Jump to content
Sign in to follow this  
Retroplaymo

BATMAN BEGINS : Μεταμορφώνοντας τον θνητό άντρα σε αθάνατο και ακλόνητο σύμβολο της δικαιοσύνης [Κοτσεργκίν Αντρέι, batcountrysite.wordpress.com, 04/12/2018]

Recommended Posts

Batman Begins 1.jpg

 

Τα ‘Origin Stories’ αποτελούν ζόρικη υπόθεση.

 

Πως μπορεί ένας δημιουργός να δώσει στο κοινό του την ιστορία της ‘γέννησης‘ ενός αγαπημένου ήρωα ή χαρακτήρα και να κατορθώσει να κεντρίσει το ενδιαφέρον και να ενθουσιάσει ακριβώς το ίδιο κοινό που εδώ και δεκαετίες έχει δει και διαβάσει ακριβώς την ίδια ιστορία, ξανά και ξανά ?

 

Πολύ απλά φροντίζεις να προσεγγίσεις αυτό το κεφάλαιο μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα. Επιλέγεις να εξερευνήσεις νέες πτυχές του και να αναδείξεις εκείνα τα στοιχεία του κεντρικού σου ήρωα τα οποία

μέχρι πρότινος τα αγνοούσαμε ή δεν τους είχε δοθεί και τόσο μεγάλη βάση.

 

Κάποτε ο σεναριογράφος των BATMAN και BATMAN : Returns , Sam Hamm, είχε δηλώσει : ‘Καταστρέφεις ολοκληρωτικά την αξιοπιστία σου αν επιλέξεις να δείξεις στο κοινό την διαδικασία της μεταμόρφωσης του Bruce Wayne σε Batman’. Το 2005 o σκηνοθέτης Christopher Nolan όχι μόνο πήγε κόντρα σε αυτά τα λεγόμενα αλλά φρόντισε μάλιστα να τα καταρρίψει ολοσχερώς. Ο Nolan ‘γκρέμισε‘ τον ισχυρισμό του Hamm και αυτό το κατόρθωσε ‘χτίζοντας‘ ένα ‘Origin‘ για τον εμβληματικό ήρωα του Gotham το οποίο ναι μεν είχε χωμένες βαθιά τις ρίζες του στο παρελθόν του Batman όμως παράλληλα είχε τις κοχόνες να αναδείξει και την άλλη πλευρά του : Εκείνη του εκατομμυριούχου – ορφανού Bruce Wayne που έχοντας ως ‘όπλο’ το τραύμα μιας άδικης και ύψιστης απώλειας ανέλαβε να γίνει ο βλοσυρός και μοναχικός υπερασπιστής μιας ολόκληρης πόλης η οποία μαστίζονταν από κάθε λογής Καθάρματα. 

Στο BATMAN : Begins ο Nolan προσπάθησε να μελετήσει και να ορίσει , για πρώτη φορά στην κινηματογραφική οθόνη, τον θνητό άνθρωπο που κρύβεται πίσω από μια ‘αθάνατη‘ και εμβληματική μάσκα. Και το εγχείρημα αυτό στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία.

 

bruce_wayne_nino.jpg

 

‘And why do we fall, Bruce? So we can learn to pick ourselves up.’

 

Σε όλη την διάρκεια του Begins τα λόγια του μακαρίτη Thomas Wayne αντηχούν μέσα στο κεφάλι του γιου του Bruce. Ως παιδί ο Bruce έγινε μάρτυρας της δολοφονίας των γονιών του από το χέρι του αδίστακτου Joe Chill . Ένα μαργαριταρένιο κολιέ και μια παράσταση όπερας η οποία τρομοκράτησε τον μικρό Bruce στάθηκαν η αιτία ώστε μπροστά στα μάτια του να εξελιχθεί μια ανείπωτη τραγωδία.

Τα χρόνια πέρασαν όμως ο Bruce ποτέ του δεν ξέχασε αλλά ούτε και συγχώρεσε. Δεν  συγχώρησε τον φονιά των γονιών του για την αισχρή του πράξη όμως ούτε και τον ίδιο του τον εαυτό για την ‘δειλία‘ που επέδειξε εκείνη την νύχτα. Και κάπως έτσι δεκατέσσερα χρόνια μετά ο Bruce αποφασίζει να πάρει ένα περίστροφο και να τιμωρήσει με αυτό τον άντρα που του στέρησε τους γονείς του και τον οποίο το δικαστικό σύστημα ετοιμάζεται να αφήσει ελεύθερο.

