Jump to content
Sign in to follow this  
DJO

Ένατη Διάσταση (lollidope)

Recommended Posts

 

 

Ας ξεκινήσουμε με μια μικρή αναδρομή στην ιστορία της Ένατης Διάστασης καθώς και στην προσωπική σας διαδρομή.

Πάνος Κρητικός: Η Ένατη Διάσταση ξεκίνησε ως μια ομάδα νέων δημιουργών κόμικς στη Θεσσαλονίκη το Νοέμβριο του 1999. Ο αρχικός πυρήνας της ομάδας υπήρχε ήδη από το 1997 με το όνομα Εικονοστρόβιλος και συντονιστή των δραστηριοτήτων του το σκιτσογράφο Γιώργο Κωνσταντίνου. Όταν ο Γιώργος μετακόμισε μόνιμα στην Ισπανία μπήκαμε για λίγο στον «πάγο» εωσότου αποφασίσαμε να κάνουμε μια καινούρια αρχή. Αλλάξαμε όνομα και ξεκινήσαμε την έκδοση ενός fanzine ή underground comics, πες το όπως θέλεις, με τον τίτλο Ανόργανη Ύλη. Το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2000 και συνολικά κυκλοφόρησαν εννέα τεύχη. Ήμασταν φοιτητές τότε και υπήρχε πολύ όρεξη και πολύς ελεύθερος χρόνος. Στην αρχή, βέβαια, ζοριστήκαμε μιας και απουσίαζε εντελώς η εμπειρία, αλλά μας ξελάσπωνε ο Παύλος Γενίτσαρης ο οποίος γέμιζε τις περισσότερες σελίδες του περιοδικού και μοίραζε σενάρια σε όλο τον κόσμο. Τον Απρίλη του 2001, διοργανώσαμε την πρώτη έκθεση κόμικς στο Α.Π.Θ., στα πλαίσια της Φοιτητικής Εβδομάδας όπου και γνωρίσαμε πολλούς νέους δημιουργούς με τους οποίους ξεκίνησε μια συνεχής και πολύ παραγωγική συνεργασία. Έκτοτε, διοργανώσαμε αρκετές εκθέσεις -γύρω στις εννέα, αν θυμάμαι καλά- εντός και εκτός Θεσσαλονίκης και οι περισσότερες από αυτές συνοδεύτηκαν από πολυσέλιδους καταλόγους. Μετά ήρθαν οι υποχρεώσεις, στρατιωτικές και επαγγελματικές οπότε, το Ιούνιο του 2003, αποφασίσαμε να αναστείλουμε τις δραστηριότητες μας. Σ' εκείνη τη φάση, ο Νίκος και εγώ είχαμε καταλήξει να είμαστε οι συντονιστές της ομάδας. Η ιδέα μιας εκδοτικής με επίκεντρο τα κόμικς ήταν κάτι που συζητούσαμε αρκετό καιρό, γι' αυτό και μόλις τακτοποιήθηκα στη Μυτιλήνη και ο Νίκος ξεμπέρδεψε με το στρατό, κάναμε το «μεγάλο βήμα». Η Ένατη Διάσταση, ως εκδοτική πλέον, υπάρχει από τον Απρίλιο του 2006 και ατενίζει με ελπίδα το μέλλον.

