Το φεστιβάλ της Ανγκουλέμ σε κρίση [Ιωαννίδης Μάριος, haniotika-nea.gr, 30/11/2025]

[nikolas12]

 

Αν και το τελευταίο «Chaniartoon» είχε θέµα του την κρίση, αυτό το άρθρο δεν αφορά το ίδιο αλλά το µεγαλύτερο φεστιβάλ της Ευρώπης για την τέχνη των κόµικς, το οποίο γίνεται εδώ και 52 χρόνια στην Ανγκουλέµ της Γαλλίας. Τα νούµερα του φεστιβάλ τροµαχτικά. Περισσότεροι από 200.000 επισκέπτες, 6.000 επαγγελµατίες, 2.500 συγγραφείς και εικονογράφοι, 800 δηµοσιογράφοι και περισσότερες από 28 εκθέσεις.

 

Το budget του και αυτό τεράστιο για τα ελληνικά δεδοµένα, περίπου 6,6 εκατοµµύρια ευρώ, από τα οποία τα µισά προέρχονται από δηµόσιους φορείς (από το αντίστοιχο Υπουργείο Πολιτισµού, τον ∆ήµο κ.λπ.). Η ίδια η πόλη της Ανγκουλέµ έχει γίνει επίσηµα από την UNESCO η πρωτεύουσα των κόµικς, ενώ συγκεντρώνει πέρα από την Καλών Τεχνών, πολλές ιδιωτικές σχολές σχεδίου. Στο άκουσµα αυτών, καταλαβαίνει κανείς πως πρόκειται για έναν θεσµό που µε τα 52 χρόνια συνεχής παρουσίας (µε εξαίρεση την χρονιά του covid), έχει ρίζες πολύ βαθιές και στέρεες. Η πραγµατικότητα όµως είναι διαφορετική.

 

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ

 

 

Κατά την διάρκεια του 51ου φεστιβάλ, το 2024, µια γυναίκα, εργαζόµενη της εταιρείας παραγωγής του φεστιβάλ, έκανε καταγγελία για βιασµό από άτοµο επίσης της εταιρείας. Η εταιρεία απάντησε πως ήταν σε εκτός ωραρίου φεστιβάλ, οπότε και δεν είναι στην δικαιοδοσία της, ενώ αργότερα απέλυσε την γυναίκα για «σοβαρό παράπτωµα», όπως ανέφερε. Η κάλυψη του βιασµού και τα αντίποινα της εταιρείας στην γυναίκα, λειτούργησαν ως καταλύτης στην κοινότητα του κόµικς, για την τοξική διαχείριση της εταιρίας παραγωγής.

 

Το φεστιβάλ το διοργανώνει το µη κερδοσκοπικό σωµατείο, αλλά από το 2007 δίνει την παραγωγή του στην ιδιωτική εταιρεία 9eArt+. Για αρκετά χρόνια υπήρχαν παράπονα για κακοδιαχείριση, για έλλειψη διαφάνειας, εµπορευµατοποίηση του φεστιβάλ, καθώς και ότι δεν εµπλέκει ενεργά την καλλιτεχνική κοινότητα σε ουσιαστικές αποφάσεις. Μάλιστα, υπήρξαν και το 2016 παράπονα για σεξισµό καθώς στα επίσηµα βραβεία του φεστιβάλ δεν υπήρχε καµία γυναίκα.

 

ΜΠΟΪΚΟΤΑΖ

 

 

Κάπως έτσι φτάνουµε στην άνοιξη του 2025, όπου δύο συλλογικότητες ξεκινάνε το κίνηµα για µποϊκοτάζ του φεστιβάλ, µε κύριο αίτηµα να τερµατιστεί η συνεργασία µε την 9eArt+ και να γίνει νέος διαγωνισµός για την εταιρία που θα αναλάβει την διοργάνωση. Το κίνηµα αυτό γρήγορα γιγαντώνεται, µε την συµµετοχή πάνω από 400 καλλιτεχνών, 12 ενώσεων για τα κόµικς, αλλά και νικητών προηγούµενων βραβείων του φεστιβάλ. Μάλιστα, κάνει την εµφάνισή του και ο όρος «Girlcott», παράφραση του boycott, λογοπαίγνιο που παραπέµπει στην σεξουαλική βία. Η πίεση κορυφώθηκε και µε την συµµετοχή των µεγαλύτερων εκδοτικών της Γαλλίας, που οδήγησαν το Υπουργείο Πολιτισµού να ανακοινώσει µείωση της χρηµατοδότησης. Ως επακόλουθο του µποϊκοτάζ, ο διευθυντής της εταιρείας αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Κάτι που όµως δεν είναι αρκετό, καθώς από όλους απαιτείται να αποµακρυνθεί η εταιρεία µε ό,τι αυτή αντιπροσωπεύει.

 

ΣΤΟΝ “ΑΕΡΑ”

 

 

Αυτή τη στιγµή, µε τις ηµεροµηνίες του φεστιβάλ να είναι προγραµµατισµένες για τα τέλη Ιανουαρίου, η φετινή διοργάνωση βρίσκεται στον “αέρα”. Η εταιρεία δεν δείχνει να κάνει πίσω, θέλει να διατηρήσει το συµβόλαιο που έχει µέχρι και για την διοργάνωση του 2027, ενώ τα συνδικάτα και οι συλλογικότητες απαιτούν άµεση αλλαγή. Μάλιστα, σε µια τελευταία τους ανακοίνωση έχουν µια λίστα µε αυτά που απαιτούν, που περιλαµβάνουν αιτήµατα για το φεστιβάλ γενικά, για τους καλλιτέχνες, για την σεξουαλική βία, για το κοινό, για τους ντόπιους κ.λπ. Απαιτούν µια επαναπροσέγγιση του φεστιβάλ. Να ξαναγίνει το φεστιβάλ που ήταν, αυτό που αγκαλιάζει την τέχνη των κόµικς.

 

 

Η Γαλλία του Μάη του ΄68 και της συλλογικότητας, δείχνει για άλλη µια φορά τον δρόµο. Μέσα από την συντονισµένη αντίδραση, καταφέρνει να ρίξει µια ιδιωτική εταιρία που διοργανώνει ένα τεράστιο φεστιβάλ 6,6 εκατοµµυρίων ευρώ. Φυσικά οικονοµικά χαµένοι είναι οι καλλιτέχνες αλλά και οι εκδοτικοί, που χάνουν φέτος το µεγαλύτερο φεστιβάλ που φέρνει και τις αντίστοιχες πωλήσεις όπως και τεράστια διαφήµιση. Τα θυσιάζουν όµως, γιατί απαιτούν ένα φεστιβάλ που να µην έχει το εµπορικό στοιχείο πάνω από το καλλιτεχνικό, θέλουν ένα φεστιβάλ που να αγκαλιάζει το κοινό και τους καλλιτέχνες, ένα φεστιβάλ που να κυριαρχεί η αγάπη για την 9η τέχνη. Και το καταφέρνουν ξανά.

 

Πηγή