Search the Community

Ιρανοφοβία, οριενταλισμός και δαιμονοποίηση των Περσών στα κόμικς του Φρανκ Μίλερ («300», «Ξέρξης») και στις κινηματογραφικές τους μεταφορές. Καρέ από την ταινία «300: Rise of an Empire» Η πρόσφατη αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν επενδύθηκε ιδεολογικά από όλα τα συνήθη κλισέ περί της Ιστορίας ως πεδίου σύγκρουσης Δύσης και Ανατολής. Πρωτεύοντα ρόλο σε αυτό το προπαγανδιστικό σχήμα έπαιξε η εργαλειοποίηση της αρχαιότητας, ιδιαιτέρως της πτυχής εκείνης που αφορά τις σχέσεις των αρχαίων Ελλήνων με την Περσική Αυτοκρατορία. Σύμφωνα με αυτό το σχήμα, οι ελληνοπερσικοί πόλεμοι των αρχών του 5ου π.Χ. αιώνα σηματοδοτούν την έναρξη μιας σειράς από συγκρούσεις μεταξύ Δύσης και Ανατολής που διατρέχουν 25 αιώνες Ιστορίας, περιλαμβάνοντας γεγονότα όπως η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου, οι αραβικές κατακτήσεις του 7ου και 8ου αιώνα μ.Χ., οι Σταυροφορίες, οι πολιορκίες της Βιέννης από τους Οθωμανούς κ.ο.κ. Τελευταίο επεισόδιο αυτής της αέναης διελκυστίνδας ανάμεσα στον «δυτικό πολιτισμό» και την «ασιατική βαρβαρότητα» θεωρείται η τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Ακραία κορύφωση, σε πολιτισμικό επίπεδο, της παραπάνω ιδεολογικής κατασκευής συνιστούν οι δύο χολιγουντιανές ταινίες του franchise «300» (παραγωγής 2006 και 2014 αντίστοιχα), βασισμένες, λίγο-πολύ, στα κόμικς του Φρανκ Μίλερ. Η αναπαράσταση των Περσών σε αυτά τα κόμικς και στις κινηματογραφικές τους εκδοχές είναι ενδεικτική της υποτίμησης με την οποία αντιμετωπίζει η μαζική αμερικανική κουλτούρα τον περσικό πολιτισμό. Είναι κραυγαλέα όμως και για τις απαξιωτικές για το σύγχρονο Ιράν αντιλήψεις που καλλιεργούνται εδώ και πολλά χρόνια στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Έχοντας ως φόντο τα σφυροκοπήματα από και προς το Ιράν, «επισκεπτόμαστε» τα κόμικς του Φρανκ Μίλερ και τις αντίστοιχες ταινίες. Όχι τόσο για να στηλιτεύσουμε τις αναρίθμητες ιστορικές τους ανακρίβειες, όσο για να διαπιστώσουμε πόσο δίκιο είχαν τότε οι ενστάσεις που επισήμαιναν την ιρανοφοβία και τον απαράδεκτο οριενταλισμό τους. «300» Το κόμικς «300», σε σχέδια του Φρανκ Μίλερ και χρώματα της Λιν Βάρλεϊ, αφηγείται με τρόπο σκοτεινό τη μάχη των Θερμοπυλών του 480 π.Χ. Είναι το έργο με το οποίο ο δημιουργός των «The Dark Knight Returns» και «Sin City» έγινε γνωστός σε ένα κοινό ευρύτερο των κομιξόφιλων. Κεντρικός ήρωας ο βασιλιάς Λεωνίδας της Σπάρτης, τα ηρωικά κατορθώματα του οποίου εξιστορεί ο λοχαγός Δήλιος σε έναν κύκλο πολεμιστών λίγο πριν από τη μάχη στις Πλαταιές που έλαβε χώρα έναν χρόνο αργότερα και έκρινε την τελική έκβαση των Περσικών Πολέμων. Το εξώφυλλο του κόμικς «300» Η σχεδόν μυθολογική αφήγηση ακολουθεί την πορεία του Λεωνίδα και των τριακοσίων του από τη Λακωνία ώς τα στενά των Θερμοπυλών, προκειμένου να ανακόψουν, μαζί με άλλους Έλληνες, την προέλαση των πολυάριθμων περσικών στρατευμάτων προς Νότο. Πέρα από το προσεγμένο σενάριο των «300» και τη σχεδιαστικά εξαιρετική απόδοση τής κατά Μίλερ ιστορίας τους, γεγονός είναι ότι το ιδεολογικά φορτισμένο αυτό κόμικς προωθεί τη δαιμονοποίηση