Search the Community

Από το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου και κάθε Σάββατο, η νέα προσφορά της Καθημερινής φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον σχεδόν αιωνόβιο ήρωα που αγαπήθηκε για την αυθεντικότητα, τις ατέλειες και την αδιαπραγμάτευτη καλοσύνη του. Λίγοι φανταστικοί ήρωες έχουν καταφέρει να ξεφύγουν από τα όρια του χαρτιού και της οθόνης και να μετατραπούν σε παγκόσμια πολιτισμικά σύμβολα. Ο Ποπάυ είναι μια φιγούρα που συνοψίζει μια ολόκληρη εποχή, μια φιλοσοφία ζωής και μια λαϊκή ηθική που εξακολουθεί να συγκινεί σχεδόν έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του. Καλόψυχος, μυώδης και με ένα – χαριτωμένα – στραβό μάτι. Με την κλασική πίπα στο στόμα και τρώγοντας λίγο σπανάκι, ήταν πάντα έτοιμος να υπερασπιστεί το κορίτσι του. Ο κομπάρσος έγινε πρωταγωνιστής Η πρώτη του εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 1929 στο κόμικ Thimble Theatre, ένα καθημερινό στριπ εθνικής διανομής που δημοσιευόταν σε αρκετές εφημερίδες των Ηνωμένων Πολιτειών. Δημιουργός του ήταν ο Αμερικανός σκιτσογράφος Έλζι Σίγκαρ, ένας καλλιτέχνης με βαθιά επαφή με τη λαϊκή κουλτούρα και τους ανθρώπους της εργατικής τάξης. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι αρχικά ο Ποπάυ δεν προοριζόταν να είναι ο πρωταγωνιστής. Ήταν ένας δευτερεύων χαρακτήρας, ένας τραχύς ναύτης που εμφανίστηκε για λίγο στην ιστορία. Όμως το κοινό τον αγάπησε και ο Σίγκαρ κατάλαβε ότι είχε στα χέρια του κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν απλό κομπάρσο. Αυτή ήταν η πρώτη και βασική αλλαγή πορείας στη μοίρα του Ποπάυ. Mία από τις σελίδες του τεύχους Το νησί των φαντασμάτων, που θα κυκλοφορήσει με την Καθημερινή. Σύντομα ο Ποπάυ έγινε ο κεντρικός ήρωας. Η δημοτικότητά του εκτοξεύτηκε όταν πέρασε από τις σελίδες των εφημερίδων στην οθόνη, με τα κινούμενα σχέδια του στούντιο Fleischer να παίζουν στα σινεμά πριν από τις ταινίες, τη δεκαετία του 1930. Εκεί, η χαρακτηριστική φωνή του, η τραχιά άρθρωση και το μόνιμο μουρμουρητό του ολοκλήρωσαν την εικόνα ενός ήρωα που έμοιαζε περισσότερο με άνθρωπο της διπλανής πόρτας παρά με σούπερ ήρωα. Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά, το 1957, θα εισβάλει και στη μικρή οθόνη από την King Features, για να εδραιωθεί περαιτέρω η φήμη του. Γύρω του οικοδομήθηκε ένα ολόκληρο σύμπαν χαρακτήρων που συνέβαλαν στη διαχρονικότητά του. Η Όλιβ Όιλ, η ψηλόλιγνη, νευρική αγαπημένη του, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα γυναικεία καρτούν όλων των εποχών. Η σχέση τους είναι γεμάτη εντάσεις, παρεξηγήσεις και τρυφερότητα, μακριά από τα ρομαντικά στερεότυπα. Από την άλλη πλευρά, ο Βρούτος ενσαρκώνει τη δύναμη χωρίς ηθική, τον νταή που επιβάλλεται με το μέγεθος και τον φόβο. Η σύγκρουση του Ποπάυ με τον Βρούτο δεν είναι απλώς σωματική· είναι βαθιά ιδεολογική. Ένα τεράστιο μπαλόνι με τον Ποπάυ αιωρείται πάνω από τον δρόμο, κατά τη διάρκεια της ετήσιας παρέλασης των Macy’s για την Ημέρα των Ευχαριστιών στη Νέα Υόρκη, στις 23 Νοεμβρίου 1961. Συνολικά στις ΗΠΑ κυκλοφόρησαν 171 τεύχη με τις ιστορίες του Ποπάυ – πριν καν κυκλοφορήσει το τεύχος