Search the Community

Τριάντα χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Μποστ, το Καρέ Καρέ θυμάται το πέρασμα του αιχμηρού καλλιτέχνη από την τέχνη των κόμικς, μέσα από τα δικά του λόγια. Το 1947, ο 29χρονος εικονογράφος Μέντης Μποσταντζόγλου αναζητά δουλειά σε παιδικά περιοδικά. Πρώτα στο «Ελληνόπουλο / Θησαυρός των Παιδιών» ζωγραφίζει εξώφυλλα και σύντομες ιστορίες, ενώ από τον σκιτσογράφο Θέμο Ανδρεόπουλο μυείται σε ένα είδος που ακόμα δεν είχε όνομα στην Ελλάδα: τα κόμικς. Από τότε και για όλη τη δεκαετία του ’50, ο Μποστ εικονογραφεί σενάρια ανωνύμων κόμικς σε συνέχειες, για δεξιά χριστιανικά περιοδικά («Παιδόπολις», «Η Ζωή του Παιδιού»), αναμφίβολα για βιοποριστικούς λόγους. Εξώφυλλο του 29χρονου Μποστ για τον «Θησαυρό των Παιδιών», 7.2.1948. Το 1953 όμως έρχεται μια μεγάλη ανάθεση: το κόμικς «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος» σε κείμενο Ειρήνης Φωτεινού για τα Κλασικά Εικονογραφημένα. Ο Κωνσταντινουπολίτης Μποστ ξεχώριζε τον «Παλαιολόγο» ανάμεσα στα έργα του και είχε διηγηθεί τη δημιουργία του (Αρης Μαλανδράκης, «Η Λογοτεχνία στο Περίπτερο», Ελευθεροτυπία, 26/1/1992): «Σχεδιάζοντάς το, επιχείρησα διάφορα οπτικά κόλπα για να μην υπάρχει μεγάλη τυποποίηση στις σελίδες. Έβαλα, για παράδειγμα, κάποιες φιγούρες να ξεπερνούν τα όριά τους και να περνούν στο καρεδάκι της διπλανής εικόνας. (…) Η δουλειά ήταν επίπονη και κάθε σελίδα χρειαζόταν μια-δυο ημέρες για να τελειώσει. (…) Διάβαζα τους διαλόγους και αναρωτιόμουν τη μια στιγμή πώς πρέπει να είναι ο χωρικός και πώς ο ναύαρχος, λίγο πιο κάτω πώς θα είναι ντυμένοι οι στρατιώτες, τι εμφάνιση θα έχουν τα τείχη της Πόλης, τα πλεούμενα, τα όπλα και οι πολιορκητικές μηχανές κ.λ.π.. Για τα ρούχα ανέτρεξα στο Λεύκωμα Βυζαντινών Αυτοκρατόρων». Eξώφυλλο και καρέ του Κλασικού Εικονογραφημένου «Κωνσταντίνος Παλαιολόγος». Αξιοσημείωτη είναι η συμβουλή που του έδωσε ο… Γιάννης Τσαρούχης: «(…) βλέποντάς με να παιδεύομαι με το κόμικς, μου λέει “Βάλε τους σαρίκια κι ας μην είναι Τούρκοι. Αρκεί να είναι πειστικοί…”». Συμβουλή που, μάλιστα, ακολούθησε! «Φόρεσα σε Έλληνες τη στολή του Δάντη Αλιγκέρι, άλλους τους έντυσα με ανατολίτικα ρούχα, σε άλλους φόρεσα φράγκικα καπέλα. Η επιμειξία Ελλήνων και Τούρκων είναι συνεχής, το ίδιο και οι επιδράσεις της Δύσης». Η ιστορία κυκλοφόρησε Μάιο του 1953 αλλά τα προβλήματα δεν είχαν τελειώσει: «Είχαμε συμφωνήσει με τον Πεχλιβανίδη την αμοιβή για το κόμικς (…) είχα υπολογίσει ότι θα μου απέδιδαν γύρω στις 25 λίρες και ήμαστε όλοι ευχαριστημένοι. Ξαφνικά, γίνεται η υποτίμηση του Μαρκεζίνη και χάνω τις μισές λίρες σε αξία (…) κι έτσι την πάτησα!». Όλες αυτές οι δυσκολίες μάλλον απέτρεψαν τον Μποστ από το να συνεχίσει στα Κλασικά Εικονογραφημένα – σύμφωνα με άλλους εικονογράφησε και τον «Βασίλειο Βουλγαροκτόνο» των Κλασικών, κάτι που δεν είναι επιβεβαιωμένο. Σε άλλη του συνέντευξη, αποτυπώνει τα τότε κραταιά στερεότυπα για το είδος («Ο Μποστ μιλάει στο Νέο Επίπεδο», 1990): «Κόμικς είναι, νομίζω, μικρές ιστορίες κωμικές που τελειώνουν σε 3, σε 4, σε 6 το πολύ κομματάκια, τα άλλα είναι απλώς εικονογραφήσεις… Η εικονογράφηση του Παλαιολόγου τίποτα το κωμικό δεν είχε. Δηλαδή τι; Σατίριζε την ιστορία της Άλωσης; Η λέξη κόμικ σημαίνει κάτι το κωμικό. Έτσι το καθιέρωσαν οι Αμερικάνοι». Φυσικά τα κόμικς πλέον είναι μια μεγάλη τέχνη που αγκαλιάζει και το «κωμικό» και την «Άλωση», ολόκληρο το νεανικό πέρασμα του μεγάλου δημιουργού από τα καρέ. Και το σχετικό link...