του αρχαίου περσικού πολιτισμού μέσω απλοϊκών μανιχαϊστικών σχημάτων. Έτσι, οι Πέρσες παρουσιάζονται ως δεσποτικοί, μυστικιστές, δειλοί και θηλυπρεπείς, σε αναντιστοιχία με τους ελευθερόφρονες, ηρωικούς, ορθολογιστές και στρέιτ αρρενωπούς Σπαρτιάτες. Καρέ από την ταινία «300: Rise of an Empire» Η ταινία τραβάει στα άκρα τις παραπάνω αντιθέσεις. Οι Πέρσες κυριολεκτικά απανθρωποποιούνται. Ήδη από την αρχή προεικονίζονται ως μοχθηροί λύκοι, ως «φαντάσματα που κυνηγάνε ανθρώπινες ψυχές», ενώ τα πτώματά τους (παρά τα αρχαιοελληνικά ήθη σεβασμού προς τις σορούς των αντιπάλων) χρησιμοποιούνται ως λάσπη για την ανοικοδόμηση του τείχους των Φωκαέων. Σε αντιδιαστολή δε προς τον λακωνικό ασκητισμό, το στρατόπεδο των Περσών παρουσιάζεται ως βασίλειο οργιαστικού ηδονισμού και πανσεξουαλισμού. Καρέ από την ταινία «300» Στους κινηματογραφικούς «300» επίσης, προστέθηκαν στοιχεία που δεν υπήρχαν στο κόμικς, όπως το… περσικό Ορκ, ο πολεμικός ρινόκερος, οι βόμβες μολότοφ, ο καβουροχέρης αποκεφαλιστής, αλλά και ένας σατανόμορφος τράγος. «Ξέρξης» Το 2018, ο Μίλερ επανήλθε με τον «Ξέρξη», επιχειρώντας να αφηγηθεί τα γεγονότα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη μάχη των Θερμοπυλών. Στην ουσία, πρόκειται για ένα prequel/sequel των «300», καθώς εκκινεί από την αφορμή που οδήγησε στην πρώτη περσική εκστρατεία (ιωνική επανάσταση του 499 π.Χ.) και καταλήγει, χαοτικά, στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου και στην πτώση του οίκου του Δαρείου το 330 π.Χ. Οι ιστορικές ανακρίβειες των «300» ωχριούν μπροστά στις αυθαιρεσίες του «Ξέρξη», καθώς εδώ ο Μίλερ δημιούργησε μια αλλοπρόσαλλη μυθοπλασία, απαλλαγμένη από κάθε σύνδεση με τις πηγές. Το εξώφυλλο του κόμικς «Ξέρξης» Αν και ο «Ξέρξης» θεωρείται επίσημα ότι είναι το κόμικς στο οποίο βασίστηκε η ταινία «300: Rise of an Empire», το παρασκήνιο είναι πιο περίπλοκο. Και αυτό γιατί το 2014, όταν προβλήθηκε η ταινία, το κόμικς ήταν ακόμη ακυκλοφόρητο – κυκλοφόρησε 4 χρόνια μετά! Επιπλέον, ελάχιστη σχέση έχει η κινηματογραφική παραγωγή με την υποτιθέμενη κομιξίστικη επιρροή του. Τα μόνα κοινά στοιχεία είναι η μάχη του Μαραθώνα και η «θεϊκή» μεταμόρφωση του Ξέρξη σε σπήλαιο ερημιτών μυστικιστών μετά την τραυματική βίωση της ανιστορικής δολοφονίας του Δαρείου από τον Θεμιστοκλή στον κόλπο του σημερινού Σχινιά. Η ναυμαχία της Σαλαμίνας, λ.χ., απουσιάζει παντελώς από το έργο του Μίλερ. Και ενώ υποτίθεται ότι το θέμα του κόμικς είναι η προσωπικότητα του Ξέρξη, η ταινία επικεντρώνεται στη στρατηγό του, Αρτεμισία: μια δυναμική, μοχθηρή και διψασμένη για εκδίκηση γυναίκα, μόνη ικανή, λόγω της ελληνικής καταγωγής της, να ηγηθεί των μαλθακών, μυστικιστών και άβουλων Περσών. Στον «Ξέρξη» και στην παράγωγη, υποτίθεται, ταινία του ο οριενταλισμός αποθεώνεται. Και αν στον επίλογο του κόμικς ο Μεγαλέξανδρος φαίνεται να κλείνει συμφιλιωτικά την αντιπαλότητα 170 ετών ελληνοπερσικής σύγκρουσης, στην ταινία η έχθρα είναι αγεφύρωτη και η αιματοχυσία τόσο αστείρευτη, που θυμίζει μάλλον σπλατεριά video game αισθητικής. Ωστόσο, παρότι στιλιστικά οι Πέρσες και άλλοι λαοί της Ανατολής