Νο 1, οι λιανέμποροι κόμικς είχαν κάνει προπαραγγελίες για 11.569 αντίτυπα από την IDW Publishing. Αυτό οδήγησε τον εκδοτικό οίκο να τυπώσει περίπου 13.400 αντίτυπα στην πρώτη έκδοση, τα οποία εξαντλήθηκαν και σε πολλές αγορές τυπώθηκε δεύτερη έκδοση. Ο συνολικός αριθμός των πωλήσεων ανεβαίνει κατακόρυφα αν συνυπολογίσουμε το ότι μεταφράστηκε σε περίπου 50 χώρες. Φευ, δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος «παγκόσμιος» αριθμός πωλήσεων, εντούτοις είναι πρόδηλο πως έγινε, συν τω χρόνω, ένα διαχρονικό εκδοτικό φαινόμενο. «Δεν γίνεται ποτέ νταής» Ο Ποπάυ είναι ιδιαίτερος, ακριβώς διότι δεν μοιάζει με τους κλασικούς ήρωες. Δεν είναι όμορφος, δεν είναι καλοντυμένος, δεν είναι ευγενικός με την παραδοσιακή έννοια. Είναι τραχύς, συχνά αδέξιος και καθόλου τέλειος. Και όμως, διαθέτει έναν ακλόνητο ηθικό πυρήνα. Υπερασπίζεται τους αδύναμους, στέκεται μαχητικά απέναντι στην αδικία και, πάνω απ’ όλα, μένει πιστός σε αυτό που πιστεύει. Θυμηθείτε το τραγουδάκι του: «I’m Popeye the Sailor Man / I’m Popeye the Sailor Man / I yam wot I yam / And that’s all wot I yam / I’m Popeye the Sailor Man». Κάποια στιγμή θα το έχετε τραγουδήσει ή έστω ψιθυρίσει. Ίσως να το κάνετε ακόμα. Ο Νικ Κέιβ το έκανε· χρησιμοποίησε (ελαφρώς παραποιημένη) τη χαρακτηριστική ατάκα του Ποπάυ σε ένα παλαιότερο τραγούδι του (Loverman). Είχε προηγηθεί ο Τσάμπι Τσέκερ, όταν το 1962 τραγούδησε το Popeye the Hitchhiker, ένα rock ’n’ roll single που ανέβηκε στο Top-10 του Billboard Hot 100. Ο κομίστας Κωνσταντίνος Μοσχονάς μάς περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τους λόγους που ο Ποπάυ ξεφεύγει από το στερεότυπο των περισσότερων χαρακτήρων κόμικ: «Είναι ένας street level ήρωας, πιο καθημερινός και καθόλου ατσαλάκωτος. Μπορεί να είναι μυώδης, αλλά δεν γίνεται ποτέ νταής. Αντίθετα, θα προτάξει τα στήθη του για να προστατέψει το κορίτσι του. Μπορεί να μην είναι όμορφος, αλλά ένας ήρωας δεν χρειάζεται να αρέσει στις γυναίκες για να καθιερωθεί. Έπειτα από εκατό χρόνια, ο Ποπάυ παραμένει διαχρονικός. Δεν βλέπω τον λόγο γιατί στις μέρες μας να μην μπορεί να ταυτιστεί κάποιος μαζί του». Θυμάται, δε, πως στην παιδική του ηλικία αποτέλεσε μια οικεία φιγούρα: «Πριν καν μάθω να διαβάζω, φανταζόμουν τις ιστορίες του χωρίς, φυσικά, να μπορώ να ξέρω τι έλεγαν. Από την αρχή μού άρεσε η φιγούρα του Ποπάυ και συνεχίζει να μου αρέσει έπειτα από τόσες δεκαετίες». Ο Αμερικανός σκιτσογράφος Ε. Κ. Σίγκαρ (1894-1938) στην αγκαλιά του ηθοποιού Χάρι Φόστερ Γουέλς ως Ποπάυ, πιθανόν το 1935. Παρόμοια και ακόμη πιο έντονη είναι η σχέση που απέκτησε με τον Ποπάυ ο επίσης κομίστας Γαβριήλ Τομπαλίδης. «Από τα τέσσερά μου έμαθα να διαβάζω, χάρη στον Ποπάυ. Θυμάμαι στην αρχή μού διάβαζε τις ιστορίες του ο παππούς μου, που μου έλεγε πως η Όλιβ λεγόταν Φατμέ. Ίσως είχε να κάνει με την καταγωγή του από το Καστελλόριζο. Όπως και να είχε, κάτι δεν μου κολλούσε στην αφήγησή του και χάρη στην αδελφή μου, που ήταν μεγαλύτερη, άρχισα να διαβάζω μόνος μου. Μπορεί να πέρασα από την Καλών Τεχνών, αλλά θυμάμαι ακόμη πως τα πρώτα σχέδια που έκανα μικρός στο χαρτί ήταν ο Ποπάυ». Γιατί τρώει σπανάκι; Κεντρικό