάζουν τα όρια, τις αντιφάσεις και τις ψευδαισθήσεις της ανθρώπινης φύσης και ύπαρξης: ότι κατά βάθος είμαστε απόλυτα εξαρτημένα όντα που αναζητούν εναγωνίως και μάταια την ελευθερία· όντα πολύπλοκα, που έχουν ανίατα πάθη και πολύ συχνά υποπίπτουν σε αδιόρθωτα, μοιραία λάθη».

 

 

ℹ️ Τα εικονο-όργανα του Λάζαρου Ζήκου | Πού: Χώρος Τέχνης Enoikos, Κουμουνδούρου 29, Άλιμος | Πότε: Μέχρι τις 18 Ιανουαρίου 2026 | Ώρες λειτουργίας: Παρασκευή – Κυριακή: 12.00-18.00 | Είσοδος ελεύθερη

 

 

 

 

Και το σχετικό link...