 

Και όμως τελευταία στιγμή ο νεαρός Wayne αλλάζει γνώμη και αφήνει τον φονιά να ζήσει. Επάνω σε μια στιγμή θυμού και απερισκεψίας αποφασίζει να βρει τον άνθρωπο που κινεί όλους τους ‘Joe Chill’ της πόλης του και να τον αντικρίσει κατάμουτρα. Όμως ο αρχηγός της Μαφίας του Gotham, Carmine Falcone, είναι ένας σκληρός , πανίσχυρος και ανελέητος άνθρωπος που δεν γνωρίζει τι θα πει ‘φόβος‘. Αντίθετα είναι εκείνος που φέρνει τον φόβο στις καρδιές των θυμάτων του.

Και ακριβώς ένα μάθημα ‘φόβου‘ είναι που δίνει αυτός ο άντρας στον Bruce…

 

Όταν ο Bruce Wayne συνειδητοποιεί πως για να καταπολεμήσει το έγκλημα και την αδικία πρέπει πρώτα να μάθει να τα κατανοεί αποφασίζει να μπαρκάρει στο πρώτο καράβι που βρίσκει μπροστά του. Απαρνείται την περιουσία και την κληρονομιά του και βάζει πλώρη για εξωτικούς και άγριους προορισμούς με σκοπό να συλλέξει γνώσεις, δύναμη και εμπειρίες ώστε μια μέρα να μπορέσει να επιστρέψει στην πόλη του και να τα εφαρμόσει όλα αυτά σε έναν ύψιστο σκοπό :

Την προστασία των αθώων από όλους εκείνους που τους εκμεταλλεύονται και τους πονούν. 

 

Όμως για να μπορέσει να το κάνει αυτό ο Bruce Wayne το ξέρει καλά ότι πρέπει πρώτα να μεταμορφωθεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν θνητό άνθρωπο. Πρέπει να εξελιχθεί σε ένα ‘σύμβολο‘ δικαιοσύνης και φόβου και να μεταφέρει ακριβώς αυτόν τον φόβο στις καρδιές των εγκληματιών που μαστίζουν την πόλη του Gotham…

 

batman-begins-7.png

 

Όσο οξύμωρο και αν ακούγεται σήμερα, το 2005 μια ταινία ‘BATMAN‘ ήταν κάτι που δεν περιμέναμε να δούμε ξανά στις κινηματογραφικές οθόνες. Το Begins αποδείχτηκε μια ταινία με απρόσμενο βάθος και υποδειγματικό χτίσιμο χαρακτήρων η οποία απείχε έτη φωτός από τα απαράδεκτα ‘Forever’ και ‘Batman & Robin’ του Joel Schumacher, τα οποία επάνω στην επιθυμία των παραγωγών να πουλήσουν περισσότερα παιχνίδια κόντεψαν να ρίξουν

την κινηματογραφική εκδοχή του ήρωα για πάντα στο απέραντο σκοτάδι.

 

Οι δυο ταινίες του Joel το μόνο που κάνανε ήταν να πάρουν τις βάσεις των λατρεμένων ταινιών του Tim Burton και να τις διαστρεβλώσουν σε κάτι που θα ήταν πιο ‘προσιτό‘ και εμπορικό. Το τελικό αποτέλεσμα εξελίχθηκε στην απόλυτη παρωδία. Και οι δυο ταινίες ήταν τόσο προσηλωμένες στο να πουλήσουν στο ευρύ κοινό μια εύπεπτη και αποστειρωμένη ψυχαγωγία που επάνω σε αυτή τους την προσπάθεια αμέλησαν παντελώς να εξελίξουν έστω και λίγο τον κεντρικό τους ήρωα. Εδώ ο Batman δεν ήταν τίποτε περισσότερο παρά μια macho και σκοτεινή φιγούρα η οποία χρησίμευε μονάχα για να σπάει στο ξύλο τον εκάστοτε νέο και γραφικό Villain που έκανε την εμφάνιση του στο Gotham. Ευτυχώς ο Nolan φρόντισε να απομακρυνθεί εντελώς από αυτή την προσέγγιση και κατόρθωσε να μας δώσει μια ώριμη και σκεπτόμενη ταινία που όχι μόνο θα κινούνταν γύρω από την ηρωική μορφή του Batman αλλά και που παράλληλα θα τολμούσε να εξετάσει την ψυχοσύνθεση του τραγικού ανθρώπου

που κρυβόταν πίσω από την μάσκα και την κάπα.