ρόλο στον μύθο του Ποπάυ παίζει, φυσικά, το σπανάκι. Το πράσινο λαχανικό που του χαρίζει υπεράνθρωπη δύναμη δεν ήταν απλώς ένα εύρημα χιούμορ. Στις αρχές του 20ού αιώνα, το σπανάκι θεωρούνταν υπερτροφή (εξαιτίας ενός λάθος υπολογισμού στην περιεκτικότητα σιδήρου σε σχέση με άλλες τροφές) και ο Ποπάυ λειτούργησε ακούσια ως ένας πολύ αποτελεσματικός «διαφημιστής» του. Δεν είναι τυχαίο ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφηκε αύξηση στην κατανάλωση σπανακιού μετά την επιτυχία του ήρωα. Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς ως Ποπάυ και η Σέλι Ντουβάλ ως Όλιβ στην ταινία του Ρόμπερτ Άλτμαν Popeye (1980). Αρκετές πηγές αναφέρουν ότι οι πωλήσεις σπανακιού αυξήθηκαν κατά περίπου 33% στις ΗΠΑ εκείνη την περίοδο, και αυτό συνδέθηκε με την τεράστια δημοτικότητα του χαρακτήρα, κυρίως μέσω του κόμικ και των κινούμενων σχεδίων. Παράλληλα, μια μελέτη στην Ταϊλάνδη (δημοσιευμένη στο Nutrition & Dietetics) βρήκε ότι παιδιά ηλικίας τεσσάρων-πέντε ετών έτρωγαν περισσότερα λαχανικά, συμπεριλαμβανομένου του σπανακιού, όταν παρακολουθούσαν Ποπάυ ως μέρος ενός προγράμματος ενθάρρυνσης υγιεινής διατροφής. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το σπανάκι δεν ήταν εξαρχής το «καύσιμο» μέσω του οποίου κινητοποιούνταν στον μέγιστο βαθμό οι δυνάμεις του Ποπάυ. Στις πρώτες ιστορίες ήταν απλώς ένας σκληροτράχηλος ναυτικός με δυνατή θέληση και ικανότητες, αλλά η δύναμή του δεν συνδεόταν με το σπανάκι. Η εισαγωγή του σπανακιού ήταν ένα εύρημα που έκανε τον χαρακτήρα ακατανίκητο και εύκολο να μεταφερθεί στην παιδική κουλτούρα και να γίνει η ανάλογη εμπορική εκμετάλλευση. Η Αμερικανίδα ιστορικός Λόρα Λόβετ του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ σημειώνει σε μελέτη της πως ο Ποπάυ χρησιμοποιήθηκε στην Αμερική για να προωθήσει ιδέες γύρω από τη διατροφή και την καταπολέμηση της παιδικής κακής διατροφής στις αρχές του 20ού αιώνα. Το άρθρο της, που δημοσιεύτηκε το 2005 στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Health Politics, Policy and Law, αναφέρει πως η σχέση του Ποπάυ με το σπανάκι σχεδιάστηκε στο πλαίσιο μιας κοινωνικής «κρίσης υγείας», με σκοπό να μπορεί να διδάξει τα παιδιά για τη δημόσια υγεία και την εκπαίδευση. Πέρα από τα κόμικς Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1930 και του 1940, ο Ποπάυ αποτέλεσε κομμάτι της αμερικανικής καθημερινότητας. Στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης και αργότερα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ναύτης με το σπανάκι εξέφραζε την ελπίδα ότι ο απλός άνθρωπος, με πείσμα και καθαρή καρδιά, μπορεί να τα βάλει με μεγαλύτερες δυνάμεις και να νικήσει. Δεν είναι τυχαίο ότι σε αρκετά επεισόδια της εποχής ο Ποπάυ παρουσιάζεται ως πατριωτικό σύμβολο, χωρίς όμως να χάνει τη λαϊκή του ταυτότητα. Ο ιστορικός της ποπ κουλτούρας Ίαν Γκόρντον, ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της ιστορίας των κόμικς, έχει αναλύσει συνολικά τη σημασία των στριπ όπως του Ποπάυ στη διαμόρφωση της αμερικανικής κουλτούρας, της καθημερινής αφήγησης και της κοινής ανάγνωσης των κόμικς. Το συμπέρασμα είναι ότι ο ήρωας έχει ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικού και πολιτισμικού ήθους που ξεπερνά τον κόσμο των κόμικς. Μετά τον θάνατο του Σίγκαρ το 1938, ο Ποπάυ συνέχισε να ζει μέσα από άλλους δημιουργούς, τηλεοπτικές σειρές, κόμικς και κινηματογραφικές απόπειρες. Το 1980 ο Ρόμπερτ Άλτμαν σκηνοθέτησε την ταινία Popeye, με τον Ρόμπιν Γουίλιαμς στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Αν και η ταινία δίχασε κοινό και κριτικούς, ανέδειξε ξανά τη μοναδικότητα του χαρακτήρα και τη δυσκολία να μεταφερθεί αυτούσια η γοητεία του σε διαφορετικά μέσα. Όπως έγραφε το New Yorker στην κριτική του: «Ο Γουίλιαμς ενσαρκώνει τον Ποπάυ με όλα τα βασικά χαρακτηριστικά του – τα φουσκωμένα μπράτσα, τη χαρακτηριστική ομιλία και την ιδιόρρυθμη προσωπικότητα –, ωστόσο η ταινία δεν καταφέρνει να ξεπεράσει τον καρτουνίστικο χαρακτήρα και παραμένει στο επίπεδο της απλής μίμησης». Στις δεκαετίες που ακολούθησαν ο Ποπάυ πέρασε περιόδους μικρότερης επιρροής, χωρίς όμως να εξαφανιστεί ποτέ. Παρέμεινε παρών στη συλλογική μνήμη, σε επαναλήψεις παλιών επεισοδίων, σε εμπορεύματα και αναφορές της ποπ κουλτούρας. Και αυτό είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της διαχρονικότητάς του: δεν χρειάστηκε να «εκσυγχρονιστεί» δραστικά για να επιβιώσει. Η αυθεντικότητά του ήταν αρκετή. Στο μεταξύ, πέρυσι (2025) ο καλοκάγαθος Ποπάυ εμφανίστηκε με έμμεσο τρόπο σε τρεις (!) ταινίες μεγάλου μήκους (και χαμηλού μπάτζετ), οι οποίες αντί για γέλιο προκαλούν τρόμο: πρόκειται για τις ταινίες Popeye the Slayer Man, Popeye’s Revenge και Shiver Me Timbers. Ο Ποπάυ στην Ελλάδα Ο Ποπάυ εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά μόλις το 1956, όταν ο εκδότης του περιοδικού κόμικς Γέλιο και Χαρά τον εισήγαγε στη χώρα μας. Αργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του 1970, ο Ιωάννης Δραγούνης πήρε την άδεια να επαναφέρει και να δημοσιεύσει τις περιπέτειες του Ποπάυ σε δικό του περιοδικό κόμικς, με ακόμη μεγαλύτερη απήχηση. Στις μέρες μας, τις περιπέτειές του εκδίδει ο Λεωκράτης Ανεμοδουράς, ο οποίος μιλώντας στο Κ εξήγησε έναν από τους πολλούς λόγους που κάνουν αγαπητό τον Ποπάυ: «Είναι με τέτοιο τρόπο φτιαγμένος, που σε κάθε σελίδα βγάζει ένα αστείο, κάτι που δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται. Στην ουσία, ανά τρία καρέ έχουμε έναν λόγο να γελάσουμε και όλο μαζί βγάζει ένα νόημα. Όταν ήμουν μικρός, θυμάμαι να γελάω με τα αστεία διαφόρων περιοδικών, όταν όμως μεγάλωσα, τα ίδια αυτά αστεία μού φαίνονταν κενά ή πεζά. Σίγουρα δεν με έκαναν να γελάω. Αυτό δεν μου συνέβη ποτέ με τον Ποπάυ. Ακόμη και τώρα, αν διαβάσω μια ιστορία του, θα γελάσω ξανά όπως τότε που ήμουν μικρός», αναφέρει. Γιατί όμως εξακολουθούμε να αγαπάμε τον Ποπάυ σήμερα; Ίσως επειδή σε έναν κόσμο γεμάτο υπερήρωες με σμιλεμένα σώματα και αψεγάδιαστα ηθικά προφίλ, ο Ποπάυ μοιάζει σχεδόν επαναστατικός. Είναι κουρασμένος, γκρινιάρης, κάνει λάθη, αλλά όταν έρθει η κρίσιμη στιγμή, σηκώνεται και παλεύει. Δεν γεννήθηκε δυνατός· γίνεται δυνατός όταν το απαιτούν οι περιστάσεις. Ο κ. Ανεμοδουράς συμπληρώνει με νόημα: «Το χιούμορ του Ποπάυ κάνει γκελ σε όλες τις