Νίκος Δαλαμπύρας: Βέβαια, όπως σε όλα τα όμορφα πράγματα, νομίζω το ότι βρεθήκαμε όλοι αυτοί οι νέοι άνθρωποι μαζί και αρχίσαμε να ασχολούμαστε με τα κόμικς, ήταν μάλλον ένα περίεργο παιχνίδι της τύχης. Ουσιαστικά, συναντήσαμε ο ένας τον άλλον, μέσω κάποιων προγραμμάτων για την εκμάθηση της τέχνης των κόμικς, που είχε διοργανώσει τότε ο Δήμος Θεσσαλονίκης, μέσα στα πλαίσια των εκδηλώσεων για το «Θεσσαλονίκη: Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». Τώρα που το σκέφτομαι, μου φαίνεται τελείως αναπάντεχο το πώς έγινε κάτι τέτοιο... Με το που συναντηθήκαμε, σταδιακά αντιληφθήκαμε ότι υπήρχε "εκεί έξω" πολύς νέος κόσμος, που είχε κάτι αξιόλογο να δείξει, αλλά δεν ήξερε το πού και το πώς. Βαδίζαμε στα τυφλά, αλλά μέσα από εκείνη την περίοδο, νοιώθω πολύ περήφανος που είχα την τύχη και γνώρισα πολλούς "πολλά υποσχόμενους" καλλιτέχνες. Αποτελούσαμε κατά κάποιο τρόπο, ένα είδος "φιλολογικού κύκλου". Χαίρομαι που βλέπω τα έργα κάποιων από αυτούς να κοσμούν τα ράφια των σημερινών βιβλιοπωλείων- φυσικά όχι μόνο από τη δική μας εκδοτική!

 

post-556-0-34438600-1328907582_thumb.jpg

 

Ως σχετικά νέα εκδοτική έχετε αντιμετωπίσει δυσκολίες; Το γεγονός ότι έχετε έδρα εκτός Αθηνών επηρεάζει την πορεία σας;

ΠΚ: Οι δυσκολίες είναι συνυφασμένες με κάθε μορφή δημιουργικής δραστηριότητας. Όποιος θεωρεί πως η δημιουργία, η έκδοση και η κυκλοφορία ενός κόμικς ή βιβλίου είναι κάτι εύκολο, γελιέται οικτρά. Όλα τα προηγούμενα χρόνια που ασχολούμασταν με το χώρο, αποκομίσαμε πολύτιμες εμπειρίες οι οποίες όμως κάλυπταν ένα συγκεκριμένο φάσμα της διαδικασίας. Όταν τα πράγματα γίνονται πιο «επίσημα» οπωσδήποτε δυσκολεύουν. Δεν αρκεί πλέον να φτιάξεις το κόμικς σου, να το τυπώσεις σε τριακόσια κομμάτια, να το πας σε πέντε μαγαζιά και τέλος. Υπάρχει η γραφειοκρατία, η εφορία, η διανομή και μεγάλα χρηματικά ποσά που επενδύονται, με αμφίβολες απολαβές. Το γεγονός ότι η έδρα μας είναι η Μυτιλήνη έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Σίγουρα βρισκόμαστε μακριά από τις εξελίξεις και η διακίνηση των εντύπων μας γίνεται πιο δύσκολα αλλά, από την άλλη, η Μυτιλήνη καλύπτει τις βιοποριστικές μου ανάγκες οπότε και εξασφαλίζει έμμεσα τη βιωσιμότητα των εκδόσεων. Ούτε εγώ ούτε ο Νίκος ενδιαφερόμαστε να κάνουμε το χόμπι μας επάγγελμα. Και όσο δεν εξαρτιόμαστε οικονομικά από αυτό μπορούμε να ρισκάρουμε πιο εύκολα. Στόχος μας είναι να κυκλοφορήσουμε όμορφα κόμικς. Τα υπόλοιπα είναι θέμα οργάνωσης και καλής τύχης...

 

post-556-0-78044200-1328907962_thumb.jpg

 

Παρατηρείται, στις εκδόσεις σας, μια ισορροπία μεταξύ γνωστών δημιουργών (Δημήτρης Βιτάλης, Ζένια κ.α.) και πρωτοεμφανιζόμενων (Δημήτρης Καμπουρίδης, Αβραάμ Κάουα κ.α.), όπως και μια ευρεία γκάμα ύφους, από -έστω και μαύρο- χιούμορ (Οι Θλιβερές Περιπέτειες του Yellow Boy) μέχρι δράση τρόμου (Αντίδοτο)...

