Ήρθε να συνεισφέρει πολύ φως [Χερουβείμ Βαγγέλης, efsyn.gr, 13/05/2019]

[Valtasar]

Ηρθε να συνεισφέρει πολύ φως

 

 

Τον καιρό που η Χαμένη Άνοιξη της δεκαετίας του ’60 ξαναείδε το φως του ήλιου, μαζί με τις ελευθερίες και τους αγώνες ξαναγεννήθηκαν και κάμποσες από τις τέχνες. Ανάσαναν με νέους τρόπους η δημόσια ζωή και οι εκφράσεις της. Πολλά έντυπα πρωτοκυκλοφόρησαν τότε ή κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά ελεύθερα. Στην κοσμογονία αυτή της μεταπολίτευσης, ο Γιάννης Ιωάννου ήρθε να συνεισφέρει πολύ φως. Έφερνε μαζί του τα ερωτήματα που είχαν γεννηθεί στον δρόμο και στα αμφιθέατρα. Τον ριζοσπαστισμό του γαλλικού -και όχι μόνο γαλλικού- Μάη χαραγμένο ήδη στη χωρίς όρια σάτιρα των εντύπων που είχε σπείρει η εξέγερση. Ο Γιάννης Ιωάννου, πριν ακόμα καταλήξει σ’ αυτόν τον αναδιπλασιασμό του ονόματός του, ήταν έτοιμος, συγκροτημένος, και εφάρμοζε αυτόν τον νέο ριζοσπαστισμό στα σκίτσα του για την ελληνική πραγματικότητα. Ξεκινώντας από το «Αντί» [...], «Βήμα», «Ποντίκι», «Πρώτη», «Σχολιαστής», «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», αργότερα «Γαλέρα», «Athens Voice», «Έθνος» και «Εφημερίδα των Συντακτών».

 

Ο Γιάννης Ιωάννου, έχοντας πάντα σε πρώτο πλάνο τον νομιμοφανή αυταρχισμό της κρατικής εξουσίας, τον απολυταρχισμό των κατεστημένων ιεραρχιών της Εκκλησίας, της Δικαιοσύνης, της Ανώτατης Εκπαίδευσης και του Τύπου, παίρνει πάντα θέση στην πλευρά του αδυνάτου. Του εργαζόμενου που είναι ανυπεράσπιστος ακόμα κι από τα συνδικάτα, του πιτσιρικά των καταλήψεων που «έκανε όπισθεν με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το βλήμα που τον ακολουθούσε» κ.λ.π. Έχει στο φόντο του μια άψογη αρχιτεκτονική οπτική και με τη θωριά ενός πολιτικότατου πολεοδόμου σχεδιάζει σχολιάζοντας την οικιστική τερατογένεση, τα νέα αστικά αδιέξοδα όπως το νέφος, το κυκλοφοριακό και τις λεγόμενες «φυσικές καταστροφές». Αλλά και τη Μικροαστική Καταστροφή: των πελατειακών σχέσεων, του ατομικού βολέματος, της ανάθεσης και της ευθυνοαποφυγής [...]. Οι ιδέες που μελανώνουν τα χάρτινα σκηνικά του δεν διαδηλώνουν μόνο στα «μπαλονάκια» και τις λεζάντες του. Διατρέχουν κάθε λεπτομέρεια του σκίτσου του και κραυγάζουν από κάθε του φωτοσκίαση! Οι συσπάσεις της υποκρισίας και του κυνισμού δεν βγαίνουν μόνο από λεπτομερείς ρεαλιστικές ρυτίδες στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών, πολιτικής ή άλλων θεσμών [...]

 

Αυτό το ελάχιστο που οφείλουμε εμείς, ως συνάδελφοί του, είναι να καταθέσουμε: τη μαρτυρία των τυχερών που τον συναναστράφηκαν. Και που, νεότεροι από κείνον οι περισσότεροι από μας, όταν θελήσαμε να του πούμε κάποια φορά πόσο αποφασιστική ήταν η επίδρασή του στο να αγαπήσουμε το πολιτικό σκίτσο, ακόμα και στον επαγγελματικό μας προσανατολισμό, συναντήσαμε μπροστά μας έναν δάσκαλο έκπληκτο σχεδόν αν όχι δύσπιστο για την τιμή και μάλλον ντροπαλό! Έναν δημιουργό που ήταν μέσα του ευχαριστημένος για τη διαδρομή του, αλλά δεν έδειχνε καθόλου να θεωρεί δεδομένη την επιρροή του σε γενιές πιτσιρικάδων του ’80 και του ’90. Που πολλοί απ’ αυτούς έμαθαν Ιστορία και πολιτικοποιήθηκαν από τις σειρές και τα σκίτσα του Ιωάννου. Πάντα πρόθυμος να εμπλακεί ενεργητικά στις κοινές μας δραστηριότητες [...]. Αυστηρός στις αρχές του, συνεπής, ισχυρός στη γνώμη, μα δημοκρατικός κι επιεικής με όλους [...]. Αυτή η μικρομέγαλη συντροφιά της Λέσχης των Γελοιογράφων αισθάνεται σήμερα τον Μάη πολύ φθινοπωρινό και γκρίζο.

 

Ο Γιάννης Ιωάννου, που μας έφερε από τη Μεταπολίτευση τον γαλλικό Μάη και μας χάρισε χιλιάδες χαμόγελα με την τέχνη του, σήμερα άθελά του μας παίρνει τον Μάη από τα χείλια. Όπως έλεγε κι ο ίδιος σ’ έναν χαιρετισμό του στον Γιάννη Καλαϊτζή, «Ο Θεριστής, απόλυτος άρχοντας, ανέλεγκτος, ανελέητος, είναι κι επιλεκτικός. Διαλέγει τους καλύτερους, τους πολύτιμους, ότι λάμπει γύρω μας»... Σε αποχαιρετούμε, Γιάννη, και σ’ αφήνουμε στην ησυχία σου. Οι περισσότεροι από μας θα πρόσεξαν πως φεύγεις έχοντας στο τσεπάκι σου το μαρκαδοράκι της δουλειάς. Ήδη σε φανταζόμαστε να αποδομείς την απόλυτη εξουσία του Θεριστή. Και μετά να φτιάχνεις άλλη μια από κείνες τις γαλήνιες ακουαρέλες σου, αυτή τη φορά όμως με φωτεινά τοπία από το Άγνωστο...