ηλικίες, γιατί είναι σχεδόν σουρεαλιστικό. Αν και είμαι προβληματισμένος για το τι θέλει πραγματικά η Γενιά Ζ, πιστεύω πως μπορεί να γελάσει με τον Ποπάυ. Στην ουσία είναι το αποτέλεσμα ενός άκρως επιτυχημένου spin-off, καθώς, όπως ξέρουμε, δεν φτιάχτηκε για να είναι πρωταγωνιστής, αλλά πολύ νωρίς έστρεψε πάνω του όλα τα φώτα και καθιερώθηκε όπως τον ξέρουμε πλέον». Ο κ. Τομπαλίδης δίνει και μια πιο συναισθηματική διάσταση: «Ο Ποπάυ είναι η προσωποποίηση της καλοσύνης. Να γιατί ο ίδιος λέει κάποια στιγμή ότι τον αγαπούν τα παιδιά και τα ζώα. Είναι ένα καρτούν που σου προσφέρει αγαλλίαση ψυχής. Από την αρχή μίλησε για πράγματα που τα είδαμε να συμβαίνουν στη συνέχεια στις κοινωνίες μας, όπως το μπούλινγκ, το χάσμα των γενεών, ακόμη και η τεχνητή νοημοσύνη. Παραμένει πάντα επίκαιρος, διότι είναι βαθύτατα ανθρώπινος», σημειώνει. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο Ποπάυ εκπροσωπεί μια απλή, αλλά βαθιά αξία: τη σημασία της επιμονής και της εντιμότητας. Δεν πολεμά για δόξα ή αναγνώριση, αλλά για το σωστό. Και αυτή η στάση, όσο παλιά κι αν μοιάζει, παραμένει επίκαιρη. Σε μια εποχή κυνισμού και ταχύτητας, ο ναύτης με την πίπα μάς θυμίζει ότι το ήθος δεν βγαίνει ποτέ εκτός μόδας. Σχεδόν έναν αιώνα μετά την πρώτη του εμφάνιση, ο Ποπάυ εξακολουθεί να στέκει όρθιος στο κατάστρωμα της παγκόσμιας κουλτούρας. Όχι ως απολίθωμα του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανό σύμβολο ενός ήρωα που δεν φοβήθηκε ποτέ να είναι ο εαυτός του. Και ίσως γι’ αυτό, κάθε φορά που τρώμε μια μπουκιά σπανάκι, κάτι μέσα μας χαμογελά ακόμα. Μπαντ Σάγκεντορφ, η «ψυχή» του Ποπάυ Αν ο Ε. Κ. Σίγκαρ ήταν ο γεννήτορας του Ποπάυ, ο Μπαντ Σάγκεντορφ έγινε ο ανανεωτής του, καίτοι ο ίδιος επέμενε πως ήταν μόνο ο θεματοφύλακας της κληρονομιάς που άφησε ο δάσκαλός του. Παιδί της Νέας Υόρκης των αρχών του 20ού αιώνα (γεννήθηκε στις 22/3/1915), ο Σάγκεντορφ έδειξε από πολύ νωρίς πως ήταν γεννημένος για τα κόμικς. Στις αρχές του ’30 θα συναντηθεί με το πεπρωμένο του όταν θα γίνει ο βοηθός του Σίγκαρ, μια σχέση ζωής που διαμόρφωσε την καριέρα του. Ο Σίγκαρ τον εμπιστεύτηκε τυφλά, διότι διείδε την πίστη του στον Ποπάυ αλλά και την δίχως όρια εργατικότητά του. Κάπως έτσι, όταν ο Σίγκαρ πέθανε το 1938, ήταν φυσικό επόμενο να αναλάβει τα ηνία ο Σάγκεντορφ. Όντως, από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 ανέλαβε τις τύχες του Ποπάυ για λογαριασμό της King Features. Δημιούργησε εκατοντάδες ιστορίες, κυρίως σε comic books. Το ύφος του ήταν πιο «καρτουνίστικο» και ελαφρύ σε σχέση με εκείνο του Σίγκαρ, με έμφαση στο slapstick (βλ. μορφή κωμωδίας) και στις παιδικές περιπέτειες. Στην ουσία, ο Σάγκεντορφ προσάρμοσε τον Ποπάυ στις ανάγκες του μεταπολεμικού κοινού. Έως τη δεκαετία του ’80 ήταν η «ψυχή» του ήρωα. Δικαίως, θεωρείται πλέον ο άνθρωπος που κράτησε τον χαρακτήρα εμπορικά και πολιτισμικά ενεργό για σχεδόν 40 χρόνια μετά τον αρχικό δημιουργό του. Πέθανε στις 22 Σεπτεμβρίου 1994. Το πρώτο τεύχος του Ποπάυ, με τίτλο Το νησί των φαντασμάτων, θα κυκλοφορήσει με την Καθημερινή το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026. Και το σχετικό link...