παραπέμπουν σε κάτι ανάμεσα σε τζιχαντιστές και σε Φρουρούς της Επανάστασης, απουσιάζουν οι εξωφρενικές αναπαραστάσεις τους που είδαμε στους ορίτζιναλ «300». Οι ιρανικές αντιδράσεις Όταν το 2007 κυκλοφόρησαν οι «300», οι Ιρανοί την αντιμετώπισαν εξαρχής ως αυτό που ήταν: μια μιλιταριστική αμερικανική προπαγάνδα. Η λονδρέζικη «Times» κατέγραψε κάποιες αντιδράσεις Ιρανών πολιτών: «Δεν έχουμε πρόβλημα με την Ιστορία, με το γεγονός που συνέβη στις Θερμοπύλες. Αυτό που μας ενοχλεί είναι ο τρόπος που μας παρουσιάζουν οι Αμερικανοί. Το Χόλιγουντ πρέπει πάντα να έχει έναν καλό και έναν κακό τύπο – αλλά γιατί πρέπει πάντοτε οι κακοί να είναι οι Πέρσες;». Τη δεύτερη ταινία «300: Rise of an Empire», που προβλήθηκε το 2014, ο τότε πρόεδρος Αχμαντινετζάντ τη χαρακτήρισε «μέρος ενός ολοκληρωμένου ψυχολογικού πολέμου των ΗΠΑ που στοχεύει στην ιρανική κουλτούρα». Η απειλή που είχε εξαπολύσει το 2020 ο Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα κατέστρεφαν τοποθεσίες υψηλής πολιτισμικής αξίας για το Ιράν, εκπληρώνεται σήμερα με τα στοχευμένα πλήγματα σε τουλάχιστον 120 μουσεία και ιστορικά κτίρια, αφότου ξεκίνησε ο πόλεμος. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει τον κάθε άλλο παρά αθώο ρόλο τέτοιων πολιτισμικών προϊόντων ως προς τη διαμόρφωση συνειδήσεων που θα «χωνέψουν» ευκολότερα τέτοια εγκλήματα. Απόσπασμα από το κόμικς «300» Η κριτική μας στάση σε κόμικς και ταινίες τύπου «300» δεν αφορμάται από κάποια «πολιτικά ορθή» ευαισθησία. Πολύ απλά, μελετώντας βαθύτερα την Ιστορία, διαπιστώνουμε ότι τα παλιά ιδεολογικά σχήματα περί «σύγκρουσης πολιτισμού και βαρβαρότητας» ή «μεταλαμπάδευσης του ελληνικού πολιτισμού στη βάρβαρη Ανατολή» είναι αφελή και αναχρονιστικά. Ειδικά στην Ελλάδα, της οποίας η πολιτιστική κληρονομιά κατά το παρελθόν έπεσε συστηματικά θύμα αρπάγων από τη Δύση, η υιοθέτηση εισαγόμενων αποικιοκρατικών αντιλήψεων δυτικής υπεροχής δεν θολώνει μόνο την πρόσληψη της αρχαίας μας ιστορίας· περιορίζει επίσης τους νοητικούς μας ορίζοντες ως προς την κατανόηση του σύγχρονου πολύπλοκου κόσμου και της θέσης μας σε αυτόν. Και το σχετικό link...

26/4 έβγαλε την ανακοίνωση ο Δήμος ότι στην συνεδρίαση της 30/4/2018 το δεύτερο θέμα της ημερησίας διάταξης θα είναι: "2ο Περί Ανακήρυξης σε Επίτιμο Δημότη Δήμου Σπάρτης του Frank MillerΕισηγητής: κ.Σπυρίδων Μοιράγιας" Το δημοτικό συμβούλιο προφανώς ενέκρινε το ψήφισμα. http://laconialive.gr/επίτιμος-δημότης-σπάρτης-ο-καλλιτέχν/ "Επίτιμος δημότης Σπάρτης ο καλλιτέχνης που δημιούργησε τους “300” Από laconialive.gr - 3 Μάϊου 2018 Στη συνεδρίαση της Δευτέρας 30/4 το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε την ανακήρυξη του Frank Miller σε επίτιμο δημότη Σπάρτης. Πρόκειται για πολυβραβευμένο καλλιτέχνη στο χώρο των κόμικς, ο οποίος έγραψε και σχεδίασε το περίφημο κόμικ των “300”, το οποίο παρουσιάζει τη μάχη των Θερμοπυλών και των γεγονότων που οδήγησαν σε αυτή από την πλευρά του βασιλιά Λεωνίδα. Στο βιβλίο αυτό βασίστηκε και η ομώνυμη αμερικανική ταινία του 2006." Επί του παρόντος δεν βρήκα κάποιο σχετικό δελτίο τύπου στον ιστότοπο του Δήμου.

