Search the Community

Superman: The Death and Return of Superman Compendium Review Εισαγωγή Περίπου μια εβδομάδα πριν, ολοκλήρωσα την ανάγνωση του compendium που συγκεντρώνει τα τεύχη που συνθέτουν την ιστορία του κλασικού θανάτου του Superman και των γεγονότων που ακολούθησαν στον κόσμο του, μέχρι την επιστροφή του. Οι προτάσεις που διαβάζετε αυτή τη στιγμή είναι αποτέλεσμα αυτού που σας είχα τάξει, ένα review για τον τόμο αυτό -εκτενές ή σύντομο. Ε, λοιπόν, με αυτό το review θα ξεπεράσω τον εαυτό μου, βάζοντας μου την πρόκληση να συντάξω ένα εκτενές review περισσότερων του ενός ποστ, στα οποία θα πιάσω τα δεκάδες τεύχη του ξεχωριστά ένα ένα, λέγοντας από λίγες λέξεις έως μερικές προτάσεις για το καθένα! Ο λόγος που θα κάνω κάτι τέτοιο είναι ότι πρόκειται για έναν μεγάλο τόμο, η ανάγνωση του οποίου πήρε αρκετό καιρό (ξεκίνησα στις 1 Νοεμβρίου!). Έτσι, θα ήθελα να κάνω έναν τελικό απολογισμό για τα περιεχόμενά του, να αποτυπωθούν οι σκέψεις μου για αυτά για μελλοντική προσωπική χρήση (δεν πρόκειται για μια ιστοριούλα που την διαβάζεις μέσα σε λίγες ώρες για να την θυμηθείς) και φυσικά να τις μοιραστώ με συνκομιξόφιλους που έχουν διάθεση να ακούσουν τις μπαρούφες μου! Να σημειώσω ότι, όπως είναι φυσικό, δεδομένου ότι δεν κρατούσα σημειώσεις κατά την διάρκεια της ανάγνωσης των τευχών, αλλά όλα γράφονται τώρα αναδρομικά, σε ορισμένα σημεία στην ανάλυση από τεύχος σε τεύχος (ξεκινώντας από το επόμενο ποστ) είναι πιθανόν να μην είμαι απολύτως ακριβής, σχετικά με την εντύπωση που μου άφησε το συγκεκριμένο τεύχος ή αναφορικά με κάποιες ιδιότητές που του αποδίδω. Πάντως, θα κάνω την καλύτερή μου προσπάθεια, οπότε παρακαλώ μείνετε συντονισμένοι! Περιεχόμενα Ο τόμος περιέχει συνολικά 46 τεύχη και μια ακόμη σχετική κυκλοφορία της εκδοτικής, που παρουσιάζει δομή εφημερίδας (η οποία, φυσικά, καλύπτει φανταστικά γεγονότα). Από τα τεύχη, 37 ανήκουν στον τίτλο του Superman, κατανεμημένα στις τέσσερις σειρές που εξέδιδε εκείνη την εποχή η DC με τον ήρωα ως πρωταγωνιστή. (Superman: The Man of Steel, Superman, The Adventures of Superman και Action Comics). Άλλα 4 από τα τεύχη της συγκεντρωτικής έκδοσης, αποτελούν τα αντίστοιχα ετήσια τεύχη των παραπάνω τεσσάρων τίτλων, ένα για τον καθένα. Έπειτα, περιλαμβάνονται 2 τεύχη της Justice League America και 1 τεύχος Green Lantern, σχετικά crossovers με τις περιπέτειες του Superman στον τόμο. Τέλος, υπάρχουν και 2 specials -one shots αν θέλετε-, τα Superman: The Legacy of Superman (τεύχος με διάφορες περιπέτειες σε έναν κόσμο χωρίς τον Superman) και Supergirl and Team Luthor (όπως υποδηλώνει ο τίτλος, με πρωταγωνίστρια την Supergirl αλλά και τον LL...). Διάφορες πληροφορίες έκδοσης Η έκδοση, ως compendium, διαθέτει