Το πιο εξωφρενικό («σχιζοειδές» το έχει χαρακτηρίσει ο Jules Feiffer) «ερωτικό τρίγωνο» στην ιστορία των κόμικς ήταν αυτό μεταξύ Κλαρκ Κεντ, Λόις Λέιν και Σούπερμαν. Κι αυτό γιατί το «τρίγωνο» ήταν ουσιαστικά «δίγωνο», καθώς ο Κλαρκ και ο Σούπερμαν ήταν το ίδιο πρόσωπο! Ο Κλαρκ ήταν ερωτευμένος με τη Λόις και η Λόις με τον Σούπερμαν. Ο τελευταίος, ως υπερήρωας, ήταν αποστασιοποιημένος από τα ανθρώπινα πάθη και ως άνθρωπος έλιωνε από έρωτα, ενώ η Λόις κοιτούσε με δέος τον ιπτάμενο υπεράνθρωπο, αλλά αδιαφορούσε τελείως όταν αυτός έβγαζε τη στολή και φορούσε το φθαρμένο κοστούμι του για να πάει στη δουλειά. Ένα παρόμοιο ερωτικό παράξενο σχήμα, ίσως ακόμα πιο παρανοϊκό στη σύλληψή του και σίγουρα πιο χιουμοριστικό, δημιουργήθηκε το 1980 από τον Μπαντ Σάγκεντορφ. Το αποτελούσαν ο Ποπάυ, η Όλιβ Όιλ και η Βάιπερ Βέλμα. Ιδιαιτερότητά του ήταν ότι η Όλιβ και η Βάιπερ ήταν και εδώ το ίδιο πρόσωπο. Η αλλόκοτη ιστορία δημοσιεύεται στον 5ο τόμο από τις «Κλασικές Ιστορίες» του Ποπάυ (μετάφραση: Γαβριήλ Τομπαλίδης, εκδόσεις Μικρός Ήρως) σε επιμέλεια του Γιώργου Ζωιτά, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει έναν άθλο ως προς την τεκμηρίωση, τη σύγκριση των ιστοριών με την πρώτη τους κυκλοφορία στα ελληνικά από τις εκδόσεις Δραγούνη, τον εντοπισμό ανασχεδιασμών και άλλων αλλαγών, την ανάδειξη και τη μεταφορά στα ελληνικά των λογοπαιγνίων και άλλων λεκτικών τεχνασμάτων που χρησιμοποιήθηκαν στα αγγλικά κ.λ.π. Στην ιστορία, η Όλιβ προσπαθεί να φυτέψει σπανάκι για τον Ποπάυ στην αυλή της αλλά ανακαλύπτει – τι πιο συνηθισμένο – ένα στέμμα που στην ετικέτα του γράφει πως «κατασκευάστηκε στην Αφροδίτη». Το φορά και αποκτά υπεράνθρωπες ιδιότητες, αλλάζει το όνομά της σε Βάιπερ και ξεχύνεται στους αιθέρες για να επιβάλει δικαιοσύνη. Φυσικά ο Ποπάυ την ερωτεύεται κι αρχίζει να αγνοεί και να παραμελεί την Όλιβ η οποία σκάει από τη ζήλια της εναντίον του εστεμμένου εαυτού της… Σε μια απολαυστικά σουρεαλιστική ιστορία του δεξιοτέχνη Μπαντ Σάγκεντορφ που μπορεί να διαβαστεί και ως παρωδία της «μη ευκλείδειας» γεωμετρίας των ερωτικών υποθέσεων του Σούπερμαν. Και το σχετικό link...

Μια ενότητα ιστοριών του θρυλικού Bud Sagendorf σε μια ιδιαίτερα προσεγμένη έκδοση κλασικών περιπετειών του Ποπάυ αποδεικνύει πόσο σπουδαίος αλλά και πόσο παρεξηγημένος χαρακτήρας ήταν το ναυτάκι με την άγκυρα στο μπράτσο. Μπορεί για τις νεότερες γενιές αναγνωστών να μην αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς χαρακτήρες των κόμικς, αλλά κάποτε ήταν ένας σούπερ σταρ. Ο Ποπάυ δημιουργήθηκε πρώτη φορά το 1929 από τον Elzie Crisler Segar ως κομπάρσος στη σειρά Thimble Theater, μια χιουμοριστική ηθογραφία με οικογενειακές καταστάσεις η οποία είχε ξεκινήσει ήδη από το 1919 με πρωταγωνίστρια την Όλιβ Όϊλ. Ο σχεδόν μονόφθαλμος (pop eye), συχνά αφελής και μπρουτάλ ναυτικός που μασούσε τα «ανορθόγραφα», απλοϊκά λόγια του με την πίπα στο στόμα και τα τατουάζ με τις άγκυρες στα υπερδιογκωμένα μπράτσα, σταδιακά εκτόπισε τα υπόλοιπα μέλη της ιστορίας και κατέκτησε τον κεντρικό ρόλο δίνοντας μάλιστα το όνομά του και στον τίτλο της σειράς. Ήταν άλλωστε μια σκληρή εποχή λόγω του οικονομικού κραχ, της ποτοαπαγόρευσης και της αυξανόμενης βίας στις αμερικανικές μητροπόλεις οπότε, έστω και σε χιουμοριστικό πλαίσιο, οι γροθιές του Ποπάυ ήταν πιο ελκυστικές από τις οικογενειακές σαπουνόπερες. Ο Segar όμως πέθανε το 1938 πάνω στο απόγειο της καριέρας του και οι χαρακτήρες του θα έμεναν ορφανοί αν δεν υπήρχε ο σπουδαίος Bud Sagendorf (1915-1994) για να τους αναλάβει. Ο Bud Sagendorf Ήδη από τα 17 του χρόνια ήταν βοηθός του Segar ο οποίος τον εμπιστευόταν και του ανέθετε συχνά δύσκολες και απαιτητικές δουλειές. «Μέσα από αυτήν τη διαδικασία γνώρισε εκ βαθέων τον Segar, αφού πήγαινε συνεχώς στο σπίτι του από το πρωί ως το βράδυ. Έμαθε τα μυστικά της δουλειάς από τον καλύτερο, επειδή βρισκόταν καθημερινά στο ίδιο δωμάτιο με αυτόν για ατελείωτες ώρες. Ακόμα και όταν οι προθεσμίες ήταν ζόρικες, ο Segar πάντα έβρισκε χρόνο για να εξηγήσει στον βοηθό του για ποιον λόγο ακολουθούσε κάποια συγκεκριμένη διαδικασία στο σχέδιο ή στο σενάριο. Είχε την ευκαιρία να βρίσκεται μπροστά στη γέννηση πολλών σημαντικών χαρακτήρων και να ζήσει εκ των έσω μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους του μεγάλου δασκάλου. Ήταν μία βαθύτατα εκπαιδευτική εμπειρία που θα τον ακολουθούσε για ολόκληρη τη ζωή του» όπως επισημαίνει ο Γιώργος Ζωιτάς, υπεύθυνος έκδοσης της ιδιαίτερα προσεγμένης σειράς «Κλασικές Ιστορίες – Popeye», που αριθμεί ήδη τρεις τόμους ενώ προετοιμάζονται οι επόμενοι (εκδόσεις Μικρός Ήρως, μετάφραση: Γαβριήλ Τομπαλίδης) με ιστορίες του Sagendorf από το 1969 ώς το 1976. Μετά τον θάνατο του Segar, ο Sagendorf ανέλαβε να σχεδιάζει τα παιχνίδια και όλα τα υπόλοιπα εμπορικά προϊόντα με τους χαρακτήρες του Thimble Theater μέχρι το 1948 όταν και του ανατέθηκε καθ’ ολοκληρίαν η δημιουργία ενός νέου περιοδικού αφιερωμένου στον αγαπημένο ναυτικό με τίτλο, τι άλλο, «Popeye». Η δημιουργική απογείωση όμως ήρθε το 1959, όταν ο Sagendorf ξεκίνησε το καθημερινό στριπ με τον Ποπάυ το οποίο δημοσιευόταν σε εκατοντάδες εφημερίδες. Σε αυτή τη σειρά επανήλθαν όλα τα αρχικά πρόσωπα του Segar και αναβαθμίστηκαν οι ρόλοι τους, ενώ προστέθηκαν και νέα πρόσωπα αλλά και αρκετά μεταφυσικά στοιχεία. Η θεματολογία έγινε σταδιακά όλο και πιο ενήλικη με έντονο τον κοινωνικό σχολιασμό και με επίκεντρο τις οικογενειακές σχέσεις ανάμεσα στον Ποπάυ και την αιώνια αρραβωνιαστικιά του Όλιβ, τον εύθραυστο και επαναστάτη θετό γιο του Ρεβυθούλη, τον απότομο και κακοποιητικό πατέρα του. Οι ιστορίες του Sagendorf από το 1969 και μετά που επέλεξαν οι εκδόσεις Μικρός Ήρως αντιστοιχούν ίσως στην ωριμότερη περίοδό του, τόσο σχεδιαστικά όσο και σεναριακά και η κυκλοφορία τους στα ελληνικά γίνεται με απόλυτο σεβασμό στο έργο του. Δεν είναι όμως μόνο η ορθή χρονολογικά δημοσίευσή τους με βάση τα πρωτότυπα που καθιστά τη σειρά μια μοναδική ευκαιρία προσέγγισης του έργου του μεγάλου διαδόχου του Segar αλλά και τα πλούσια επεξηγηματικά κείμενα, ο επιτυχής μεταχρωματισμός στα πρότυπα του επίσημου χρωματισμού από την King Features Syndicate, η γνωριμία με όλα τα πρόσωπα του θιάσου με την παράθεση των απαραίτητων βιογραφικών λεπτομερειών, τα ιστορικά σημειώματα πλαισίωσης και τοποθέτησης των κόμικς στην εποχή τους καθώς και η αποκατάσταση κάποιων λαθών και απροσεξιών που χαρακτήριζαν τις πρώτες μεταφράσεις και προσαρμογές στα ελληνικά. Τα εξώφυλλα του πρώτου και του δεύτερου τόμου. Ο Sagendorf συνέχισε να φιλοτεχνεί καθημερινά τον Ποπάυ ως το 1986 – ήταν ήδη 71 ετών – όταν και παρέδωσε τη σκυτάλη στον Bobby London και περιορίστηκε στο κυριακάτικο στριπ το οποίο με συνέπεια υπηρέτησε μέχρι τον θάνατό του το 1994. Η σειρά του Μικρού Ήρωα με τη φροντίδα του Γιώργου Ζωιτά υπενθυμίζει τη σπουδαιότητα του μεγάλου ψυχαγωγικού έργου του Bud Sagendorf, και το παραδίδει πλήρες και αποκατεστημένο στο ελληνικό κοινό και στην ιστορία της ένατης τέχνης. Και το σχετικό link...