Ένα άρθρο αφιερωμένο στην ταινία και τα "περίεργά" της. Συμφωνώ με τον αρθρογράφο. Η ταινία στη δεύρερη προβολή της ξεφούσκωσε, και τώρα πια μου φαίνεται ένα έκτρωμα. Περισσότερο είναι μια ιστορική ανάλυση και παρουσίαση γεγονότων, προσπαθώντας να απογυμνώσει τους μύθους που χτίστηκαν στα σχολικά βιβλία. Δεν ξεχνά ότι έχει μια ταινία και ένα κόμικ να σχολιάσει, αλλά αυτό το κάνει στο μισό κείμενο. Σελίδα μας για την ταινία εδώ. Σελίδα μας για το κόμικ εδώ, και εδώ.

Ενδιαφέρουσα παρουσίαση των 8 πρώτων (!) σελίδων του κόμικ "300". Αναρτήθηκε στο blog της Φοιτητικής Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας (Φ. ΛΕ.ΦΑ. ΛΟ) μάλλον το Δεκέμβριο του 2010, αν κρίνω από τα σχόλια που ακολουθούνε το άρθρο και τα οποία μπορείτε να τα διαβάσετε, όπως και όλο το άρθρο εδώ. Ήταν το έτος 1998, όταν στην αγγλοσαξονική αγορά κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Dark Horse η εικονογραφημένη νουβέλα του Frank Miller, που έφερε τον τίτλο «300» και είχε ως θέμα τη μάχη των Θερμοπυλών. Ο Miller ήταν γνωστός ως ένας από τους κορυφαίους δημιουργούς εικονογραφημένων ιστοριών και η είδηση ότι το εν λόγω έργο αφορούσε ένα σημαντικό γεγονός της ελληνικής ιστορίας είχε δημιουργήσει κλίμα ενθουσιασμού στη μικρή ελληνική κοινότητα του φανταστικού. Η προσδοκία ότι οι «300» θα ικανοποιούσαν το αναγνωστικό κοινό επιβεβαιώθηκε αρχικά από τους τυχερούς που πρόλαβαν να διαβάσουν την αρχική τους έκδοση (στην αγγλική γλώσσα). Όταν, εν τέλει, μεταφράστηκαν από την Αγαθή Πεπεράκη και κυκλοφόρησαν στα ελληνικά τον Απρίλιο του 1999 από τις εκδόσεις Μαμούθ Comics, ήμουν από αυτούς που έσπευσαν άμεσα να αποκτήσουν τα πέντε μηνιαία τεύχη τους. Όπως αποδείχτηκε, έκανα μια από τις πλέον επιτυχημένες επιλογές μου. Τί να πρωτοπεί κανείς γι’ αυτή την ανεπανάληπτη εικονογραφημένη ιστορία; Μέσα σε πέντε τεύχη (που αργότερα κυκλοφόρησαν και σε ενιαία βελτιωμένη έκδοση) ο Frank Miller, που είχε αναλάβει τα κείμενα και τα σχέδια, καθώς και η Lynn Varley, που είχε προσθέσει τα χρώματα, κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ανεπανάληπτο λογοτεχνικό και εικαστικό δημιούργημα, το οποίο ο αναγνώστης δεν κουράζεται να διαβάζει και να ξαναδιαβάζει. Υπάρχει μια παλιά παροιμία που λέει ότι η καλή μέρα φαίνεται από το πρωί. Είμαι της γνώμης ότι οι «300» τη δικαίωσαν με τον πλέον σαφή τρόπο! Η επαφή με τις οκτώ πρώτες εισαγωγικές σελίδες τους είναι αρκετή για να υποβάλλει στον αναγνώστη μια αίσθηση βουβού και μεγαλόπρεπου δέους, το οποίο προαναγγέλλει ενστικτικά το δράμα που πρόκειται να επακολουθήσει. Είναι επίσης αρκετή για να ωθήσει το φαντασιακό δυναμικό στη διασάλευση της αίσθησης των ορίων του υλικού του περιβάλλοντος. Ο αναγνώστης, ερχόμενος σε επαφή με τις σελίδες του περιοδικού, βρίσκεται πλέον μέσα στον κόσμο της εικονογράφησης και παρακολουθεί από ένα απόμακρο ύψωμα τους τριακοσίους να προχωρούν. Πώς, όμως, το καταφέρνουν αυτό οι συντελεστές του έργου; Θα δοκιμάσουμε να απαντήσουμε ακολουθώντας το Λεωνίδα και τους άντρες τους στις οκτώ αυτές