Superman II: The Richard Donner Cut (2006)

[nikolas12]

 

Μιας και βλέπω ξανά τα πρώτα δύο Superman όπως σας είπα και στο αφιέρωμα για την πρώτη ταινία, έβαλα να δω το δεύτερο αλλά φυσικά προτίμησα το Richard Donner Cut και όχι την εκδοχή που βγήκε στα σινεμά. Ο λόγος είναι γιατί το θεωρώ πολύ ανώτερο και πιθανότατα την καλύτερη ταινία Superman από όσες έχω δει. Πάμε λοιπόν να μιλήσουμε για το τι είναι αυτή η ταινία πραγματικά.

 

Πως προέκυψε η απόλυση του Donner από το Superman II:

 

Το 1977, ο σκηνοθέτης Ρίτσαρντ Ντόνερ ξεκίνησε ταυτόχρονα τα γυρίσματα δύο ταινιών βασισμένων στον Σούπερμαν. Αν και η παραγωγή ξεκίνησε στα Pinewood Studios τον Μάρτιο, μέχρι τον Μάιο είχε ήδη καθυστερήσει κατά δύο εβδομάδες. Υπήρξαν εντάσεις ανάμεσα στον Ντόνερ και τους παραγωγούς Σάλκιντ και Πιερ Σπένγκλερ, κυρίως λόγω του αυξανόμενου κόστους και της διαχείρισης της παραγωγής. Ο Ντόνερ ισχυρίστηκε πως ποτέ δεν του δόθηκε επίσημα προϋπολογισμός, και ότι ο Σπένγκλερ δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στο μέγεθος του έργου.

 

Τον Ιούλιο του 1977, προσλήφθηκε ο Ρίτσαρντ Λέστερ ως προσωρινός συμπαραγωγός για να μεσολαβήσει, καθώς ο Ντόνερ και οι Σάλκιντ δεν μιλούσαν μεταξύ τους. Ο Λέστερ τελικά ανέλαβε και καθήκοντα δεύτερου σκηνοθέτη, σχηματίζοντας μια λειτουργική συνεργασία με τον Ντόνερ. Ωστόσο, τον Οκτώβριο, η παραγωγή του Superman II σταμάτησε προσωρινά ώστε να ολοκληρωθεί ο πρώτος Superman, παρόλο που ο Ντόνερ είχε ήδη γυρίσει το 75% της συνέχειας.

 

 

Μετά την επιτυχία του Superman το 1978, αναμενόταν ότι ο Ντόνερ θα ολοκλήρωνε τη δεύτερη ταινία. Όμως, η απόφαση των παραγωγών να αφαιρέσουν τις σκηνές του Μάρλον Μπράντο για να αποφύγουν να του πληρώσουν ποσοστά από τα έσοδα, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ντόνερ. Δήλωσε δημόσια πως είτε θα έκανε την ταινία με τους δικούς του όρους, είτε καθόλου. Τελικά, στις 15 Μαρτίου 1979, ο Ντόνερ απολύθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Ρίτσαρντ Λέστερ. Ο Ντόνερ δήλωσε πως δεν του εξηγήθηκε ποτέ η απόφαση. Από την πλευρά του, ο Ίλια Σάλκιντ ανέφερε ότι ο Ντόνερ ήθελε να απομακρυνθεί ο Σπένγκλερ, κάτι που οι Σάλκιντ αρνήθηκαν λόγω της προσωπικής τους σχέσης μαζί του.

 

Το πρώτο θεατρικό cut:

 

Μετά την απομάκρυνση του Ρίτσαρντ Ντόνερ, ο Ρίτσαρντ Λέστερ ανέλαβε επίσημα τη σκηνοθεσία του Superman II. Ο ίδιος δήλωσε πως δεν συμμεριζόταν το επικό όραμα του Ντόνερ και προτίμησε μια πιο ανάλαφρη, χιουμοριστική προσέγγιση. Μετά τον θάνατο του διευθυντή φωτογραφίας Geoffrey Unsworth, ο Λέστερ προσέλαβε τον Robert Paynter ώστε η ταινία να αποκτήσει πιο έντονα, «κομιξάδικα» χρώματα. Ο σεναριογράφος Τομ Μάνκιεβιτς αρνήθηκε να επιστρέψει και έτσι οι Ντέιβιντ και Λέσλι Νιούμαν επανήλθαν για να ξαναγράψουν το σενάριο, προσθέτοντας σκηνές όπως η δράση στον Πύργο του Άιφελ και το "φιλί-λησμονιάς" της Λόις.