 

Ο Batman του Nolan ΔΕΝ είναι ένας ‘Superhero‘. Αντίθετα είναι ένας εκδικητής που δίνει έμφαση στην θεατρικότητα και την παραπλάνηση και μέσω αυτών των δυο στοιχείων κατορθώνει να εμφυσήσει τον φόβο στους αντιπάλους του και να τον χρησιμοποιήσει έτσι ώστε να τους νικήσει. Και όμως παρά τις εντυπωσιακές του ικανότητες και τα θεαματικά του γκάτζετ ποτέ του εδώ δεν παύει να φαντάζει τρωτός. Εδώ θα τον δεις να τρώει τα μούτρα του προσπαθώντας να πηδήξει από την μια ταράτσα στην άλλη, να τρώει ξύλο, να αρπάζει φωτιά , ακόμη και να αμφισβητεί τις ίδιες του τις πράξεις και την ύπαρξη του… Στο Begins γινόμαστε μάρτυρες της παράτολμης και επίπονης προσπάθειας ενός άντρα να σφυρηλατήσει την θνητή του ύπαρξη σε κάτι το πανίσχυρο και ακλόνητο αλλά για να το κατορθώσει αυτό θα πρέπει να ξεπεράσει τους φόβους του και να μάθει να τους ελέγχει προς όφελος του. Ο φόβος αποτελεί βασικό κομμάτι της θεματολογίας του Begins τόσο από την μεριά του ήρωα όσο και από εκείνη των εχθρών του.

 

Παράλληλα ο σκηνοθέτης φροντίζει πιο πριν να μας δείξει τους κόπους αυτής της προσπάθειας. O Nolan στέλνει τον Bruce Wayne του στην Ανατολική Ασία και τον βάζει να ζει ως κακοποιός με σκοπό να του διδάξει πως δημιουργούνται, σκέφτονται και συμπεριφέρονται οι ίδιοι εγκληματίες τους οποίους ο Bruce θέλει σαν τρελός να τους τιμωρήσει. Φυσικά πέρα από την αντίληψη του εχθρού του ο Bruce πρέπει να διδαχτεί και τις μεθόδους της τιμωρίας του. Και αυτές οι μέθοδοι έρχονται μέσα από τις διδαχές του μέντορα του ‘Henry Duckard’ aka Ra’s Al Ghul και της μυστηριώδους οργάνωσης του, League Of Shadows .

 

Βάζοντας τον Bruce να εκπαιδεύεται με αυτούς τους ανελέητους νίντζα – τιμωρούς ο Nolan χτίζει τον ήρωα του ενώ ταυτόχρονα του χαρίζει τον πρώτο του μεγάλο εχθρό. Bruce και Ra’s μπορεί να μοιράζονται έναν παρόμοιο σκοπό, την εξάλειψη της αδικίας και του εγκλήματος, όμως είναι η διαφορά στις μεθόδους τους εκείνη που τους καθιστά σε δυο αντιπάλους. Ο Ra’s για να εκπληρώσει τον σκοπό του δεν θα διστάσει να ‘κάψει‘ πόλεις ολόκληρες. Για εκείνον η διαφθορά είναι ένα στοιχείο που συναντάται σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνίας και δεν κάνει διακρίσεις. Ο Ra’s βλέπει το Gotham ως μια σύγχρονη Βαβέλ εγκληματικότητας και παρακμής και αποφασίζει να καταστρέψει ολοσχερώς την πόλη ώστε να επανέλθει η τάξη. Αντίθετα ο Bruce Wayne είναι πεπεισμένος ότι μέσα στις καρδιές των κατοίκων της πόλης του υπάρχουν ακόμη η ηθική και το καλό

και πως μονάχα μέσα από αυτά υπάρχει ελπίδα για σωτηρία.

 

‘When a forest grows too wild, a purging fire is inevitable and natural.’ ακούμε σε μια φάση τον Ra’s να δηλώνει στον ήρωα και βλέποντας τις εκφράσεις τους το ξέρεις κατευθείαν ότι οι δυο αυτοί άντρες παρά το γεγονός ότι μοιράζονται έναν κοινό, απώτερο, σκοπό είναι προορισμένοι να πολεμήσουν ο ένας τον άλλον μέχρι θανάτου.