σελίδες. Στην πίσω κιόλας πλευρά του εξωφύλλου, στο σημείο δηλαδή όπου αναγράφονται τα ονόματα των συντελεστών και ο τίτλος του πρώτου τεύχους, ο αναγνώστης βλέπει τα κύματα μιας θάλασσας αίματος να σκάνε με μανία σε μια βραχώδη ακτή, πάνω από την οποία (και κάτω από έναν νεφελώδη ουρανό) υψώνονται δυο τεράστιοι γήινοι όγκοι που στο ενδιάμεσό τους υπάρχει ένα μικρό πέρασμα. Πρόκειται για τις Θερμοπύλες. Ο συνδυασμός των χρωμάτων της εικόνας, τα περιγράμματα των σχημάτων που είναι συγκεκριμένα και τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους που σβήνονται μέσα στους χρωματικούς συνδυασμούς, δημιουργούν μια σκυθρωπή ατμόσφαιρα ρομαντικής αισθητικής, στην οποία νιώθει κανείς να αιωρείται μια αδιόρατη απειλή. Ακολουθούν δυο σελίδες στις οποίες απλώνεται το πρώτο σκίτσο της πλοκής. Αυτό απεικονίζει μια ομάδα πολεμιστών, τα ολογράμματα των οποίων είναι ζωγραφισμένα με λιτό ύφος, ενώ τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους αχνοφαίνονται και κρύβονται στο ημίφως και κάτω από τους τυλιγμένους μανδύες τους. Ο ουρανός παρουσιάζεται μέσα από μια ανάμιξη μελανών και γκριζοκίτρινων χρωματισμών, γεννώντας την αίσθηση ότι ο αναγνώστης παρατηρεί ένα ωχροκίτρινο ηλιοβασίλεμα που έχει ήδη αρχίσει να παραχωρεί τη θέση του στο σκοτάδι της νύχτας. Η αίσθηση της προοπτικής, που απλώνει τη θέα ως τα πέρατα του ορίζοντα, είναι καταπληκτική. Εκείνο ωστόσο που κάνει εντύπωση μετά από μια δεύτερη ματιά είναι ο συγχρονισμένος βηματισμός των στρατιωτών που κρατούν στρογγυλές ασπίδες, επάνω στις οποίες είναι χαραγμένο το γράμμα Λ. Σε ένα πολύ μικρό ορθογώνιο πλαίσιο, υπάρχει η μοναδική λέξη που συνοδεύει την εικόνα: ΒΑΔΙΖΟΥΜΕ. Στις δυο σελίδες που ακολουθούν παρουσιάζεται το επόμενο σκίτσο. Τα ίδια χαρακτηριστικά, οι ίδιοι πολεμιστές. Μόνο που αυτή τη φορά, ο αναγνώστης τους βλέπει από το πλάι να κινούνται ανηφορικά σε ένα ύψωμα. Ο βηματισμός εξακολουθεί να είναι συγχρονισμένος. Όπως και στο προηγούμενο σκίτσο, το δεξί πόδι όλων των πολεμιστών πατάει μπροστά. Ωστόσο, τόσο στην προηγούμενη όσο και σ’ αυτή την εικόνα, ο συγχρονισμένος βηματισμός δεν είναι το άμεσο θέαμα που παρατηρεί κανείς. Αντίθετα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι βρίσκεται στο νοηματικό υπόβαθρο του σκίτσου και συμβάλει τα μέγιστα στην ανάδειξη της δραματουργικής έντασης που αποπνέει η επιφάνεια της εικόνας. Τα μικρά πλαίσια/κουτάκια με τα κείμενα, αυτή τη φορά είναι τρία και εμφανίζονται κλιμακωτά προς τα κάτω, γράφοντας: «ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΡΕΥΤΉ ΛΑΚΩΝΙΑ», «…ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΕΡΗ ΣΠΑΡΤΗ…», «ΒΑΔΙΖΟΥΜΕ». Το επόμενο σκίτσο που καλύπτει επίσης δυο σελίδες, φέρνει τον αναγνώστη να παρακολουθεί τους πολεμιστές από ψηλά, βλέποντας αυτή τη φορά ξεκάθαρα τα σκυθρωπά και αποφασιστικά τους πρόσωπα να διατηρούν μια σιδερένια νηφαλιότητα, η οποία όμως μόλις και μετά βίας συγκρατεί την εκτίναξη των εσωτερικών ορμών τους, όπως αποκαλύπτει η αγριωπή ματιά ενός εκ των πολεμιστών που στρέφεται