ΠΚ: Η ποικιλία που παρατηρείς οφείλεται, κυρίως, στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τα κόμικς ως μορφή τέχνης. Για μένα υπάρχουν μόνο «καλά» και «κακά» κόμικς, ή για να το θέσω πιο «διπλωματικά», καλοφτιαγμένα και προχειροφτιαγμένα κόμικς. Αυτό που μετρά είναι το κατά πόσο ο δημιουργός ή οι δημιουργοί μιας ιστορίας έχουν να πουν κάτι ή όχι. Κυκλοφορούν υπέροχα κόμικς εκεί έξω, σε κάθε θεματική κατηγορία και όλα μαζί απαρτίζουν αυτή την υπέροχη τέχνη που ονομάζουμε κόμικς. Δεν θέλουμε να αυτοπεριοριστούμε θεματικά. Κάθε ένα από τα κόμικς που έχουμε κυκλοφορήσει αλλά και αυτά που έχουμε προγραμματίσει για το μέλλον, διαθέτει το «δικό» του κοινό, μικρό ή μεγάλο, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Υπάρχουν νέοι δημιουργοί που θεωρούμε πως αξίζουν μια ευκαιρία για μια «επίσημη» κυκλοφορία καθώς και παλιότεροι, σημαντικοί δημιουργοί, όπως ο Δημήτρης Βιτάλης, οι οποίοι, έπειτα από μια εικοσαετία στην «πιάτσα», δεν είχαν δει κάποιο άλμπουμ τους στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Εντάξει, δεν ζούμε σε ένα δίκαιο κόσμο και σίγουρα δεν θα βρουν όλοι την αναγνώριση που τους αξίζει. Από την άλλη, ως Ένατη Διάσταση, έχουμε διάθεση να προσπαθήσουμε για ότι καλύτερο. Το μέλλον θα δείξει...

 

post-556-0-30807600-1328907968_thumb.jpg

 

Η Ένατη Διάσταση έχει εκδώσει μέχρι στιγμής αυτόνομα albums και mini σειρές. Προτιμάτε κάποια από τις δύο αντιμετωπίσεις;

ΠΚ: Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες της ελληνικής αγοράς, θα έλεγα πως είναι πιο ρεαλιστικό για μια μικρή εκδοτική, όπως η δική μας, να κυκλοφορεί αυτόνομες και αυτοτελείς εκδόσεις ή για να χρησιμοποιήσω και την επίσημη ορολογία, one-shots ή albums. Είναι πιο ελεγχόμενα στη δημιουργία τους, τα δέχονται τα βιβλιοπωλεία και οι διανομείς ευκολότερα, τα προτιμά το σύνολο, σχεδόν, του αναγνωστικού κοινού που αγοράζει περιστασιακά κόμικς. Μια on-going σειρά απαιτεί εγγυήσεις, τόσο από την πλευρά του δημιουργών, όσο και από την πλευρά του εκδότη, για την ολοκλήρωση του κύκλου της. Και είπαμε, οι συνθήκες εδώ είναι ιδιαίτερες. Τα mini-series βρίσκονται κάπου στη μέση. Σαφώς προτιμούμε να κυκλοφορούμε one-shots και albums αλλά κάποιες ιστορίες θέλουν το χρόνο τους για να ειπωθούν. Η σειρά Αλλόκοτες Καρδιές, που μόλις ξεκινήσαμε, δεν θα μπορούσε να κυκλοφορήσει με άλλο τρόπο. Αντιθέτως, ο αρχικός σχεδιασμός του Φάνη και του Δημήτρη ήθελε το Αντίδοτο σειρά αλλά τελικά βγήκε ως mini-series. Συζητάμε με τους δημιουργούς και προσαρμόζουμε την κάθε μας έκδοση ανάλογα με τις συνθήκες. Προτεραιότητα μας είναι να δει ο δημιουργός την ιστορία του στα βιβλιοπωλεία, όπως ακριβώς τη φαντάζεται. Απλώς αυτό δεν είναι πάντα εφικτό.