 

maxresdefault.jpg

 

Σε επίπεδο εικόνας στο Begins ο Nolan παντρεύει τον ρεαλισμό και την ουσία με το θέαμα και το στιλ. Απομακρύνεται αρκετά από την comic αισθητική των προηγούμενων ταινιών και κάνει μετρημένη χρήση των ειδικών εφέ , δίνοντας στον ήρωα του ένα πιο ‘στρατιωτικό‘ ύφος, όμως παράλληλα ποτέ του δεν ξεχνάει να αναδείξει όλα τα στοιχεία που έκαναν τον Batman έναν τόσο σπουδαίο και λατρεμένο χαρακτήρα. Αναδεικνύει την τραγικότητα του ήρωα του και αρνείται πεισματικά να τον βάλει να σκοτώνει τους αντιπάλους του. Από την άλλη δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να τον αφήσει να μείνει άπραγος μπροστά στον χαμό του εχθρού του. ‘I won’t kill you, but I don’t have to save you,’ τον ακούμε να… γρυλίζει στον Ra’s και βλέπουμε να τον αφήνει σε βέβαιο θάνατο. Και κάπως έτσι ο Nolan προσθέτει μερικές παχιές, έξτρα, στρώσεις σκοταδιού αλλά και γαματοσύνης στον Σκοτεινό Ιππότη του.

 

Μιλώντας για ‘γρυλίσματα‘ ομολογώ ότι τόσο το περίφημο Bat-Voice του πρωταγωνιστή Christian Bale όσο και η στολή που έχει εδώ ο ήρωας του δεν μου κάθισαν ποτέ καλά από επίπεδο αισθητικής. Ναι ο Nolan εδώ ποντάρει στον ρεαλισμό της εξωτερικής εμφάνισης όμως ίσως να μην έβλαπτε αν αφηνόταν λιγάκι παραπάνω στην αισθητική των comics. Πάντως ο Bale κάνει σε γενικές γραμμές άρτια δουλεία. Μας δίνει έναν Batman που μοιάζει λες και είναι βγαλμένος από την αληθινή ζωή όμως εκεί που πραγματικά διαπρέπει είναι στην απεικόνιση της κλονισμένης, διχασμένης αλλά και υπέρμετρα ηρωικής ψυχοσύνθεσης του Bruce Wayne.

Στον αντίποδα οι Liam Neeson και Cillian Murphy κάνουν αξιόλογη δουλειά ενσαρκώνοντας τους Ra’s και Scarecrow αντίστοιχα στις πιο ‘θνητές‘ και  ‘σοβαρές‘ εκδοχές τους. Λίρα εκατό αποδείχτηκε και ο Gary Oldman ως επιθεωρητής Gordon μιας και αποτυπώνει υπέροχα τον ψυχισμό και την αποφασιστικότητα του αδέκαστου αυτού μπάτσου. Από την άλλη δεν μπορώ να ισχυριστώ το ίδιο και για την Rachel της Katie Holmes που πάντα μου φάνταζε ως ένα αχρείαστο Love Story αλλά και ως ένα φτηνό μέσο που θέτει τα ζητήματα ηθικής που αφορούν την παρουσία του Batman και των αμφιλεγόμενων πράξεων του.

 

‘It’s not who I am underneath… but what I *do*… that defines me.’ ακούμε σε μια φάση τον Batman/Bruce να επαναλαμβάνει τα λόγια που κάποτε του είπε η Rachel όμως το θέμα είναι ότι για μένα ο συγκεκριμένος ήρωας ποτέ του δεν είχε την ανάγκη να μάθει αυτά τα λόγια από κάποιο άλλο πρόσωπο. Η διδαχή αυτή έπρεπε να πηγάζει κατευθείαν μέσα από τον ίδιο. Εδώ η Rachel δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά μια αχρείαστη φωνή της ηθικής που πνίγεται μέσα στο ανελέητο σκοτάδι του Gotham.

 

Ευτυχώς δεν μπορούμε να ισχυριστούμε το ίδιο και για τον Michael Caine που εδώ δίνει στον ήρωα το στήριγμα που χρειάζεται ,

τόσο ψυχικά όσο και σωματικά, ως ο πιστός μπάτλερ Alfred Pennyworth.

 

Μάχιμη δουλεία έχει γίνει στις σκηνές μάχης που εκπέμπουν ρεαλισμό αν και ίσως σε ορισμένα σημεία να στερούνται ψυχαγωγικού θεάματος. Υπέροχη είναι και η μουσική των Zimmer και Howard που τσοντάρει τα μέγιστα στην σκοτεινή και ηρωική ατμόσφαιρα ενώ αξίζουν και έξτρα εύσημα στον Nolan για εκείνη την τρομαχτική – γαμάτη – σουρεαλιστική σκηνή

όπου ο Batman δίνει στον Scarecrow να δοκιμάσει το ίδιο του το ‘φάρμακο΄….