Στο τεύχος #51 του αμερικάνικου περιοδικού Ποπαϋ (Ιανουάριος- Φεβρουάριος 1960), σ' ένα μαλακόδετο, με άριστο για την εποχή χρωματισμό, 36 σελίδων τεύχος της σειράς "Popeye" της Dell, το οποίο κοστολογούνταν 0,10 σεντς η πρώτη ιστορία(η οποία είχε σχεδιαστεί από τον bud sagendorf(όπως κι όλες οι υπόλοιπες του τεύχους)),είχε τίτλο "The giant" και είχε πρωταγωνιστές τον Ποπαϋ, τον βασιλιά Μπλόζο κι έναν νέο χαρακτήρα, τον Georgie the giant*. Αρχικά, ο αναγνώστης, έβλεπε έναν χαρακτήρα κακό, ο οποίος ποδοπατούσε την χώρα του βασιλιά Μπλόζο- την Σπανακοβία. Αργότερα, όμως φαίνεται ότι δεν είναι κακός. Είναι απλά τεράστιος με αποτέλεσμα να δημιουργεί αρκετά προβλήματα. Η ιστορία έχει αίσιο τέλος για όλους τους ήρωες. Στην δεύτερη ιστορία του τεύχους, πρωταγωνιστούσαν οι:Όλιβ, Μπρούτο, Πόλντο και εννοείται ο Ποπαϋ. Η τρίτη ιστορία, ως συνήθως, σαν πρωταγωνιστές είχε τον Σαπό και τον δόκτωρ Ουότεσναζλ. Το τεύχος #52 του αμερικάνικου περιοδικού Ποπαϋ (Φεβρουάριος-Μάρτιος 1960), φιλοξενούσε τρεις ιστορίες δια χειρός bud sagendorf. Η πρώτη ήταν μία ιστορία με την Όλιβ, τον Ποπαϋ και την sea-hag. Η τρίτη ήταν μία με τον Σαπό και τον παλαβό νοικάρη του δόκτωρ Ουότεσναζλ. Η δεύτερη; Η δεύτερη, με τίτλο "Week-end guest" ήταν μία ιστορία με πρωταγωνιστή τον Ποπαϋ, τον Ρεβυθούλη κι έναν ακόμη χαρακτήρα όπου έκανε τα πρώτα του βήματα ακόμα ονόματι Georgie the giant . Σ' αυτήν την ιστορία, παρουσιάζεται ως ένας χαριτωμένος και καλοκάγαθος γίγαντας, ο οποίος όμως δημιουργεί συνέχεια προβλήματα στον Ποπαϋ, εξ' αιτίας του μεγέθους του. Αυτή λοιπόν, ήταν η δεύτερη εμφάνιση του συμπαθητικού γίγαντα. Μετά, αφού άρεσε στον κόσμο ο sagendorf τον χρησιμοποίησε ξανά και ξανά σε πολλές ιστορίες. Στους Ιταλούς, άρεσε τόσο που αποφάσισαν να τον χρησιμοποιήσουν κι αυτοί στις ιστορίες τους με λίγο αλλαγμένη την εμφάνισή του και διαφορετικό όνομα. Το όνομα που τού έδωσαν ήταν Γκρισσίνο. Μάλιστα, ήταν τόσο δημοφιλής που απέκτησε τον δικό του τίτλο στις 6/6/1974, από τον εκδοτικό οίκο Metro Graphic Editions. Ήταν όλο έγχρωμο και η τιμή του έφτανε τις 200 λιρέτες. Αυτό που δεν γνωρίζω, είναι το αν έχουν δημοσιευτεί ιστορίες του Georgie the giant στην Ελλάδα. Το σίγουρο, είναι πως ο Γκρισσίνο σίγουρα γνώρισε μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα και πάμπολλες ιστορίες του έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς(ίσως ασχοληθώ με αυτό το θέμα στο μέλλον). *Η ιστορία "The giant" δημοσιεύτηκε ξανά στις 19 Οκτωβρίου του 2016 στο τεύχος #51 της σειράς "Popeye Classics" της IDW σ' ένα μαλακόδετο τεύχος με ωραίους χρωματισμούς και 36 σελίδες στην τιμή των 4,99 δολαρίων και τον Φεβρουάριο του 2018 στο τεύχος #11 της σειράς της IDW "Popeye Classics (hardcover)" σ' έναν τόμο με σκληρό εξώφυλλο, υπέροχο χρωματισμό και 164 σελίδες, στην τιμή των 29,99 δολαρίων. Ο βασιλιάς Μπλόζο δια χειρός E. C. Segar. Ο βασιλιάς Μπλόζο δια χειρός Βud Sagendorf Ο βασιλιάς Μπλόζο δια χειρός Bruce Ozella Georgie the giant Γκρισσίνο Σύνδεσμοι: http://www.guidafumettoitaliano.com/guida/testate/testata/3402 , https://popeye.fandom.com/wiki/Georgie_the_Giant, https://comicstrades.wordpress.com/category/ποπάυ/,