 

post-556-0-92768000-1328907969_thumb.jpg

 

Ασχολείστε χρόνια με το χώρο. Διακρίνετε σημαντικές αλλαγές μεταξύ της σκηνής των αρχών της δεκαετίας και του σήμερα; Θα θέλατε να κάνετε κάποιες προβλέψεις για το μέλλον;

ΠΚ: Τα πράγματα έχουν αλλάξει και, αναμφίβολα, προς το καλύτερο. Όταν ξεκινήσαμε να βγάζουμε την Ανόργανη Ύλη, το 2000, μαζί με τις Ιστορίες Ατελείωτης Ματαιοδοξίας του Κων (που κυκλοφόρησε τρεις ή τέσσερεις μήνες μετά) ήμασταν, για αρκετό καιρό, τα μόνα fanzines με κόμικς, με (σχετικά) σταθερή κυκλοφορία. Όσοι παραβρέθηκαν φέτος στον πάγκο με τις ανεξάρτητες ελληνικές εκδόσεις στο Φεστιβάλ της Βαβέλ, αμφιβάλλω αν είχαν ξαναδεί τέτοιο συνωστισμό εντύπων και δημιουργών. Προφανώς, κάτι έχει αλλάξει. Η αρχή που έγινε τις δεκαετίες του 80 και του 90 άρχισε να αποδίδει στις αρχές της νέας δεκαετίας. Η καθιέρωση του Φεστιβάλ της Βαβέλ, ως ετήσιο πολιτιστικό γεγονός μεγάλης εμβέλειας, η εβδομαδιαία είσοδος των κόμικς στα ελληνικά νοικοκυριά μέσω του 9 και η απελευθέρωση της τεχνολογίας προσέφεραν στη σκηνή την ώθηση που χρειάζονταν για να γίνει το επόμενο βήμα. Δεν συμφωνώ με εκείνους που κατακρίνουν την ελληνική κόμικς πραγματικότητα. Και αυτό γιατί ξεχνούν πως ήταν η κατάσταση πριν. Η σύγχρονη ελληνική σκηνή φαίνεται να χαρακτηρίζεται από το στοιχείο της «αύξησης»: Νέες εκδόσεις, νέοι δημιουργοί, νέα καταστήματα κόμικς, νέες εκδοτικές εταιρίες, νέοι δικτυακοί τόποι ενημέρωσης και πολλές εκθέσεις, συνέδρια και φεστιβάλ. Το κατά πόσο θα ξεπεραστούν οι «παιδικές ασθένειες» που, αναμφίβολα, υπάρχουν (κάποιες εκ των οποίων αρκετά σοβαρές) για να γίνει το «επόμενο βήμα», απομένει να το δούμε. Η έξοδος των κόμικς, πάντως, από τους κόλπους της κοινότητας και η διεύρυνση του αναγνωστικού κοινού, είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να κερδίσει η σκηνή, κάποια στιγμή. Είτε μας αρέσει είτε όχι, πρέπει να δημιουργηθεί μια mainstream σκηνή πάνω στην οποία θα στηριχθεί ο χώρος για να προχωρήσει. Δεν μπορούμε να μιλάμε για underground ελληνική σκηνή όταν δεν υπάρχει maistream. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθώ να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο...