 

 

 

To Begins βγήκε στις αίθουσες τον Μάη του 2005 , ‘πέταξε‘ θεαματικά πάνω από το Box Office, επανέφερε τον Batman στο κινηματογραφικό πανί όμως το πιο σημαντικό είναι ότι μας έδειξε ότι μπορούμε να έχουμε comic ταινίες που πέρα από το να μας ψυχαγωγήσουν αποτελεσματικά μπορούν ταυτόχρονα να μας δώσουν σωστά δομημένους και πολύπλευρους χαρακτήρες και ιστορίες που θα μας προβληματίσουν και που θα μας κάνουν να θέλουμε να τους μελετήσουμε

και να τους ερμηνεύσουμε με διάφορους τρόπους.

 

Με αυτό το φιλμ ο Nolan μας απέδειξε ότι μπορείς να πάρεις εμπορικούς ήρωες και ταινίες και να πάρεις δημιουργικά ρίσκα με τα οποία θα χτίσεις κάτι το διαφορετικό και το σπουδαίο και όλα αυτά ενώ ακόμη και σήμερα οι περισσότεροι σκηνοθέτες δεν φαίνεται να έχουν τα αρχίδια να κάνουν κάτι το ‘δικό τους’ με όλους αυτούς τους Σούπερ – ήρωες

που κατακλύζουν τις οθόνες μας τα τελευταία χρόνια.

 

Batman Begins 2.jpg

 

Δεν θα μπορούσα να μην αναφέρω και το συναρπαστικό φινάλε όπου ο Gordon ανάβει για πρώτη φορά το Bat-Signal, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για το Gotham, και δείχνει στον Batman το τραπουλόχαρτο που αποτελεί την ‘κάρτα’ ενός νέου εγκληματία που επίσης φαίνεται να έχει μια έφεση στην θεατρικότητα και τον εντυπωσιασμό. Εδώ είναι που ο Nolan αρχίζει να θίγει το ζήτημα της απρόσμενης εμφάνισης και παρουσίας αυτού του εκδικητή στον κόσμο μας και τις αναπόφευκτες συνέπειες της. Όμως οι επιπτώσεις των ιδεολογιών και των μεθόδων του ήρωα θα εξετάζονταν πολύ πιο εξονυχιστικά και λαμπρά στο δεύτερο και ανυπέρβλητο κομμάτι της τριλογίας.

 

Όμως το πιο σημαντικό είναι ότι με αυτό το τολμηρό ‘ξεκίνημα’ οι Bale και Nolan μας θύμισαν με τον πιο άμεσο και υπέροχο τρόπο ποίος ακριβώς είναι ο Bruce Wayne, το πρόσωπο που κρύβεται πίσω από τον μεγαλύτερο comic ήρωα :

Ένας πονεμένος αλλά και εξαιρετικά αποφασισμένος άντρας που παίρνει μια εις βάρος του αδικία και την μετατρέπει στο εργαλείο που θα του επιτρέψει να μας προστατεύει από όλα εκείνα τα Καθάρματα που μας δυναστεύουν. Ένας τραγικός αντιήρωας που κάθε νύχτα θυσιάζει ένα μεγάλο μέρος τόσο του σώματος όσο και της ψυχής του ώστε να κάνει την κοινωνία μας ένα καλύτερο μέρος στο οποίο ως πολίτες θα τολμούμε να διασχίζουμε σκοτεινά σοκάκια τις νύχτες και χωρίς να φοβόμαστε ότι μοχθηροί άντρες με όπλα θα εμφανιστούν μέσα από το σκοτάδι και θα μας πάρουν δια της βίας τα όνειρα και τις ελπίδες μας. Στο BATMAN : Begins δεν έχουμε να κάνουμε με έναν ακόμη , ανίκητο, macho Σούπερ Ήρωα αλλά έναν πληγωμένο ιδεαλιστή που με όπλο τις γροθιές αλλά και το μυαλό του προσπαθεί να κάνει εκείνο που θεωρεί σωστό μέσα σε μια πόλη που μαστίζεται από τον φόβο. Ο Batman εδώ φροντίζει να μην ξεχάσουμε ποτέ μας ότι σε αυτόν τον βίαιο και παράλογο κόσμο που ζούμε οι ‘πτώσεις’ που θα υποστούμε θα είναι πολλές και σκληρές. Το αν θα βρούμε την δύναμη να σταθούμε ξανά στα δυο πόδια μας και να κάνουμε κάτι για αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς τους ίδιους και την δυνατότητα μας να αντιμετωπίσουμε και να ελέγξουμε τις ίδιες μας τις φοβίες. Και αυτό είναι τρομαχτικό αλλά και εξαιρετικά συναρπαστικό και ρομαντικό ταυτόχρονα.

 

batcountrysite.wordpress.com

  • Like 3
  • Thanks 1

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.