Είχα πρωτοπετύχει το "Σάντρο" στο E-Market... Δυστυχώς η τιμή του ήταν απαγορευτική οπότε και "έκατσα στ'αυγά μου" και σιγο-καιγόμουν... Μετά από μερικά χρόνια, μου ξαναδόθηκε η ευκαιρία, σε μια λίγο πιο "προσγειωμένη" τιμή, οπότε και βρίσκεται μπροστά σας! Το "Σάντρο" πρωτοεμφανίστηκε, ασπρόμαυρο, στις σελίδες του περιοδικού "Ελληνόπουλο", σαν μια πρώιμη μορφή "strip comic" (όρος που δεν υπήρχε τότε, φυσικά), σε συνέχειες. Χαρακτηρίζεται σαν το πρώτο Ελληνικό κόμικ, το οποίο σχεδίασε ο Θέμος Ανδρεόπουλος σε κείμενα της Σοφίας Μαυροειδή - Παπαδάκη. Αυτή είναι μια αυτόνομη έκδοση όπου * ίσως * και να μιλάμε για το πρώτο Ελληνικό Graphic Novel!!! Μέσα από εικόνες και κείμενο, λοιπόν, μας αφηγείται την ιστορία ενός ηρωικού παιδιού, που ανετράφη από τσιγγάνους και ξαφνικά μαθαίνει οτι είναι από βασιλική γενιά. Με χίλιες περιπέτειες, κατορθώνει να ελευθερώσει τον φυλακισμένο βασιλιά πατέρα του και να κερδίσει τον θρόνο των προγόνων του! Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να ανατρέξετε στον Δεινοθήσαυρο τον ρετρο-συλλεκτομανή