προς τα πάνω, σα να έχει συλλάβει κάτι ανεπαίσθητο που οι υπόλοιποι δεν έχουν αντιληφθεί. Τα τρία πλαίσια των κειμένων κατεβαίνουν και πάλι κλιμακωτά συνοδεύοντας την εικόνα με τις εξής φράσεις: «ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΗ», «ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΞΑ», «ΒΑΔΙΖΟΥΜΕ». Το τελευταίο σκίτσο με το οποίο θα καταπιαστούμε στο άρθρο αυτό, ολοκληρώνει την εισαγωγή της εικονογραφημένης ιστορίας, παρουσιάζοντας από μπροστινή και ελαφρώς πλάγια θέση, ολόκληρη την ομάδα των πολεμιστών να περνά έναν βραχώδη και χορταριασμένο λόφο. Ο βηματισμός εξακολουθεί να είναι συγχρονισμένος, τα περιγράμματα των πολεμιστών συγκεκριμένα, αλλά τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους δυσδιάκριτα μέσα από τις περικεφαλαίες και τον υπόλοιπο εξοπλισμό. Οδηγός είναι ένας πολεμιστής που με τον αυλό του κρατά το ρυθμό του βαδίσματος, ενώ μπροστά από την ομάδα των πολεμιστών προπορεύεται η μορφή ενός ασκεπή άντρα που βαδίζει με τον ίδιο βηματισμό και τον ίδιο τρόπο με τους υπολοίπους, αλλά που κάτι στο κόψιμο της κορμοστασιάς του και στην αρχοντική αποφασιστικότητα που αποπνέει η εικόνα του, μαρτυρά σιωπηρά ότι αποτελεί τον αρχηγό της ομάδας. Δηλαδή, το βασιλιά Λεωνίδα. Το σκίτσο συμπληρώνει η απλή αναγραφή μιας ημερομηνίας. 480 π.Χ. Οι Ήρωες Νομίζω ότι θα πρέπει να σταθούμε σε αυτή την εισαγωγή, γιατί αποτελεί ένα μνημειώδες προοίμιο για το έργο. Η ατμόσφαιρα που δημιουργούν τα σχήματα και τα χρώματα είναι κυριολεκτικά καταπληκτική και δίνει την αίσθηση ότι μόλις ο αναγνώστης ανοίξει το comic, ένα χέρι εξέρχεται μέσα από αυτό και τον τραβά στο εσωτερικό του, κάνοντάς τον να νιώσει ότι βρίσκεται κι αυτός κάπου μέσα στο χώρο, πίσω από τους ογκώδεις βράχους και τους χορταριασμένους λόφους της αρχαίας Ελλάδος. Τα κλασικιστικά στοιχεία των σχεδίων με τις λιτές γραμμές, συμπλέκονται με τη βαριά και σκοτεινή ατμόσφαιρα των χρωμάτων που διαχέονται ελαφρώς το ένα μέσα στο άλλο για να δημιουργήσουν το υπόβαθρο του χώρου. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η συγκρότηση μιας άκρως επιτυχημένης ρομαντικής εικαστικής ολότητας. Η ποιότητα του εικαστικού υπόβαθρου δεν αποτελεί όμως το βασικό στοιχείο της εν λόγω εισαγωγής. Γιατί εκείνο που κυριολεκτικά συνεπαίρνει τον αναγνώστη/παρατηρητή, είναι η όλη κίνηση των πρωταγωνιστών. Με την απεικόνιση της κίνησης αυτής, ο Miller καταφέρνει μέσα από τέσσερα μόλις σκίτσα, να ζωντανέψει την οργανικότητα της στρατιωτικής και αριστοκρατικής κοινωνίας των αρχαίων Σπαρτιατών. Φυσιογνωμίες σκυθρωπές, σημαδεμένες από τις μάχες, σοβαρές και αποφασιστικές, βαδίζουν. Βαδίζουν συγχρονισμένα σα να αποτελούν ένα σώμα, ακόμη και την ώρα που σκαρφαλώνουν σε ανηφοριές. Κοιτάζουν μπροστά έχοντας απόλυτη επίγνωση του σκοπού τους. Δεν συνομιλούν. Κατευθύνονται διαπνεόμενοι από ένα εσωτερικό ρεύμα ενστικτώδους επικοινωνίας. Είναι κυριολεκτικά ένας οργανισμός. Η επιλογή του ωχροκίτρινου ηλιοβασιλέματος και του σούρουπου δεν φαίνεται να είναι τυχαία. Η ατμόσφαιρα που