 

 

Ο Κρίστοφερ Ριβ, εν τω μεταξύ, είχε δεσμευτεί για άλλη ταινία και δέχτηκε μήνυση από τους παραγωγούς για παραβίαση συμβολαίου. Τελικά επέστρεψε, ζητώντας όμως μεγαλύτερο καλλιτεχνικό έλεγχο, καθώς είχε επιφυλάξεις για το νέο σενάριο και τη σκηνοθετική προσέγγιση του Λέστερ. Ο Τζιν Χάκμαν αρνήθηκε να συμμετάσχει στα επαναληπτικά γυρίσματα, λόγω αφοσίωσης στον Ντόνερ, οπότε χρησιμοποιήθηκαν σωσίας και ηθοποιός για την φωνή του. Οι σκηνές με τον Μπράντο αντικαταστάθηκαν με νέες σκηνές με τη Σουζάνα Γιορκ. Ο τρόπος σκηνοθεσίας του Λέστερ – με τρεις κάμερες – ενόχλησε πολλούς ηθοποιούς, παρόλο που επιτάχυνε την παραγωγή. Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν τον Μάρτιο του 1980.

 

Ο Τζον Γουίλιαμς είχε αρχικά κληθεί να γράψει τη μουσική, αλλά συγκρούστηκε με τον Λέστερ και αποχώρησε. Τη μουσική τελικά ανέλαβε ο Κεν Θορν. Οι διαφωνίες για τα σκηνοθετικά εύσημα οδήγησαν σε προσφυγή στη Σκηνοθετική Ένωση. Αν και ο Λέστερ πληρούσε τις προϋποθέσεις, πρότεινε στον Ντόνερ να συνυπογραφεί ως σκηνοθέτης, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Το Superman II κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1980 στην Ευρώπη και τον Ιούνιο του 1981 στις ΗΠΑ. Η τελική εκδοχή συνδύασε υλικό που είχε γυρίσει ο Ντόνερ το 1977 με νέο υλικό του Λέστερ από το 1979. Περίπου το 30% της ταινίας είναι πλάνα του Ντόνερ. Σε κάποιες σκηνές μάλιστα, ο Λέστερ ανακατασκεύασε σκηνικά και επανέβαλε ηθοποιούς στις ίδιες θέσεις, ώστε να «κολλήσουν» νέα πλάνα πάνω σε παλιές λήψεις, παρά τις εμφανείς διαφορές στην όψη των ηθοποιών.

 

Πως ο Ντόνερ παρουσίασε τελικά το δικό του Superman:

 

 

Όταν διακόπηκαν τα γυρίσματα του Superman II από τον Ρίτσαρντ Ντόνερ το 1977, είχαν ήδη ολοκληρωθεί σχεδόν όλες οι σημαντικές σκηνές χαρακτήρων, ενώ απέμεναν οι σκηνές με την άφιξη των κακών στη Γη, η μάχη με τον Σούπερμαν και σκηνές στους Καταρράκτες του Νιαγάρα. Πολλά από τα γυρισμένα πλάνα δεν είχαν χρησιμοποιηθεί στην τελική εκδοχή του Ρίτσαρντ Λέστερ. Το Donner Cut ξεκίνησε να υλοποιείται σταδιακά μετά την ανακάλυψη αρχείων γυρισμάτων το 2001. Αν και ο Ντόνερ ήταν αρχικά απρόθυμος να επιστρέψει στο πρότζεκτ, η πίεση από θαυμαστές και η επίλυση νομικών ζητημάτων – ιδιαίτερα γύρω από τη χρήση των σκηνών του Μάρλον Μπράντο – οδήγησαν τελικά στην ανακατασκευή της εκδοχής του.

 

Η παραγωγή ξεκίνησε το 2005, αρχικά χωρίς τον Ντόνερ, με τον μοντέρ Μάικλ Θο να επεξεργάζεται εκ νέου το υλικό. Ο Ντόνερ συμμετείχε σταδιακά, μαζί με τον Τομ Μάνκιεβιτς, ελέγχοντας και κατευθύνοντας την τελική μορφή. Το Donner Cut βασίστηκε κυρίως σε υλικό του Ντόνερ από το 1977–78, με ελάχιστη χρήση πλάνων του Λέστερ (κάτω από 20%), και θεωρείται μια εναλλακτική και πιο πιστή εκδοχή της αρχικής σκηνοθετικής πρόθεσης. Η κυκλοφορία του ικανοποίησε χρόνια αιτήματα των φαν και έδωσε νέα ζωή στο όραμα του Ντόνερ, καθώς περιείχε σκηνές που δεν είχαν ποτέ προβληθεί, προσφέροντας μια διαφορετική, συγκινητική εμπειρία – ειδικά μετά τον θάνατο του Κρίστοφερ Ριβ.