ΝΔ: Αυτό που εγώ παρατήρησα στη χώρα μας έχει να κάνει, κυρίως, με θέματα οργάνωσης. Αν κάποια πράγματα λειτουργούσαν διαφορετικά, μπορεί να είχαμε πιο οργανωμένη "σκηνή" κόμικς στη χώρα μας. Δεν μου αρέσει που το λέω, αλλά, δυστυχώς, δεν μπορούμε ακόμα να μιλάμε για "σκηνή", όταν δεν υπάρχουν καλλιτέχνες που να μπορούν να την στηρίξουν με σταθερή παρουσία και φρέσκιες δουλειές. Οι ελάχιστοι που ξέρω ότι το κάνουν ή έστω το προσπαθούν, συχνά το κάνουν με πολύ μεγάλο κόστος για την προσωπική τους ζωή. Και φυσικά, πολλές από τις δουλειές τους, εξ' αιτίας αυτού, δεν παρουσιάζουν την ίδια συνοχή, όσον αφορά το επίπεδο και την ποιότητα. Αν, για παράδειγμα, υπήρχε το σκεπτικό κάποιοι άνθρωποι να συνεργαστούν μεταξύ τους για την δημιουργία ενός κόμικς, σίγουρα τα αποτελέσματα θα ήταν ανώτερα. Μέχρι στιγμής, οι περισσότεροι δημιουργοί που βλέπουν το "φως" της δημοσιότητας, δυστυχώς, δουλεύουν τελείως μόνοι τους. Ο κάθε δημιουργός γράφει, σχεδιάζει, μελανώνει και χρωματίζει τις ιστορίες του μονάχος του. Φυσικό είναι, ότι δεν έχουν ταλέντο σε όλα αυτά. Όλες αυτές οι περιπτώσεις έχουν κάποιες αδυναμίες σε κάποιο από τα παραπάνω, γεγονός που επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα, αδιαμφισβήτητα. Αυτό θα ήθελα να αλλάξει .Ήδη βλέπω κάποιους κομίστες που το κάνουν. Στο εξωτερικό, με τρανταχτό παράδειγμα τις μεγάλες αμερικανικές εταιρίες, για την δημιουργία ενός κόμικς, συνεργάζονται πολλοί άνθρωποι. Άλλος αναλαμβάνει τα σενάρια και άλλος το σχεδιαστικό κομμάτι της ιστορίας. Νομίζω, πάντως, ότι η απομόνωση των καλλιτεχνών και η αντίληψη του "ο καθένας για τον εαυτό του" έχει κάπως αλλάξει. Και αυτό είναι πολύ ελπιδοφόρο!

 

post-556-0-55705600-1328908304_thumb.jpg

 

Πάνο, είσαι μέλος της ομάδας Iconotopia. Πες μας κάποια πράγματα για αυτή και τη δράση της.

ΠΚ: Η Iconotopia είναι μια ομάδα μελέτης της ιστορίας και της θεωρίας των κόμικς. Οι δραστηριότητες της εντάσσονται στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου αλλά περνούν και έξω από αυτό. Έδρα της ομάδας είναι η Μυτιλήνη και αποτελείται από την Εύη Σαμπανίκου και τον Αβραάμ Κάουα (καθηγητές και οι δύο του τμήματος) και από τη Μυρτώ Τσελέντη και εμένα. Από το 2003, έχει διοργανώσει μια Διημερίδα (2003), ένα Animefest (2004) και ένα διεθνές συνέδριο για τα κόμικς (2005). Όλες αυτές οι εκδηλώσεις, συν κάποιες άλλες μικρότερου βεληνεκούς, πλαισιώθηκαν και από εκθέσεις Ελλήνων και ξένων δημιουργών. Στόχος της είναι να προωθήσει τη θεωρητική μελέτη γύρω από τα κόμικς και να την εντάξει στα πλαίσια της ευρύτερη μελέτης της ιστορίας της τέχνης. Πρόκειται για ένα μεγαλεπήβολο και δύσκολο εγχείρημα, καθώς από τη μία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε το ακαδημαϊκό κατεστημένο που αγνοεί (ευτυχώς όχι στο σύνολο του) επιδεικτικά οτιδήποτε ξεφεύγει από τα «ακαδημαϊκά πρότυπα» και από την άλλη, μια μερίδα μελών της κόμικς κοινότητας, η οποία θέλει τα κόμικς να παραμείνουν αποκλειστικά προϊόν αναγνωστικής απόλαυσής και φυσικά, αγνοεί, με τη σειρά της, οτιδήποτε ξεφεύγει από αυτό. Ευτυχώς, έχουμε την τύχη να συνεργαζόμαστε με ανθρώπους και από τους δύο χώρους, οι οποίοι πιστεύουν σε αυτό που κάνουμε και κατανοούν πως, πέρα από την αναγνωστική και εμπορική τους διάσταση, τα κόμικς αποτελούν κομμάτι της διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς και πως σε αυτό συμβάλει και η θεωρητική ενδυνάμωση τους μέσα από μελέτες, δοκίμια, άρθρα, συνέδρια κτλ...