δημιουργείται έχει κάτι το μελαγχολικό, το αρρωστημένο και το αδιόρατα απειλητικό. Η χρήση των συγκεκριμένων χρωμάτων μπορεί να ζωντανεύει το περιβάλλον, αλλά δημιουργεί παράλληλα και μια πυρετώδη ασφυξία στον αναγνώστη. Όμως οι Σπαρτιάτες δεν δείχνουν να ενδιαφέρονται ή να επηρεάζονται καθόλου από τις δυσοίωνες αυτές υποψίες. Απλώς συνεχίζουν να βαδίζουν, αφήνοντας τις όποιες υποβλητικές φοβίες και απειλές εκτός του οπτικού τους πεδίου. Ακολουθούν τον τραγικό δρόμο της ζωής τους ακλόνητοι και ατρόμητοι. Είναι προφανές ότι ο Miller με την εισαγωγή αυτή δεν προετοιμάζει απλά τον αναγνώστη για το τι έπεται στο έργο, αλλά παράλληλα δημιουργεί και έναν έντονο συμβολισμό. Οι πολεμιστές που παρουσιάζει είναι σίγουρα οι 300 του Λεωνίδα που πορεύονται προς τις Θερμοπύλες για να υπερασπιστούν την πατρίδα, ωστόσο δεν είναι μόνο εκείνοι. Κι αυτό γιατί αποτελούν έναν συμβολισμό του διαχρονικού ηρωικού προτύπου, που στη συγκεκριμένη περίπτωση μορφοποιείται με έναν ενδεικτικό τρόπο (δηλαδή τους Σπαρτιάτες). Οι πολεμιστές που βαδίζουν αποτελούν μια συμβολική αναπαράσταση των απανταχού ηρώων της ιστορίας. Εκείνών δηλαδή, που ξεχωρίζοντας από τους πληθυσμούς των απλών ανθρώπων, κατευθύνουν αυτοβούλως την ιστορία. Εκείνων που αυθόρμητα αποφασίζουν να σηκώσουν το βάρος των ευθυνών τους, αλλά και των ευθυνών ολόκληρης της ανθρωπότητας, στους ώμους τους και να πράξουν αυτό που ενδογενώς γνωρίζουν πως πρέπει να πράξουν, χωρίς να το συζητήσουν, χωρίς να το υπολογίσουν και χωρίς να το διαπραγματευθούν. Οι «300» του Miller είναι οι 300 της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, είναι οι συναγωνιστές του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην προδιαγεγραμμένη ματαιότητα της υπεράσπισης της Κωνσταντινούπολης, είναι ο Ιππότης που απεικονίζει ο πίνακας του Άλμπρεχτ Ντύρερ να αγνοεί τον διάβολο και τον θάνατο που επιτηρούν την πορεία του και να προχωρά αγέρωχα προς τα μπρος, είναι η φωνή του Φρειδερίκου Χέλντερλιν που μας υπενθυμίζει ότι «όλες ακόμα ζουν, οι των ηρώων μητέρες», είναι οι Ήρωες του Τόμας Καρλάιλ και του Ιωάννη Συκουτρή. Οι ήρωες.. αυτοί που οδηγούν την ιστορία. Αυτοί που αψηφώντας το Χάος που τους περιβάλλει προχωρούν εμπρός, δημιουργώντας σχήματα πολιτισμού και γεμίζοντας με νόημα την ανθρώπινη ζωή. Οι Σπαρτιάτες δεν πήγαν να πολεμήσουν για να στεφθούν με επιτυχία. Οι ήρωες δεν επιζητούν την επιτυχία, όπως υποστηρίζει σοφά ο Ιωάννης Συκουτρής στο έργο του «Η φιλοσοφία της ζωής». Η επιτυχία συνδέεται με την εργαλειακή φρόνηση και σημαίνει την προσαρμογή της ψυχής προς τα πράγματα. Επιτυχία σημαίνει πραγματοποίηση ενός σκοπού που βρίσκεται έξω από το Εγώ του ήρωα. Πρόκειται για μια προσαρμογή του Εγώ προς την καθημερινότητα του περιβάλλοντος που συγκροτεί το παρόν. Ωστόσο, ο σκοπός και το νόημα της ύπαρξης των ηρώων βρίσκεται εντός του δικού τους Εγώ. Η αποστολή τους είναι να πολεμήσουν το παρόν, να αναβιβάσουν τα πράγματα προς την ψυχή τους, να τα γεμίσουν με νόημα και να τα κάνουν αντάξιά τους. Οι ήρωες δεν επιτυγχάνουν. Οι