τις τυπικές διαστάσεις ενός trade paperback και μαλακό εξώφυλλο. Οι σελίδες είναι 1378, πολλές από τις οποίες αριθμημένες, ώστε να μπορείς να περιηγηθείς εύκολα εντός του τόμου με την βοήθεια του πίνακα περιεχομένων. Το gutter loss είναι μηδαμινό. Σχετικά με την ποιότητα του χαρτιού, είμαι μάλλον ο πλέον άσχετος για να την κρίνω, αλλά μπορώ να πω ότι οι σελίδες είναι αρκετά έως πολύ λεπτές. Τέλος, η foldout σελίδα του Superman #75 περιλαμβάνεται κανονικά. Bonus Σε ό,τι αφορά το extra υλικό στο τέλος, ο τόμος είναι αρκετά φτωχός -ειδικά αναλογικά με τον όγκο του περιεχομένου του. Συγκεκριμένα, το bonus section αποτελείται από 6 σελίδες, που περιέχουν 3 εξώφυλλα διαφόρων εκδόσεων και μια αφίσα -όλα σχετικά με τις ιστορίες του τόμου, φυσικά. Προσωπικά, αν και σίγουρα θα μπορούσε να προστεθεί υλικό, δεν έχω παράπονο, απλά το αναφέρω. Ποιότητα ιστοριών και συμπέρασμα Τα περιεχόμενα του τόμου διαθέτουν μεγάλη ποιοτική ποικιλία, με βάση τα γούστα μου. Αρκετά "πολύ ωραία" τεύχη, αρκετά "καλά", αλλά και αρκετά "μέτρια" ή "αδιάφορα". Συνολικά, δεν μετάνιωσα καθόλου για την αγορά αυτού του μεγαθήριου, καθώς περιέχει αρκετά τεύχη που ευχαριστήθηκα πολύ, αλλά και λόγω της ιστορικής αξίας των ιστοριών που συλλέγει, που χαίρομαι να τις έχω διαβάσει πλήρεις και να τις έχω στην συλλογή μου (σε έναν τόμο!) Για να μην αναφερθώ στην τιμή κτήσης, η οποία ήταν στα 20 ευρώ (με cover price 60$)! Πάρα πολύ value for money! Ορισμένα λαθάκια Θα γίνω πάρα πολύ ψείρας, αλλά θα αναφέρω μερικά λαθάκια/παραλείψεις που εντόπισα (τα οποία με αφήνουν ψιλόαδιάφορο, απλά θα τα πω για να τα πω). Στον πίνακα περιεχομένων για το τεύχος Superman: The Legacy of Superman αναγράφονται μόνο οι τρεις από τις (πέντε συνολικά) ιστορίες που περιέχει. Επίσης, στα περιεχόμενα του οπισθόφυλλου παραλείπεται το Action Comics Annual #5, ενώ περιλαμβάνεται 1 παραπάνω τεύχος για κάθε μια από τις 4 σειρές του Superman, σε σχέση με το πραγματικό περιεχόμενο και συγκεκριμένα το αμέσως προηγούμενο τεύχος από το πρώτο της κάθε σειράς που περιέχεται στον τόμο. Ίσως να πήραν το θάρρος να τα συμπεριλάβουν στα περιεχόμενα επειδή ο τόμος περιέχει στην αρχή μια σελίδα από το καθένα (την τελευταία, που ανήγγειλε τον ερχομό του Doomsday). Τέλος, ένα λάθος εντοπίστηκε και στην αρίθμηση των σελίδων στο τεύχος Superman #75, όπου με βάση την τελευταία αριθμημένη σελίδα του και την πρώτη αριθμημένη του επόμενου τεύχους (εφημερίδα), μετρώντας το πλήθος των ενδιάμεσων σελίδων, μπορούμε να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι κατά λάθος δεν καταμετρήθηκαν στην αρίθμηση 2 σελίδες (χωρίς να λάβουμε υπόψιν τις επιπλέον δύο σελίδες που εμφανίζονται με το ειδικό ξεδίπλωμα στο Superman #75).