 

Τι να περιμένουμε από την Ένατη Διάσταση άμεσα ή και στο απώτερο μέλλον;

ΠΚ: Καταρχήν, να επιβιώσουμε στην ελεύθερη αγορά! (γέλια) Έχουμε προγραμματίσει διάφορα όμορφα πράγματα τα οποία πιστεύουμε πως θα βρουν το κοινό τους. Θα αναφερθώ, βέβαια, μόνο στα «σίγουρα» γιατί συζητάμε διάφορα. Από καινούριες-καινούριες εκδόσεις αναμένουμε άμεσα μια συλλογή παλιών και νέων ιστοριών του Ταζ (βλέπε Οι Απίθανες Περιπέτειες του Σπιφ και του Σπαφ, εκδόσεις futura) με τίτλο "Ο Κυρ-Κονγκ". Όσοι γνωρίζουν χαμογελούν ήδη, οι υπόλοιποι ας προετοιμαστούν για μια γερή δόση «καφρίλας» και σουρεαλιστικού χιούμορ. Επίσης αναμένεται ο νέος κύκλος του Big Bang, που επιμελείται ο Τάσος Μαραγκός, και ο οποίος υπόσχεται, σε συνεργασία με την Ένατη Διάσταση πλέον, μια νέα, ακόμα πιο δημιουργική περίοδο. Πέρα από αυτά, αναμένουμε μέσα σε αυτή τη χρονιά - τον δεύτερο τόμο του Yellow Boy, δεύτερο τεύχος από Αντίδοτο και Αλλόκοτες Καρδιές και ένα νέο Red Dot Comix. Ελπίζουμε να πάνε όλα καλά και ο κόσμος να τα απολαύσει.

ΝΔ: Πραγματικά, δεν μπορώ να απαντήσω για το μέχρι που μπορεί να φτάσει αυτό που ξεκινήσαμε. Ξέρω μόνο το μέχρι που φτάσαμε ως τώρα.... Είμαστε ρεαλιστές, πάνω απ'όλα! Όσο κάποιοι νέοι άνθρωποι μας πλησιάζουν με δουλειές στις οποίες πιστεύουν και δεν έχουν παράλογες απαιτήσεις από εμάς (δεν είμαστε η Marvel και ούτε υπάρχει ακόμα χώρος για κάτι τέτοιο στη χώρα μας), τότε κι εμείς θα συνεχίσουμε να εκδίδουμε όμορφα, μικρά πράγματα, με γούστο και αισθητική. Σίγουρα μας απασχολεί να διατηρήσουμε σε υψηλό επίπεδο και την εκτυπωτική ποιότητα των εκδόσεων μας. Θα ήθελα οι εκδόσεις μας να συνεχίσουν να έχουν τον συλλεκτικό τους χαρακτήρα και αξία! Για μας, τα comics δεν αποτελούν ένα ευτελές ανάγνωσμα και αυτό θέλουμε να φαίνεται από παντού.

  • Like 10

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...

Important Information

By using this site, you agree to our Terms of Use.