 

Η πλοκή της ταινίας:

 

 

Τρεις επικίνδυνοι εγκληματίες από τον Κρύπτον – ο Ζοντ, η Όρσα και ο Νον – εξορίζονται στη Ζώνη Φαντασμάτων από τον Τζορ-Ελ. Χρόνια αργότερα, ένα πυρηνικό περιστατικό που αποτρέπει ο Σούπερμαν τους απελευθερώνει, επιτρέποντάς τους να φτάσουν στη Γη και να αποκτήσουν υπερδυνάμεις. Εν τω μεταξύ, η Λόις αρχίζει να υποψιάζεται την αληθινή ταυτότητα του Κλαρκ Κεντ, ενώ ο Λεξ Λούθορ αποδρά και ανακαλύπτει το Φρούριο της Μοναξιάς και τις προφητείες για την επιστροφή του Ζοντ.

 

Ο Σούπερμαν αποκαλύπτει την ταυτότητά του στη Λόις και επιλέγει να απαρνηθεί τις δυνάμεις του για χάρη της. Όταν μαθαίνει για την κυριαρχία των Κρυπτονιανών στη Γη, θυσιάζει ό,τι απέμεινε από την ενέργεια του πατέρα του για να ανακτήσει τις δυνάμεις του. Οι Ζοντ και οι σύντροφοί του, με τη βοήθεια του Λούθορ, αναγκάζουν τον Σούπερμαν να τους αντιμετωπίσει σε μια σύγκρουση που κορυφώνεται στο Φρούριο της Μοναξιάς.

 

 

Χρησιμοποιώντας ευφυΐα και όχι μόνο δύναμη, ο Σούπερμαν αντιστρέφει το τεχνούργημα που του αφαίρεσε τις δυνάμεις και παγιδεύει τους Κρυπτονιανούς, αφαιρώντας τις δικές τους. Στη συνέχεια, αναγκάζεται να αποχαιρετήσει τη Λόις και, για να προστατεύσει το μέλλον, ταξιδεύει πίσω στον χρόνο, επαναφέροντας την ισορροπία χωρίς να θυμούνται οι άλλοι τι συνέβη. Το φιλμ κλείνει με τον Κλαρκ να επιστρέφει στη διπλή του ζωή – και να δίνει ένα μάθημα ταπεινότητας σ’ έναν νταή από το παρελθόν.

 

Τι μου άφησε εμένα το Donner Cut:

 

 

Είναι πολύ κακό να αλλάζεις τελείως το ύφος μιας ταινίας, όταν ακόμα και από το 30% των πλάνων που έμειναν από την πρωτόλεια ιδέα, είναι εμφανές τι όραμα υπάρχει. Το Superman II θα ήταν μια πιο σκοτεινή και απαισιόδοξη Superman ιστορία, φέρνοντας μας και τον Στρατηγό Ζοντ μαζί με άλλους κακούς από τον Krypton. Επίσης ο τρόπος που ο Superman αποδέχεται τις δυνάμεις του μέσα και από την εξαιρετική σκηνή στο Φρούριο με τον πατέρα του δείχνει πόσο ήθελε να εμβαθύνει ο Ντόνερ στον χαρακτήρα και πόσο ήθελε να παρουσιάσει μια άλλη εκδοχή του. 

 

Το Donner Cut είναι πολύ καλύτερο από την ταινία που προβλήθηκε στα σινεμά και μάλλον ανώτερο και του πρώτου Superman, αλλά κυρίως παρουσιάζει μια πολύ πιο στρωτή και ξεκάθαρη εικόνα όσον αφορά το που θα πήγαιναν αυτές οι ταινίες. Και όλο αυτό χωρίς να προσθέσει σκηνές, ίσα ίσα είναι και περίπου δέκα λεπτά μικρότερο από το Superman II του Λέστερ. Όπως και να 'χει, αν προλαβαίνετε πριν πάτε στην αίθουσα, ξαναδείτε το και μπείτε στο κλίμα με αυτήν την πολύ σπουδαία και σημαντική ταινία που έδωσε πάρα πολλά στον ήρωα που αγαπάμε