Εδώ και περισσότερα από εξήντα χρόνια, ο Bizarro Superman αποτελεί την επιτομή της υπερηρωικής παρωδίας και ταυτόχρονα έναν όχι-και-τόσο-εχθρικό αντιήρωα που ο ίδιος ο Σούπερμαν αντιμετωπίζει με αμφιθυμία. Άλλωστε είναι (σχεδόν) ολόιδιοι. Ένα από τα μεγαλύτερα προτερήματα και ταυτόχρονα μια από τις σπουδαιότερες κατακτήσεις της μεταμοντέρνας παρωδίας είναι η δυνατότητα του αυτοσαρκασμού. Στα σύγχρονα κόμικς, η παρωδία αποτελεί πολύ συχνά την αφορμή και την κυρίαρχη μέθοδο αφήγησης ιστοριών. Η αυτοσαρκαστική παρωδία υπήρχε πάντα αλλά στα κόμικς γνώρισε μέρες δόξας στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στην post-underground εποχή της δεκαετίας του 1970. Πρωτοπόρα σε αυτήν, χρόνια νωρίτερα, υπήρξε η εταιρεία DC με την επινόηση και την υιοθέτηση ενός χαρακτήρα που αν και φαινόταν ότι αποτελεί το παρωδιακό κακέκτυπο του πιο διάσημου και δημοφιλούς υπερήρωα, του Σούπερμαν, εντέλει έγινε κι αυτός δημοφιλής, έστω και με χιουμοριστικούς σκοπούς. Ο Bizarro Superman δημιουργήθηκε πρώτη φορά από τον σεναριογράφο Alvin Schwartz και τον σχεδιαστή Alvin Schwartz στα τέλη της δεκαετίας του 1950 με προορισμό τα καθημερινά στριπ εφημερίδων. Λόγω καθυστερήσεων όμως, η πρώτη επίσημη εμφάνισή του έγινε στο Superboy #68 σε σενάριο του Otto Binder και σχέδια του George Papp. Στο Action Comics #244 επανήλθε σε σενάριο του Otto Binder και σχέδια του Al Plastino αλλά σε όλες αυτές τις πρώιμες εκδοχές του, τόσο ο χαρακτήρας του όσο και η εμφάνιση και το παρελθόν του δεν ήταν κατασταλαγμένα. Το σίγουρο είναι πως δεν ήταν «καλός» αλλά χωρίς να είναι και «κακός», το παρουσιαστικό του και η στολή του παρέπεμπαν στον Σούπερμαν αλλά σε μια κακοσχεδιασμένη εκδοχή του, η ζωή του και οι πράξεις του δεν αποτελούσαν πρότυπο για τα παιδιά αλλά δεν ήταν και κακούργος. Περισσότερο σαν ένα άκακο ή γκαφατζίδικο τέρας του Φρανκενστάιν έμοιαζε και φερόταν, παρά σαν ένας τρομακτικός και παρανοϊκός εγκληματίας όπως οι συνήθεις κακοί των κόμικς της δεκαετίας του 1960. Τον Ιούνιο του 1961, στο Adventure Comis #285, σε σενάριο του Jerry Siegel, θρυλικού εμπνευστή και σεναριογράφου του γνήσιου Σούπερμαν από το 1938, εξώφυλλο των Curt Swan και Stan Kaye, σχέδια του Wayne Boring και μελάνια του John Forte, εμφανίστηκε ο επίσημος και «τελικός» Bizarro, με τη μορφή και το περιεχόμενο που θα τον συνόδευαν τις επόμενες δεκαετίες. «Αυτό που ξεκίνησε σαν μια αυτοτελής περιπέτεια του Superboy γρήγορα μεταφέρθηκε στα κανονικά τεύχη του Σούπερμαν και από εκεί απογειώθηκε. Ο Bizarro είχε πια τη δική του ζωή. Οι συμπληρωματικές ιστορίες του στο Adventure Comics ήταν το φυσικό επακόλουθο της δημοτικότητάς του […] Δεν ήταν πράγματι εγκληματίας. Ήταν κατά κάποιο τρόπο μπερδεμένος. Αυτό είναι όλο […] Ίσως λίγο τον λυπόσουν. Έκανε ότι μπορούσε. »Ποτέ δεν θα ξεχάσω τη φορά που η Μητρόπολη (σ.σ.: η φανταστική πόλη του Σούπερμαν) γιόρταζε τη “Μέρα του Σούπερμαν”, η ιστορία ανατυπώθηκε με αυτό το φοβερό σκληρό εξώφυλλο με ιστορίες του Σούπερμαν από τις δεκαετίες του ’30, του ’40, του ’50 και του ’60. Ο Σούπερμαν παίρνει τόσα σπουδαία δώρα και ανάμεσά τους φτάνει κι ο Bizarro με το δικό του δώρο: κρυπτονίτη» γράφει ο David Mandel προλογίζοντας την ανθολογία «Tales of the Bizarro World» (εκδ. DC, 2000). Ο κρυπτονίτης είναι το μοναδικό υλικό στον κόσμο που μπορεί να κάνει τον Σούπερμαν τρωτό και ευάλωτο, του αφαιρεί τις υπερδυνάμεις, τον εξουδετερώνει. Αλλά ο Bizarro δεν φέρνει ένα τέτοιο δώρο