Πρόσφατα έκανε την εμφάνισή του στην ΛΕΦΙΚ ένα μικρό τευχάκι που ακούει στο όνομα Η ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΗΣ ΤΣΕΠΗΣ. Από τα συμφραζόμενα διαπιστώνουμε ότι είναι μία εκδοτική προσπάθεια του ιδιοκτήτη του περιοδικού ΕΛΛΗΝΟΠΟΥΛΟ-Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ, μιας και γίνεται αρκετή διαφήμιση γι' αυτόν τον τίτλο στο εσωτερικό. Το εν λόγω (πρώτο) τεύχος, σαν άλλο Βιβλίο των Μικρών Εξερευνητών, δίνει σε κάθε σελίδα του διάφορες πληροφορίες που σκοπό έχουν να ενημερώσουν, να μορφώσουν και καμία φορά να εντυπωσιάσουν την νεολαία της εποχής, η οποία δεν είχε άλλο τρόπο πληροφόρησης, παρά μόνο το σχολείο και ίσως τους ογκωδέστατους εγκυκλοπαιδικούς τόμους. Το πρώτο τεύχος τιτλοφορείται Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ και είναι επικεντρωμένο στις ανθρώπινες σωματικές λειτουργίες, καθώς και την διατροφή. Η έκδοση δικαιολογεί το όνομά της. Είναι μικρή το δέμας και δεμένη με καρφίτσα. Το χαρτί είναι αρκετά λεπτό και μέτριας ποιότητας, το ίδιο και το εξώφυλλο, γεγονός που μαρτυρά ότι έχουμε να κάνουμε με μία σειρά που αν ήταν άνθρωπος, τώρα θα ήταν συνταξιούχος ή... . Προσωπικά δεν έχω κάποια πληροφόρηση για το έτος κυκλοφορίας, αλλά αυτό που αναφέρεται είναι ότι κυκλοφορούσε δωρεάν με το περιοδικό ΕΛΛΗΝΟΠΟΥΛΟ-Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ, επομένως εικάζω ότι μιλάμε για τα τέλη της δεκαετίας του 1940. Νομίζω ότι δεν χρειάζεται κάποια ειδική πρόσκληση στα τζιμάνια του φόρουμ, που γνωρίζουν κάτι περισσότερο, να το γράψουν.

Το βραχύβιο Σινεάκ του Νίκου Τσεκούρα αποτελεί ένα ακόμη κρίκο στην αλυσίδα μεταλλάξεων του θρυλικού παιδικού περιοδικού Ελληνόπουλο των δεκαετιών ’40 και ΄50. Κυκλοφόρησε λίγα τεύχη το έτος 1947, μετά από τη διαφωνίες που προέκυψαν μεταξύ του (διευθυντή) κ. Τσεκούρα και του εκδότη του Ελληνόπουλου κ. Δημητράκου. Μπερδευτήκατε; Καλύτερα να διαβάσετε αυτά τα δύο: Ο Νίκος Τσεκούρας μιλάει για τα περιοδικά Νίκος Τσεκούρας: "Την έκανα!" Να σημειώσω ότι στο φόρουμ δεν υπάρχει παρουσίαση της Ά περιόδου του Ελληνόπουλου (προς το παρόν τουλάχιστον!). Οπότε θα πρέπει να αρκεστείτε στη ΄Β Περιόδο. Όσον αφορά στο Σινεάκ είναι ένα 16σέλιδο περιοδικό σε μεγάλο μέγεθος, το οποίο περιλαμβάνει εικονογραφημένες ιστορίες (όπως αυτή στο εξώφυλλο), εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, διαγωνισμούς, φοβερή στήλη αναγνωστών και (φυσικά) λίγα κόμικς. Ναι, αλλά τι κόμικς! Στο τεύχος #11 έχουμε μια περιπέτεια του Μαθιού παρέα με τον Μαμαλούκο. Πιστεύω είναι αναγνωρίσιμοι. Επίσης μια ιστοριούλα του Τσουλούφη, ο οποίος θυμίζει αρκετά τον Μπιμπίκο. Να προσθέσω ότι στην κατοχή μου βρέθηκαν άλλα δύο τεύχη με πολύ κατεστραμμένα εξώφυλλα, όπου βρίσκουμε άλλη μια ιστορία του Μαθιού, αλλά και μια ιστορία με τον Πιπεράτο! Τέλος, περιμένω από κάποιον ηλικιωμένο που να έχει γνώση της εποχής να μου εξηγήσει τι σημαίνει η λέξη Σινεάκ.

Ένα ακόμα πρωτόλειο κόμικ από τις σελίδες του περιοδικού Ελληνόπουλο της πρώτης περιόδου. Δημοσιεύτηκε στα τεύχη 71 (7 Σεπτεμβρίου 1946) έως 86 (21 Δεκεμβρίου 1946). Επιστημονικής φαντασίας σε σχέδιο Θέμη Ανδρεόπουλου και κείμενα του Μιχάλη Καραγάτση. Μπορείτε να το διαβάσετε ολοκληρωμένο ΕΔΩ