ήρωες νικούν. Οι μάχη των Θερμοπυλών για τους 300 ήταν ανεπιτυχής και ταυτοχρόνως νικηφόρα, αφού δεν πέτυχαν τελικά να αποκρούσουν τους Πέρσες αλλά κατάφεραν να νικήσουν, προβάλλοντας ένα διαχρονικό πρότυπο συμπεριφοράς για την ανθρωπότητα, το οποίο συμπυκνώνει το νόημά του γύρω από τις έννοιες της τιμής, της ευθύνης, του πατριωτισμού και της αδιαφορίας μπροστά στο θάνατο προκειμένου να υπερασπιστούν οι υπέρτατες αξίες που παράγουν πολιτισμό και νοηματοδοτούν την ανθρώπινη ζωή. Ο Miller είναι προφανές ότι κατανοεί σε βάθος ετούτο το συλλογισμό, γι’ αυτό και δημιουργεί τον εν λόγω συμβολισμό. Έναν συμβολισμό, που υπενθυμίζει στον αναγνώστη τον προαιώνιο ρόλο του ήρωα στην ανθρώπινη ιστορία και την αναγκαιότητα της εκδίπλωσης του σε κάθε εποχή. Οι «300» του, βαδίζουν μέσα στην αρρωστημένη και απειλητική ατμόσφαιρα, που έχουν δημιουργήσει τα χρώματα της Lynn Varley, προς τη νίκη. Οι ήρωες του παρόντος και του μέλλοντος, οφείλουν να κάνουν το ίδιο στο αρρωστημένο Χάος της Νεωτερικότητας. Σταμάτης Μαμούτος, πρόεδρος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

Τίτλος: 300: March to Glory Πλατφόρμα: Sony Playstation Portable (PSP) Τύπος: Hack and Slash Έτος κυκλοφορίας: 2007 Developer: Collision Studios Publisher: Warner Bros. Interactive Πωλήσεις: περίπου 400 χιλιάδες Βαθμολογίες: Μέτριες To παιχνίδι 300: March to Glory είναι ένας τίτλος που κυκλοφόρησε το 2007, με σκοπό να εξαργυρώσει την μεγάλη επιτυχία του αντίστοιχου κόμικ του Frank Miller 300 και την γενική αναταραχή που υπήρξε την περίοδο εκείνη λόγω της κυκλοφορίας της ομώνυμης ταινίας. Κινείται μεν αρχικά στα ίδια πλαίσια και σχεδιασμό και το στυλ του όλα τα σφάζω όλα τα μακελεύω μάλλον ταιριάζει τόσο στο ύφος όσο και στην γενική αίσθηση του παιχνιδιού. Γενικά όμως σαν πωλήσεις κινήθηκε μέτρια με συνολικές πωλήσεις κάτω του μισού εκατομμυρίου, ενώ το ίδιο μέτριες ήταν και οι βαθμολογίες που έλαβε στους αντίστοιχους γενικούς πίνακες των GameRankings και Metacritic με σκορ 55%. Στο παιχνίδι αναλαμβάνεις τον ρόλο του Λεωνίδα φυσικά, λίγο πριν την μάχη των Θερμοπυλών και μάχεσαι ενάντια στους Πέρσες κατακτητές προσπαθώντας να τους κρατήσεις μακριά όχι μόνο τους ίδιους αλλά και την βαρεμάρα σου από την ενασχόληση μαζί του. Ωπ, το είπα δυνατά αυτό; Ναι μεν βασίζεται στο γνωστό κόμικ που για εμάς είναι ένα θετικό, ναι μεν έχει κάποιες ενδιαφέρουσες αναβαθμίσεις σε πανοπλίες, ασπίδες, όπλα, κινήσεις, και κάποια άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία όπως μία ανεκτή ποικιλία εχθρών από απλούς σκλάβους, σε διάφορων τύπων Πέρσες στρατιώτες μέχρι και τέρατα, αλλά τελικώς αν είναι να παίξετε τον ρόλο κάποιου Σπαρτιάτη πολεμιστή τότε μάλλον είναι καλύτερα αυτός να είναι ο Kratos από το God of War. Να διαβάσω το κόμικ ή να παίξω το παιχνίδι; Διάβασε το κόμικ. Που μπορώ να το βρω; Κάνε μία βόλτα από τους 300 του φόρουμ. Το trailer του παιχνιδιού: http://www.youtube.com/watch?v=-Ih5hO5T2xo

Απορώ πώς με τόση συζήτηση στο αντίστοιχο θέμα δεν έγινε ακόμη μια δημοσκόπηση.