για κακό. Αυτή είναι απλώς η φύση του. Ο Bizarro ζει σε έναν «αντεστραμμένο» κόσμο όπου όλες οι αξίες είναι οι διαμετρικά αντίθετες από τις γήινες. Ο πιο ελκυστικός άνθρωπος είναι ο πιο άσχημος, καλύτερος μαθητής στο σχολείο είναι όποιος παίρνει μηδέν, όταν τα πλάσματα αυτού του αλλόκοτου κόσμου συναντιούνται, λένε «αντίο», στα μουσεία βρίσκονται κρυμμένα στα υπόγεια τα αριστουργήματα όπως η Νίκη της Σαμοθράκης και στις κεντρικές προθήκες φιγουράρουν κάποιες μουντζούρες, τα φαγητά πρέπει να είναι καμένα και να βρωμάνε, οι άνθρωποι βουρτσίζουν τα δόντια τους με γυαλιστικό παπουτσιών και τρίβουν τα παπούτσια τους με οδοντόκρεμα, οι σημαίες κυματίζουν ανάποδα, τα κτίρια είναι ετοιμόρροπα και χωρίς καμιά συμμετρία ή ομοιομορφία, οι «ιππότες» άνδρες δεν απλώνουν το σακάκι τους στις λάσπες για να περάσει μια κυρία αλλά πετούν τις λάσπες στην κυρία, τα ζευγάρια ανταλλάσσουν βρισιές για να δηλώσουν την αγάπη του ενός για τον άλλο, οι θεατές ξεκαρδίζονται στο σινεμά όταν ο Δράκουλας πίνει το αίμα ανθρώπων, πανηγυρίζουν όταν οι ληστές ξεγελούν τους αστυνομικούς και ο Πύργος της Πίζας στέκει όρθιος και χωρίς καμία κλίση. Ο χάρτης του πλανήτη τους είναι ίδιος με της Γης αλλά το σχήμα του είναι κυβικό και το όνομά του είναι «Ηγ» (Htrae αντί για Earth). Ακόμα και το Bizarro λεξικό είναι απολαυστικό και απολύτως «ανάποδο»: «χτες» σημαίνει «αύριο», «τσαγκάρης» είναι αυτός που φτιάχνει καπέλα και «σχολική τάξη» σημαίνει θάλαμος βασανιστηρίων. Παρά την παράδοξη αυτή αντιστροφή, εντυπωσιάζει η ομοιότητα των κατοίκων του Bizarro κόσμου: είναι όλοι ολόιδιοι, κατ’ εικόνα και ομοίωση του γενάρχη τους που κυκλοφορεί με μια πινακίδα περασμένη στον λαιμό του που αναγγέλλει: «Bizarro No 1». Άλλωστε αυτός γεννήθηκε όταν ο Σούπερμαν χτυπήθηκε από μια ακτίνα διπλασιασμού και το πείραμα δεν εξελίχθηκε καλά και αποφάσισε με τη σειρά του να αποσυρθεί μαζί με τη Λόις σε έναν μακρινό πλανήτη ώστε να δημιουργήσουν, μακριά από την κακία και την ασχήμια των γήινων, τους δικούς τους απογόνους. Όταν δημιουργήθηκε ο Bizarro «ήταν κάτι διαφορετικό σε έναν κόσμο των κόμικς όπου τόσο πολλοί χαρακτήρες διέφεραν μόνο στο χρώμα της μπέρτας τους. Οι εμφανίσεις του στην κανονική σειρά του Σούπερμαν αντιπροσωπεύουν ορισμένες από τις πιο ασυνήθιστες και αστείες υπερηρωικές ιστορίες που έχουμε δει» συμπληρώνει ο David Mandel. Αυτή η τόσο ξεχωριστή παρουσία, ιδιαίτερα για την εποχή που δημιουργήθηκε, σε έναν κατά τα άλλα πολύ προβλέψιμο και βασισμένο σε αυστηρούς μυθοπλαστικούς και σχεδιαστικούς κανόνες κόσμο, αποτελεί ίσως την πρώτη τόσο έντονη και σαφή απόπειρα παρώδησης του μανιχαϊστικού και επαναλαμβανόμενου υπερηρωικού σύμπαντος περασμένων δεκαετιών. Η ικανότητα, ωστόσο, του μέσου των κόμικς να διαιωνίζει τον εαυτό του και να τον διατηρεί επίκαιρο βασίζεται εν πολλοίς σε τέτοια σεναριακά και σχεδιαστικά τεχνάσματα που τολμούν να τσαλακώσουν το προφίλ των ηρώων και να τους παρουσιάσουν διαφορετικούς, ακόμα και κόντρα σε κάθε παραδεδεγμένο και επιτυχημένο ως τότε πρότυπο. Τέτοιες πρακτικές οδήγησαν στην άνθηση των εναλλακτικών κόμικς και των εναλλακτικών υπερηρωικών ιστοριών των τελευταίων δεκαετιών, με ακόμα περισσότερη διάθεση για παρωδία και χωρίς ταμπού και στεγανά απέναντι σε ιερά τέρατα της ένατης τέχνης. Σε ακόμη μια απόδειξη ότι η σπουδαία τέχνη μπορεί και πρέπει να αναστοχάζεται πάνω στην ίδια της τη φύση. Και, γιατί όχι, να σαρκάζει και να αυτοσαρκάζεται. Και το σχετικό link...